Tại Hội nghị quán triệt và triển khai các kế hoạch, chương trình hành động của Ban Thường vụ Thành ủy thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV và một số nghị quyết, chỉ thị của Bộ Chính trị, tổ chức sáng 15-9, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Thu Hà trình bày Chương trình hành động của Ban Thường vụ Thành ủy triển khai Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22-8-2026 về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới.
Theo bà Vũ Thu Hà, Hà Nội có nhiều điều kiện để phát triển du lịch văn hóa - di sản và du lịch sáng tạo nhờ bề dày nghìn năm văn hiến, hệ thống di sản văn hóa phong phú, tài nguyên thiên nhiên đa dạng, cùng hệ thống làng nghề, ẩm thực, nghệ thuật, công nghiệp văn hóa và sức sáng tạo của người dân Thủ đô. Các cơ chế, chính sách mới, quy hoạch và những dự án đầu tư hạ tầng chiến lược cũng tạo thêm dư địa cho du lịch phát triển.
Thực tế, du lịch Hà Nội đã có đà tăng trưởng đáng kể trong những năm gần đây. Giai đoạn 2023-2025, lượng khách đến Thủ đô tăng bình quân 17%/năm; khách quốc tế tăng 29,6%/năm; tổng thu từ khách du lịch tăng 19,6%/năm. Năm 2025, Hà Nội đón 33,81 triệu lượt khách, gồm 7,92 triệu lượt khách quốc tế và 25,89 triệu lượt khách nội địa. Tổng thu từ khách du lịch đạt khoảng 134,5 nghìn tỷ đồng, đóng góp tổng hợp của du lịch đạt gần 7% GRDP thành phố.
Trên nền tảng đó, Hà Nội đặt mục tiêu đến năm 2030 đón 47,5-50,8 triệu lượt khách, tổng thu từ du lịch đạt 227-250 nghìn tỷ đồng và đóng góp tổng hợp của du lịch vào GRDP đạt 7,5-8%. Đằng sau mục tiêu về lượng khách là định hướng thay đổi cách thức tăng trưởng, từ khai thác những gì sẵn có sang tạo thêm giá trị mới cho điểm đến.
Từ tăng lượng khách đến tăng giá trị mỗi hành trình
Mục tiêu gần 51 triệu lượt khách không chỉ đặt ra yêu cầu mở rộng quy mô thị trường, mà còn kéo theo bài toán nâng giá trị từ mỗi hành trình. Theo chương trình hành động, khách quốc tế đến Hà Nội hiện chi tiêu bình quân khoảng 120 USD/ngày, trong khi khách nội địa có lưu trú chi tiêu khoảng 84 USD/ngày.
Việc hướng đến nhóm khách có mức chi tiêu cao và thời gian lưu trú dài vì thế được đặt trong định hướng nâng chất lượng tăng trưởng. Khi du khách ở lại lâu hơn, mức chi tiêu không chỉ được tạo ra từ lưu trú mà còn phân bổ vào vận tải, ẩm thực, mua sắm, giải trí và các dịch vụ khác, mở rộng tác động của du lịch tới những lĩnh vực liên quan.
Tuy nhiên, chương trình hành động cũng chỉ ra một số điểm nghẽn khiến hiệu quả khai thác tiềm năng chưa tương xứng. Sản phẩm du lịch còn phân tán, thiếu cơ sở lưu trú, khách sạn cao cấp và các tổ hợp vui chơi giải trí quy mô lớn. Năng lực doanh nghiệp, chất lượng nhân lực và tính chuyên nghiệp của dịch vụ vẫn cần được nâng lên; hoạt động xúc tiến quốc tế, dữ liệu số và liên kết giữa các ngành, địa phương cũng chưa tạo thành một hệ thống đồng bộ.
Những hạn chế này đặt ra yêu cầu phát triển thêm các sản phẩm có khả năng giữ khách, tăng mức chi tiêu và tạo giá trị gia tăng cao hơn. Nói cách khác, tăng lượng khách là một phần của mục tiêu; tăng giá trị của mỗi hành trình mới là hướng chuyển dịch quan trọng.
Mở rộng “sân chơi” của du lịch Hà Nội
Để tạo thêm sức hút và kéo dài hành trình của du khách, Hà Nội định hướng cơ cấu lại sản phẩm theo ba nhóm gồm sản phẩm chủ lực; sản phẩm có tiềm năng cần đầu tư và chuỗi sản phẩm liên kết ngành, liên kết vùng. Cách tiếp cận này mở rộng du lịch khỏi những điểm tham quan đơn lẻ, hướng tới một hệ sinh thái trong đó một chuyến đi có thể kết nối nhiều loại hình trải nghiệm.
Trong nhóm sản phẩm được ưu tiên, du lịch văn hóa - di sản tiếp tục giữ vai trò nền tảng, nhưng được đặt trong mối liên hệ với công nghiệp văn hóa. Cùng với đó là MICE và du lịch sự kiện, du lịch ban đêm, trải nghiệm đô thị sáng tạo gắn với ẩm thực, nghệ thuật và mua sắm. Đây đều là những nhóm sản phẩm có khả năng bổ sung các hoạt động ngoài tham quan truyền thống, từ đó mở rộng thời gian sử dụng dịch vụ của du khách.
Không gian du lịch được tổ chức theo 4 cực gồm hồ Hoàn Kiếm - hồ Tây; Ba Vì - Sơn Tây; Hương Sơn và Sóc Sơn, gắn với định hướng thu hút đầu tư vào khách sạn cao cấp, khu vui chơi giải trí, công viên chuyên đề, tổ hợp Safari và các trung tâm công nghiệp văn hóa.
Hà Nội phấn đấu có 3 khu du lịch quốc gia được công nhận, gồm khu du lịch hồ Hoàn Kiếm - phụ cận và khu phố cổ Hà Nội; khu du lịch Ba Vì; khu di tích quốc gia đặc biệt và thắng cảnh Hương Sơn. Ít nhất 3 làng nghề hoặc làng cổ trở thành điểm đến chất lượng cao có thương hiệu quốc tế, gồm Vạn Phúc - Hà Đông, Bát Tràng và Đường Lâm - Sơn Tây.
Như vậy, “mở rộng sân chơi” không đơn thuần là mở thêm địa điểm trên bản đồ. Mục tiêu sâu hơn là kéo các nguồn tài nguyên văn hóa, làng nghề, ẩm thực, nghệ thuật, mua sắm, vui chơi và sự kiện vào cùng một chuỗi trải nghiệm, để du khách có nhiều lựa chọn hơn trong cùng một hành trình.
Số hóa để mở rộng cách du khách tiếp cận điểm đến
Với mục tiêu phát triển du lịch thông minh, Hà Nội định hướng đưa công nghệ vào nhiều khâu của hoạt động du lịch, từ cung cấp thông tin, quảng bá đến hỗ trợ trải nghiệm và quản lý điểm đến.
Thành phố dự kiến đưa Hanoi Go vào vận hành, dự kiến khai trương ngày 10-10-2026, hướng tới trở thành điểm chạm số thống nhất của du lịch Thủ đô. Trên nền tảng đó, hệ sinh thái du lịch thông minh được định hướng với nhiều tiện ích như trợ lý du lịch AI đa ngôn ngữ, vé điện tử, thuyết minh tự động và dịch vụ cá nhân hóa. Các công nghệ AI, dữ liệu lớn, thực tế tăng cường, thực tế ảo, 360 độ và 3D cũng được đặt trong kế hoạch ứng dụng vào bảo tồn di sản, quản lý và phát triển sản phẩm du lịch.
Điểm đáng chú ý là chuyển đổi số không được đặt riêng ở khâu quảng bá. Khi thông tin và dữ liệu về điểm đến được số hóa, kết nối, công nghệ có thể đồng thời hỗ trợ cơ quan quản lý trong theo dõi, dự báo và điều hành hoạt động du lịch, trong khi doanh nghiệp có thêm cơ sở để phát triển sản phẩm và dịch vụ. Với du khách, các công cụ số giúp việc tìm kiếm thông tin, tiếp cận di sản và sử dụng dịch vụ thuận tiện hơn.
Đến năm 2030, Hà Nội đặt mục tiêu 70% các khu, điểm du lịch trọng điểm được số hóa, kết nối dữ liệu. Đây là một bước trong định hướng xây dựng hệ sinh thái du lịch thông minh, trong đó dữ liệu không chỉ phục vụ người đi du lịch mà còn trở thành một phần của công tác quản lý và phát triển điểm đến.
Tăng trưởng đi cùng yêu cầu xanh và bền vững
Quy mô khách du lịch được mở rộng cũng đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực quản trị điểm đến. Vì vậy, cùng với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh được Hà Nội xác định là một trong hai động lực quan trọng để phát triển du lịch theo hướng chất lượng, an toàn và bền vững.
Theo chương trình hành động, thành phố chú trọng quản lý dòng khách, sức chứa, chất lượng dịch vụ, an ninh, môi trường và mức độ hài lòng của du khách. Đây là những yêu cầu gắn với quá trình mở rộng quy mô khách và sản phẩm, nhất là tại các điểm đến có giá trị sinh thái, cảnh quan và di sản.
Các tiêu chí du lịch xanh, giảm sử dụng nhựa, tiết kiệm năng lượng, phát triển kinh tế tuần hoàn được đưa vào định hướng. Thành phố cũng dự kiến thí điểm các mô hình hướng tới Net Zero, gắn yêu cầu bảo vệ tài nguyên với quá trình khai thác và phát triển sản phẩm du lịch.
Không gian phát triển cũng được mở rộng thông qua liên kết vùng. Hà Nội được định hướng phát huy vai trò là một trong ba cực tăng trưởng du lịch quốc gia, đồng thời dẫn dắt liên kết phát triển du lịch vùng Thủ đô, Đồng bằng sông Hồng, Trung du và miền núi phía Bắc. Việc tăng cường kết nối giữa các địa phương giúp mở rộng không gian sản phẩm, tạo thêm các tuyến, hành trình liên vùng và phân bổ dòng khách.
Để các mục tiêu về quy mô, chất lượng và tính bền vững được triển khai đồng bộ, chương trình hành động đặt yêu cầu cụ thể về phân công nhiệm vụ, thẩm quyền, nguồn lực và tiến độ. Phó Chủ tịch UBND thành phố Vũ Thu Hà nhấn mạnh phương châm tổ chức thực hiện là “rõ việc, rõ người, rõ thẩm quyền, rõ nguồn lực, rõ thời hạn và đặc biệt phải đo đếm được hiệu quả”.
Đến năm 2030, bên cạnh mục tiêu đón 47,5-50,8 triệu lượt khách, Hà Nội phấn đấu có thêm tối thiểu 10.000 phòng lưu trú, đạt tổng thu 227-250 nghìn tỷ đồng và nâng đóng góp tổng hợp của du lịch vào GRDP lên 7,5-8%.
Xa hơn, tầm nhìn đến năm 2045, thành phố đặt mục tiêu đón 64-67 triệu lượt khách, trong đó 23-25 triệu lượt khách quốc tế; tổng thu đạt 400-450 nghìn tỷ đồng, đóng góp 12-14% GRDP. Hà Nội cũng hướng tới có thêm 2 khu du lịch quốc gia và 100% điểm đến được số hóa, quản trị và kết nối dữ liệu đồng bộ.
Từ mục tiêu gần 51 triệu lượt khách vào năm 2030 đến tầm nhìn năm 2045, Hà Nội đang đặt phát triển du lịch trong hướng chuyển dịch từ mở rộng quy mô sang nâng cao giá trị, sức cạnh tranh và tính bền vững của điểm đến.
