Đổi mới sản phẩm và liên kết điểm đến - Động lực phát triển du lịch Lào Cai trong giai đoạn mới

Du lịch từ lâu đã được xác định là một trong những ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh Lào Cai. Với lợi thế về tài nguyên thiên nhiên, khí hậu đặc sắc, bản sắc văn hóa của nhiều dân tộc cùng hệ thống di sản phong phú, Lào Cai đã khẳng định vị thế là một trong những trung tâm du lịch hàng đầu khu vực Trung du và miền núi phía Bắc. Tuy nhiên, trong bối cảnh tỉnh Lào Cai mới được hình thành sau sắp xếp đơn vị hành chính, ngành du lịch cũng đứng trước những yêu cầu mới về đổi mới tư duy phát triển, đa dạng hóa sản phẩm, mở rộng không gian du lịch và nâng cao năng lực cạnh tranh. Đây cũng chính là nội dung trọng tâm được các chuyên gia, doanh nghiệp và cơ quan quản lý trao đổi tại Hội nghị gặp gỡ doanh nghiệp và bàn giải pháp phát triển du lịch năm 2026 do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lào Cai tổ chức.

Những năm qua, du lịch Lào Cai đạt nhiều kết quả tích cực, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân. Tuy nhiên, thực tiễn cũng cho thấy cơ cấu sản phẩm du lịch của tỉnh vẫn còn phụ thuộc nhiều vào Sa Pa và các sản phẩm tham quan cảnh quan thiên nhiên. Mặc dù đây là lợi thế nổi bật, nhưng việc tập trung quá nhiều vào một điểm đến, một mùa du lịch hoặc một phân khúc khách sẽ khiến ngành du lịch dễ bị ảnh hưởng trước những biến động của thị trường, điều kiện thời tiết hoặc xu hướng tiêu dùng mới. Chính vì vậy, việc tìm kiếm những động lực tăng trưởng mới đang trở thành yêu cầu cấp thiết nhằm hướng tới phát triển bền vững và lâu dài.

Sau khi hợp nhất địa giới hành chính, Lào Cai sở hữu không gian phát triển rộng lớn hơn với nhiều tài nguyên du lịch đa dạng. Bên cạnh các điểm đến nổi tiếng như Sa Pa, Fansipan hay Bắc Hà, tỉnh còn có nhiều khu vực giàu tiềm năng như Mù Cang Chải, Nghĩa Lộ, Tú Lệ, hồ Thác Bà, Văn Yên cùng hệ thống suối khoáng nóng, cảnh quan sinh thái và bản sắc văn hóa đặc sắc của các dân tộc thiểu số. Đây là điều kiện thuận lợi để hình thành các tuyến du lịch liên vùng, kéo dài thời gian lưu trú và tăng mức chi tiêu của du khách, thay vì chỉ tập trung vào những chương trình tham quan ngắn ngày như trước đây.

Một trong những định hướng được nhiều chuyên gia đánh giá cao là phát triển các sản phẩm du lịch mới theo hướng chuyên sâu và khác biệt. Trong đó, du lịch nghỉ dưỡng chăm sóc sức khỏe (wellness tourism) được xem là động lực tăng trưởng mới của tỉnh. Với lợi thế nguồn nước khoáng nóng tự nhiên, khí hậu trong lành, nguồn dược liệu phong phú và cảnh quan nguyên sơ, khu vực Văn Yên - Nghĩa Lộ - Tú Lệ - Mù Cang Chải có nhiều điều kiện để trở thành trung tâm du lịch chăm sóc sức khỏe của vùng Tây Bắc. Việc kết hợp nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe với trải nghiệm văn hóa, ẩm thực và thiên nhiên sẽ tạo nên những sản phẩm có giá trị gia tăng cao, đáp ứng xu hướng tiêu dùng mới của khách du lịch trong nước và quốc tế.

Bên cạnh việc phát triển sản phẩm, chuyển đổi số cũng đang trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của ngành du lịch. Tại Hội nghị phát triển du lịch năm 2026, nhiều doanh nghiệp đã đề xuất xây dựng hệ sinh thái du lịch thông minh thông qua nền tảng số Lào Cai Tour, tích hợp bản đồ số, thông tin điểm đến, cơ sở lưu trú, nhà hàng, dịch vụ, hướng dẫn viên và các tiện ích dành cho du khách. Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và bản đồ số không chỉ giúp khách du lịch dễ dàng tiếp cận thông tin mà còn hỗ trợ cơ quan quản lý trong công tác thống kê, quản lý điểm đến, quảng bá hình ảnh và xây dựng chính sách phát triển phù hợp.

Một nội dung quan trọng khác là tăng cường liên kết giữa chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng. Trong những năm gần đây, nhiều doanh nghiệp du lịch tại Lào Cai vẫn gặp khó khăn liên quan đến thủ tục đầu tư, đất đai, hạ tầng, nguồn nhân lực và tiếp cận các chính sách hỗ trợ. Vì vậy, tỉnh đang tập trung cải cách thủ tục hành chính, tháo gỡ các điểm nghẽn trong đầu tư, đồng thời xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, thuận lợi để thu hút thêm các nhà đầu tư chiến lược vào lĩnh vực du lịch và dịch vụ. Đây là nền tảng quan trọng để nâng cao chất lượng sản phẩm, mở rộng quy mô đầu tư và tăng sức hấp dẫn của điểm đến Lào Cai.

Ngoài ra, nguồn nhân lực vẫn là yếu tố quyết định chất lượng dịch vụ. Cùng với đầu tư cơ sở hạ tầng và sản phẩm, cần tiếp tục đào tạo đội ngũ cán bộ quản lý, hướng dẫn viên, nhân viên phục vụ và người dân tham gia hoạt động du lịch. Việc nâng cao kỹ năng ngoại ngữ, chuyển đổi số, giao tiếp, ứng xử văn minh và kiến thức về văn hóa bản địa sẽ góp phần xây dựng hình ảnh điểm đến thân thiện, chuyên nghiệp và hấp dẫn hơn đối với du khách.

Có thể thấy rằng, giai đoạn phát triển mới đang mở ra nhiều cơ hội để du lịch Lào Cai bứt phá. Không gian phát triển rộng hơn, tài nguyên phong phú hơn cùng sự quan tâm của Trung ương và tỉnh là những điều kiện thuận lợi để hình thành các sản phẩm du lịch có giá trị cao và sức cạnh tranh lớn. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, cần tiếp tục đổi mới tư duy phát triển, đẩy mạnh liên kết vùng, đa dạng hóa sản phẩm, thúc đẩy chuyển đổi số, cải thiện môi trường đầu tư và phát huy vai trò của cộng đồng trong bảo tồn, khai thác các giá trị văn hóa, thiên nhiên.

Với những định hướng đó, du lịch Lào Cai không chỉ hướng tới mục tiêu tăng trưởng về số lượng khách mà còn chú trọng nâng cao chất lượng, hiệu quả và tính bền vững. Đây sẽ là nền tảng để xây dựng hình ảnh Lào Cai trở thành điểm đến xanh, hiện đại, giàu bản sắc, có sức hấp dẫn đối với du khách trong nước và quốc tế, đồng thời tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh trong giai đoạn mới.

Dương Thủy - Việt Hoàng