Vũ kịch “Khổng tước” phiên bản năm 2022 của nghệ sĩ huyền thoại Dương Lệ Bình sẽ ra mắt công chúng Việt Nam với 4 suất đặc biệt trong 3 ngày 6-7-8/3 tại Nhà hát Hồ Gươm (Hà Nội).
Với gần 1.000 buổi diễn trên toàn cầu, “Khổng Tước” không chỉ là biểu tượng sáng tạo của Dương Lệ Bình mà còn là minh chứng sống động cho sức mạnh lan tỏa của nghệ thuật trong việc kết nối con người, quốc gia và những hành trình du lịch giàu cảm xúc.
"Huyền thoại vũ đạo" học múa từ thiên nhiên và đời sống
Sinh ra trong cộng đồng người Bạch ở Đại Lý (Vân Nam, Trung Quốc), Dương Lệ Bình lớn lên giữa không gian mà âm nhạc, lễ hội và vũ đạo hòa quyện trong đời sống thường nhật. Không qua đào tạo bài bản tại các trường lớp chính thống, bà vẫn trở thành “nữ thần vũ đạo” của châu Á nhờ một con đường rất riêng: học múa từ thiên nhiên.
Với nghệ sĩ Dương Lệ Bình, sân khấu không chỉ nằm trong nhà hát. Đó còn là cánh rừng, đồng cỏ, bờ suối, nơi bà quan sát bước chạy của con ngựa trên thảo nguyên, cánh bướm chao nghiêng bên hoa, tiếng gió lay tán lá hay dòng nước róc rách trôi. Tất cả trở thành nhịp phách, chuyển động và cảm hứng để bà chuyển hóa thành ngôn ngữ vũ đạo.
Năm 1971, Dương Lệ Bình gia nhập đoàn nghệ thuật tại Tây Song Bản Nạp, bắt đầu những chuyến lưu diễn đến các bản làng. Gần mười năm sống và biểu diễn giữa núi rừng, tiếp xúc trực tiếp với đời sống các dân tộc thiểu số đã nuôi dưỡng nền tảng sáng tạo bền bỉ trong bà.
“Người Bạch học múa từ trong bụng mẹ”, nữ nghệ sĩ từng chia sẻ, bởi vũ đạo đã thấm sâu vào máu thịt qua lễ hội mùa màng, nghi thức đón mặt trời và sinh hoạt cộng đồng. Chính từ nền tảng ấy, hình tượng Khổng Tước dần trở thành linh hồn nghệ thuật xuyên suốt sự nghiệp của Dương Lệ Bình – biểu tượng của vẻ đẹp thuần khiết, thần bí và đời sống tinh thần phương Đông.
“Khổng Tước” – biểu tượng nghệ thuật vượt thời gian
Nếu như “Linh hồn của Khổng Tước” từng khiến khán giả thốt lên rằng “Dương Lệ Bình chính là Khổng Tước”, thì vũ kịch “Khổng Tước” ra đời năm 2022 đã mở ra một không gian tự sự sâu sắc và toàn diện hơn. Tác phẩm kể câu chuyện về thiên nhiên, sinh mệnh, sự trưởng thành, nhân tính và tình yêu – những giá trị phổ quát của nhân loại, được thể hiện bằng ngôn ngữ múa giàu chất thơ.
Phiên bản tái dựng năm 2022 đánh dấu bước chuyển quan trọng, khi tác phẩm được nâng tầm về quy mô, mỹ học và kỹ thuật sân khấu. Chỉ trong chuỗi lưu diễn đầu tiên tại 12 thành phố với 50 buổi diễn, toàn bộ vé đều bán hết, tạo nên “làn sóng Khổng Tước” lan rộng khắp Trung Quốc. Từ 2023 đến 2024, vở diễn tiếp tục bay xa tới hơn 40 thành phố lớn như Bắc Kinh, Thượng Hải, Quảng Châu…
Đến năm 2025, “Khổng Tước” cán mốc gần 1.000 buổi biểu diễn trên toàn cầu – một con số hiếm có đối với một vũ kịch đương đại. Dàn diễn viên có thể thay đổi qua từng năm, nhưng Dương Lệ Bình vẫn hiện diện trong tất cả các buổi diễn, như một bảo chứng cho tinh thần và linh hồn tác phẩm.
Vở diễn được chia thành bốn chương: Xuân – Hạ – Thu – Đông, phản ánh vòng tuần hoàn của sự sống. Hình tượng Khổng Tước vừa là chim, vừa là người, tượng trưng cho muôn loài chúng sinh trong thế giới hữu tình. Trên sân khấu, ánh sáng, âm nhạc và vũ đạo hòa quyện để dẫn dắt khán giả bước vào hành trình suy ngẫm về sự sống và tình yêu – hai chủ đề vĩnh hằng của nhân loại.
Mỹ học sân khấu và dấu ấn sáng tạo đỉnh cao
Một trong những yếu tố làm nên sức hút đặc biệt của “Khổng Tước” chính là sự đầu tư công phu về mỹ học sân khấu. Trang phục và tạo hình do nghệ sĩ thị giác Diệp Cẩm Thiêm đảm nhiệm - người từng giành giải Oscar cho hạng mục Cố vấn mỹ thuật xuất sắc nhất với bộ phim “Ngọa hổ tàng long”.
Trên sân khấu, từng lớp trang phục, từng đạo cụ đều được xử lý như một tác phẩm nghệ thuật thị giác, góp phần tạo nên không gian huyền ảo, giàu chất phương Đông. Âm nhạc trong vở diễn kết hợp giữa truyền thống và đương đại, nâng đỡ cảm xúc vũ đạo, giúp khán giả cảm nhận được nhịp đập của sự sống qua từng chuyển động.
Ở phiên bản 2022, Dương Lệ Bình tự nhận mình là “người triệu tập”, trao cơ hội cho nhiều nghệ sĩ múa trẻ đảm nhận vai chính. Bà chia sẻ: “Tôi nhìn thấy ở các diễn viên trẻ một tinh thần và thể lực tuyệt vời. Dù là Khổng Tước hay Quạ, họ đều hòa hợp trọn vẹn với nhân vật”. Chính sự tiếp nối thế hệ này giúp “Khổng Tước” không ngừng tái sinh, giữ được sức sống bền bỉ qua thời gian.
Đáng chú ý, dù đã 67 tuổi, Dương Lệ Bình vẫn trực tiếp tham gia biểu diễn trong chương Mùa Đông tại Hà Nội. Đó là khoảnh khắc Khổng Tước múa giữa bão tuyết, biểu trưng cho sự thức tỉnh và tái sinh, cũng là tuyên ngôn nghệ thuật của nữ nghệ sĩ về đam mê không tuổi.
Hà Nội – điểm hẹn mới của nghệ thuật và du lịch văn hóa
Chia sẻ với Vietnam Travel, ông Ngô Hoàng Phúc - Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng GĐ Cty CP Truyền thông VietArt cho biết, việc lựa chọn Hà Nội làm điểm dừng chân của “Khổng Tước – The Peacock Hanoi 2026” mang ý nghĩa vượt ra ngoài khuôn khổ một buổi biểu diễn. Quá trình triển khai chuẩn bị kéo dài gần 2 năm, với sự phối hợp chặt chẽ giữa các đối tác Việt Nam - Trung Quốc. Gần 70 nghệ sĩ và kỹ thuật viên cùng toàn bộ hệ thống thiết bị sân khấu, đạo cụ, trang phục sẽ được đưa sang Việt Nam nguyên bản nhằm đảm bảo chuẩn mực nghệ thuật quốc tế.
Dự án hướng tới mục tiêu biến Hà Nội thành điểm hẹn văn hóa – nghệ thuật của khu vực, nơi du khách quốc tế không chỉ đến tham quan mà còn trải nghiệm những tác phẩm nghệ thuật tinh hoa của thế giới. Trong bối cảnh lượng khách quốc tế đến Việt Nam ngày càng gia tăng, các sự kiện nghệ thuật đỉnh cao được xem là “đòn bẩy mềm” để kích cầu du lịch, kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng chi tiêu của du khách.
Với Nghệ sĩ Dương Lệ Bình, việc mang “Khổng Tước” đến Việt Nam là một niềm vui lớn. Bà coi đây là hành trình kết nối văn hóa và cảm xúc giữa hai dân tộc Việt Nam – Trung Quốc, bởi vũ đạo là ngôn ngữ chung của nhân loại, vượt qua mọi rào cản ngôn từ.
Về phía đơn vị tổ chức, VietArt kỳ vọng thông qua dự án này sẽ góp phần đưa Hà Nội vào bản đồ các điểm đến nghệ thuật quốc tế, đồng thời thúc đẩy sự phát triển của ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam. “Khổng Tước – The Peacock Hanoi 2026” vì thế không chỉ là một vũ kịch, mà còn là biểu tượng cho khát vọng hội nhập, sáng tạo và phát triển bền vững của du lịch Thủ đô.
Ở tuổi U70, nghệ sĩ sống khoa học, kỷ luật để giữ gìn sức khỏe, vóc dáng, theo đuổi nghiệp múa. Dương Lệ Bình duy trì cân nặng khoảng 42-44 kg. Mỗi ngày, bà đều đứng lên cân, điều chỉnh ăn uống sinh hoạt để giữ cơ thể không tăng hoặc giảm trọng lượng ngoài kiểm soát. Bà tham khảo nhiều cách dưỡng sinh trong cuốn Bản thảo cương mục, từ điển bách khoa về thảo dược thực vật học Trung Quốc. Nghệ sĩ phủ nhận thông tin nhiều năm không ăn cơm như một số trang đưa tin. Mỗi tuần, bà nhịn ăn hai ngày để đào thải độc tố trong cơ thể. Dương Lệ Bình cho rằng, việc trực tiếp tham gia chương Mùa Đông của vũ kịch Khổng Tước đã khép lại một hành trình nghệ thuật trọn vẹn và đẹp đẽ. Tuy nhiên, đó không phải là điểm dừng cuối cùng, bởi theo bà, ngay cả khi thân xác không còn hiện hữu, linh hồn nghệ thuật vẫn sẽ tiếp tục nhảy múa.
