Định hướng chiến lược: Song hành công nghiệp hiện đại và tăng trưởng xanh
Mở đầu tọa đàm, ông Nguyễn Anh Tuấn - Viện trưởng Viện Kinh tế Du lịch, Hiệp hội Du lịch Việt Nam đã tổng kết lại hành trình trải nghiệm thực tế của đoàn tại các danh thắng, di sản nổi bật như chùa Vĩnh Nghiêm, chùa Bồ Đà, Tây Yên Tử... cũng như các mô hình chuyển đổi xanh tiêu biểu như Bản Ven Xanh hay Đồng Thông. Nhằm hỗ trợ địa phương, Viện đã trao tặng hệ thống thiết bị năng lượng mặt trời, thùng rác phân loại và xây dựng bộ tiêu chí du lịch xanh nhằm lan tỏa ý thức bảo vệ môi trường đến từng cơ sở.
Phân tích về vị thế mới của địa phương, ông Nguyễn Anh Tuấn chỉ ra rằng việc quần thể di tích Vĩnh Nghiêm, Bồ Đà cùng với Yên Tử – Côn Sơn, Kiếp Bạc được công nhận là Di sản thế giới đang đưa Bắc Ninh trở thành một thế lực mới giàu tiềm năng trên bản đồ du lịch văn hóa. Để chuyển hóa nguồn tài nguyên này thành sản phẩm thương mại thực chất, thành phần đoàn Famtrip lần này được tuyển chọn kỹ lưỡng, tập trung vào các doanh nghiệp lữ hành quốc tế (inbound) hàng đầu và những chuyên gia có thâm niên hơn 40 năm trong lĩnh vực phát triển sản phẩm. Theo ông, các doanh nghiệp lữ hành chính là khâu trung gian kết nối giữa cung và cầu, nắm bắt chuẩn xác thị hiếu khách hàng để giúp địa phương hoàn thiện dịch vụ.
Chúng tôi rất vui mừng khi thấy lãnh đạo tỉnh Bắc Ninh, từ đồng chí Bí thư Tỉnh ủy đến các sở ngành, đang rất trăn trở và quyết tâm ban hành các nghị quyết, đề án để đưa du lịch phát triển song hành cùng thế mạnh công nghiệp. Phát triển du lịch hiện nay phải dựa trên nhu cầu thực tế của thị trường chứ không chỉ dựa vào những gì chúng ta sẵn có; phải xem du khách cần gì rồi soi chiếu lại để hoàn thiện sản phẩm đáp ứng đúng đòi hỏi đó. Lữ hành chính là người nói lên tiếng nói của khách hàng, và sự kết hợp chặt chẽ giữa doanh nghiệp lữ hành với các cơ quan truyền thông trong đoàn khảo sát sẽ tạo ra động lực mới, giúp Bắc Ninh bứt phá thành một trung tâm du lịch giàu sức hút với lợi thế sở hữu di sản thế giới – ông Nguyễn Anh Tuấn nhấn mạnh.
Đại diện lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) Bắc Ninh, ông Đỗ Tuấn Khoa khẳng định rằng bên cạnh vị thế là một trong những thủ phủ công nghiệp hàng đầu cả nước, tỉnh luôn nhất quán tư duy phát triển kinh tế gắn liền với bảo vệ môi trường, hướng tới 3 trụ cột: Lối sống xanh – Du lịch xanh – Giao thông xanh. Tỉnh chủ trương chỉ tập trung phát triển công nghiệp tại các vùng trọng điểm, đồng thời dành toàn bộ dư địa tại các khu vực sinh thái để phát triển nông nghiệp sạch, du lịch và nghỉ dưỡng.
Đặc biệt, ông Đỗ Tuấn Khoa phân tích rằng khái niệm "du lịch xanh" không chỉ dừng lại ở việc giữ gìn cảnh quan hay trồng nhiều cây xanh, mà phải được tiếp cận như một quá trình "chuyển đổi xanh" đồng bộ từ nhận thức của con người đến hạ tầng cung ứng vật liệu và sinh kế cộng đồng. Khi các cơ sở lưu trú, khách sạn cao cấp chuyển sang sử dụng các sản phẩm thân thiện với môi trường như cốc tre, đồ dùng thủ công thay thế nhựa dùng một lần, hoạt động du lịch sẽ trực tiếp kích thích sản xuất cho các làng nghề truyền thống và mang lại nguồn thu thiết thực cho người dân địa phương.
Chuyển đổi xanh là một quá trình dài hơi, đòi hỏi sự đồng bộ từ việc thay đổi nhận thức của con người, phát triển hạ tầng cung ứng vật liệu thân thiện môi trường đến việc gắn kết chặt chẽ với các giá trị làng nghề để tạo sinh kế bền vững cho người dân. Sở hoàn toàn ủng hộ và đánh giá rất cao bộ tiêu chí du lịch xanh của Viện Kinh tế Du lịch, xác định đây chính là thương hiệu của du lịch Bắc Ninh; đồng thời đang tham mưu xây dựng Nghị quyết của HĐND về các cơ chế hỗ trợ, kích cầu thiết thực cho các đơn vị lữ hành đưa khách về với địa phương – ông Đỗ Tuấn Khoa chia sẻ.
Tiếng nói chuyên gia: Hiến kế chuyên sâu từ các doanh nghiệp lữ hành
Dưới góc độ của những đơn vị trực tiếp thiết kế sản phẩm và đưa khách du lịch đến các vùng miền, các đại biểu đánh giá rất cao nguồn tài nguyên phong phú của Bắc Ninh, đồng thời đóng góp nhiều giải pháp thực tiễn:
Bà Đặng Thị Thọ (Trưởng đại diện Công ty Phượng Hoàng – Phoenix Voyages): Với hơn 40 năm kinh nghiệm khai thác thị trường khách Pháp và Tây Âu, bà Thọ nhận định Bắc Ninh hội tụ trọn vẹn đặc trưng của cả 3 vùng đồng bằng, trung du và miền núi với hệ thống di tích chùa chiền cổ kính và cảnh quan thiên nhiên, biển mây buổi sớm trên núi không hề thua kém Tà Xùa hay các tỉnh Tây Bắc nhưng lại có lợi thế giao thông thuận lợi hơn rất nhiều. Để khai thác tối đa tiềm năng này cho cả dòng khách tâm linh nội địa, du lịch học đường lẫn khách quốc tế (inbound), bà đề xuất khai thác các tuyến đường mòn đi bộ xuyên rừng (trekking) kéo dài 2 – 3 ngày quanh núi Tây Yên Tử – Đồng Thông, kết hợp liên kết với các hộ có vườn thuốc cổ truyền tại bản Cầu Chày để cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe như ngâm chân thảo dược, massage chân, tắm lá thuốc người Dao Đỏ nhằm tăng mức chi tiêu và thời gian lưu trú của du khách; đồng thời tận dụng các bãi bồi ven đê sông Cầu làm không gian thả diều, chụp ảnh cùng ngựa thu hút khách gia đình từ Hà Nội.
Tiềm năng của Bắc Ninh cực kỳ phong phú và ẩm thực địa phương ở đây bữa nào cũng rất ngon, không chê vào đâu được; vấn đề quan trọng nhất hiện nay chỉ là hoàn thiện cơ sở lưu trú và khâu vệ sinh đạt chuẩn. Chúng ta không thiếu tài nguyên hay tour tuyến, điều cần nhất lúc này là sự quan tâm quyết liệt của chính quyền, phối hợp cùng các trường đại học du lịch đồng hành theo hướng 'cầm tay chỉ việc', tập huấn kỹ năng phục vụ cơ bản và chuẩn hóa cơ sở lưu trú để người dân biết cách tận dụng ngay những giá trị sẵn có. Khi bà con nhìn thấy nguồn thu nhập thực tế từ việc đón khách ngâm chân thảo dược, tắm lá thuốc hay dẫn khách đi trekking, họ sẽ tự giác bảo nhau làm homestay bài bản, tự tin đón khách quốc tế trong vòng 2 – 3 năm tới – bà Đặng Thị Thọ cho biết.
Ông Dương Xuân Tráng (Tổng Giám đốc Công ty Mai Việt Travel): Đánh giá cao cảnh quan sinh thái, nguồn nước suối khoáng tự nhiên tại Đồng Thông, các tiết mục văn nghệ bản địa cùng hệ thống điện năng lượng mặt trời đã được triển khai. Ông nhấn mạnh xu hướng phát triển du lịch theo chiều sâu gắn với kinh tế di sản và du lịch chữa lành (retreat), đồng thời chỉ ra bài toán cần lời giải là làm sao chuyển hóa Bắc Ninh từ một "trạm dừng chân nghỉ 1 đêm" trên cung đường liên tuyến Đông Bắc (Cao Bằng – Bản Giốc – Lạng Sơn – Bắc Giang – Cát Bà) trở thành điểm đến nghỉ dưỡng dài ngày thông qua việc tháo gỡ cơ chế đất đai để mở rộng quy mô phòng nghỉ và nâng cao ý thức giữ gìn vệ sinh chung.
Để giữ chân dòng khách cao cấp (high-end) lưu trú dài ngày thay vì chỉ đi tuyến ngắn ngủ tạm một đêm, các điểm đến nghỉ dưỡng chữa lành (retreat) cần được các cấp chính quyền hỗ trợ cơ chế đầu tư phòng ốc rộng rãi, bài bản và đạt chuẩn hơn. Tại Đồng Thông, cảnh quan rừng thông và bể bơi khoáng tự nhiên đã rất tuyệt vời, nếu không gian lưu trú được mở rộng tiện nghi thì khách phương Tây hoàn toàn có thể ở lại từ 2 đến 3 đêm. Hơn nữa, du lịch xanh phải thực sự xanh từ cái tâm và ý thức giữ gìn vệ sinh môi trường của chính người dân; với hiệu ứng truyền thông rất tốt như MV 'Bắc Bling' vừa qua, chúng tôi rất mong sớm được đồng hành đưa khách về khám phá sâu hơn các sản phẩm xanh bền vững của Bắc Ninh – ông Dương Xuân Tráng góp ý.
Ông Cao Quốc Chung (Phó Giám đốc Công ty Vidotour Indochina Travel): Khẳng định Bắc Ninh sở hữu lợi thế giao thông đắc địa gần Hà Nội, là mảnh ghép hoàn hảo còn thiếu để hoàn thiện bản đồ du lịch quốc tế vùng Đồng bằng Bắc Bộ (kết nối cùng Quảng Ninh, Ninh Bình và vùng Đông Bắc). Phân tích về xu thế toàn cầu, ông chỉ ra rằng cấu thành giá tour quốc tế hiện nay đã tích hợp sẵn chi phí bù đắp phát thải carbon và các đối tác nước ngoài đang áp dụng hệ thống chấm điểm bền vững cho từng chương trình tour trên thang bậc 5; chỉ cần lồng ghép các sản phẩm du lịch xanh đạt chuẩn tại Bắc Ninh sẽ giúp nâng tổng điểm bền vững của chương trình tour từ 3/5 lên 4/5 hoặc 5/5 – tạo ra lợi thế cạnh tranh trực tiếp giống như một "chứng chỉ xanh" hay chuẩn OCOP. Bên cạnh đó, địa phương cần chú trọng quy hoạch cảnh quan môi trường, tạo vành đai xanh tách biệt với khu vực sản xuất công nghiệp (tương tự kinh nghiệm của Ninh Bình tại Vân Long – Gia Viễn).
Khách quốc tế hiện nay đòi hỏi rất khắt khe, thậm chí khát khao về yếu tố phát triển bền vững và sẵn sàng chi trả mức giá cao cho các chương trình đạt tiêu chuẩn xanh. Các đối tác nước ngoài luôn yêu cầu chúng tôi phải thiết kế những sản phẩm có yếu tố môi trường để nâng thang điểm bền vững trong lời tựa chương trình tour lên mức 4/5 hoặc 5/5 – khi đạt thang điểm đó, khách hàng sẵn sàng bỏ thêm tiền để lựa chọn. Vì vậy, chính quyền và các nhà cung cấp tại Bắc Ninh hãy dũng cảm, tự tin làm các sản phẩm du lịch xanh; mạnh dạn quy hoạch đồng bộ và đầu tư hạ tầng đúng trọng tâm cho từng phân khúc khách hàng – ông Cao Quốc Chung phân tích.
Bà Đặng Linh Chi (Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty Sắc Việt): Với bề dày kinh nghiệm thiết kế sản phẩm từ năm 1998 chuyên sâu về thị trường Pháp, bà Chi đề xuất phát triển mạnh dòng sản phẩm du lịch trong ngày (day-use – sáng đi chiều về từ Hà Nội) kết hợp đi bộ thể thao (hiking từ 6 – 10 km/ngày), hành hương, thưởng thức ẩm thực và nghỉ dưỡng ngắn buổi trưa cho nhóm khách gia đình, câu lạc bộ người cao tuổi nghỉ hưu và học sinh. Bà đặc biệt lưu ý các điểm di tích như chùa Bồ Đà cần tham khảo mô hình của Nhật Bản (như Aeon) hoặc các sân golf để quy hoạch bài bản phân khu tiện ích, bãi đỗ xe, kho nội bộ, phòng thay đồ và khu vệ sinh đạt chuẩn quốc tế bằng vật liệu thân thiện với môi trường, phục vụ nhu cầu rất lớn của du khách muốn để hành lý, thay trang phục chụp ảnh cùng những bức tường đất cổ kính.
Khi thiết kế điểm đến cho thị trường Âu, Mỹ hay Nhật Bản, việc quy hoạch khu vệ sinh và tiện ích công cộng là cực kỳ quan trọng; dù bằng chất liệu thân thiện với môi trường nhưng phải đảm bảo thông khí, thoát mùi và phân khu rõ ràng từ chỗ rửa tay, trang điểm, khu tắm cho đến không gian để vali, thay trang phục để du khách thoải mái chụp ảnh check-in rồi tham quan di tích. Khi đáp ứng được những thị trường khắt khe như châu Âu hay Nhật Bản bằng dịch vụ chỉn chu từ những chi tiết nhỏ nhất, du khách sẽ tự động đánh giá tốt và lan tỏa hình ảnh đẹp trên mạng. Cá nhân tôi cam kết sẽ cử nhân sự về hỗ trợ miễn phí hằng tuần để giúp các điểm đến như Bình Yên Gia Trang chuẩn hóa dịch vụ homestay và kết nối trực tiếp với các nền tảng đặt phòng quốc tế như Agoda, Booking.com hay Traveloka – bà Đặng Linh Chi chia sẻ.
Đại diện Công ty Cổ phần Du lịch Vietravel: Đánh giá Bắc Ninh sở hữu tiềm năng du lịch xanh rất lớn từ tài nguyên thiên nhiên, yếu tố văn hóa tâm linh, bản sắc cộng đồng đến các sản phẩm nông nghiệp đặc trưng, đại diện Vietravel đề xuất mô hình phát triển sản phẩm xanh dựa trên 3 trụ cột mang tính hệ thống.
Phát triển du lịch xanh cần đảm bảo 3 nguyên tắc: Thứ nhất là mở rộng đồng bộ chuỗi cung ứng từ lưu trú, nhà hàng, điểm tham quan đến vận chuyển; thứ hai là chuyển dịch từ 'tham quan cảnh quan xanh' sang 'trải nghiệm xanh' thông qua việc phát triển các buổi workshop tái chế, trồng cây, hoặc cùng người dân tìm hiểu quy trình trồng và khai thác chè tại Bản Ven Xanh; và thứ ba là đặc biệt phải đảm bảo cộng đồng địa phương được hưởng lợi, tạo ra lợi ích kinh tế thực tế để người dân địa phương mặn mà, đồng hành và gắn bó lâu dài với mô hình này.
Bà Nguyễn Thị Tiến Hào (Tổng Giám đốc Công ty Phương Nam Sun Travel): Là một người con sinh ra tại Hiệp Hòa (Hà Bắc cũ) luôn nặng lòng với quê hương, bà Hào bày tỏ niềm tự hào sâu sắc về tiềm năng của tỉnh và đề xuất đẩy mạnh truyền thông làm nổi bật các giá trị khác biệt như "bể bơi nước suối khoáng tự nhiên" tại Đồng Thông (tạo điểm nhấn mới mẻ so với khoáng nóng Kim Bôi hay Phú Thọ) kết hợp cùng Tây Yên Tử thành hành trình 2 ngày 1 đêm; đồng thời khai thác không gian đa năng của Nhà Bên Suối hay Bình Yên Gia Trang để thu hút dòng khách doanh nhân (các tổ chức BNI, WLIN sinh hoạt định kỳ), khách đoàn MICE, team building kết hợp hành hương về chùa Bồ Đà và học sinh các trường quốc tế.
Với những điểm đến tuyệt vời như chùa Bồ Đà, Tây Yên Tử – Đồng Thông, Nhà Bên Suối hay Bình Yên Gia Trang, nếu chúng ta làm truyền thông nhấn mạnh được các điểm nhấn khác biệt thì hoàn toàn thu hút tốt dòng khách doanh nhân cao cấp, khách đoàn MICE và học sinh trường quốc tế. Cá nhân tôi sẽ trực tiếp quay lại đồng hành, hỗ trợ các chủ cơ sở hoàn thiện điểm đến; đồng thời chúng tôi sẵn sàng làm cầu nối đưa các chuyên gia tư vấn của Bộ VHTTDL và giảng viên từ các trường đại học lớn như Kinh tế Quốc dân, Thương mại, Mở, Phenikaa về hỗ trợ đào tạo theo bộ tiêu chí xanh cho địa phương. Với lợi thế khoảng cách gần, không gian trong lành và nguồn lực tài chính sẵn có của tỉnh, nếu tháo gỡ tốt các nút thắt về cơ chế pháp lý và hạ tầng, Bắc Ninh không cần tới 3 năm mà hoàn toàn có thể bứt phá chỉ trong vòng chưa đầy 2 năm – bà Nguyễn Thị Tiến Hào khẳng định.
Bà Vũ Thị Hạnh (Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Thành phố Quảng Ninh): Dựa trên kinh nghiệm từng công tác tại Sở Du lịch và thực tiễn từ Quảng Ninh, bà đánh giá Bắc Ninh hội tụ đầy đủ các giá trị văn hóa và tự nhiên đặc sắc (nổi bật là chùa Vĩnh Nghiêm, chùa Bồ Đà và các điểm du lịch cộng đồng), đồng thời nhấn mạnh khi đã có đề án chiến lược và sự đồng hành của khối lữ hành thì tầm quan trọng quyết định thuộc về công tác đào tạo nhân lực cộng đồng.
Cộng đồng là chủ thể quyết định sự thành công của điểm đến, bởi chính người dân là người trực tiếp bán sản phẩm và gần như sở hữu không gian di sản đó. Vì vậy, chính quyền cần đặc biệt quan tâm tổ chức các lớp đào tạo, tập huấn bài bản trên hai nội dung: từ kỹ năng nghề như phục vụ bàn, buồng, bếp, nghệ thuật bán hàng, nghệ thuật giao tiếp, nắm bắt tâm lý du khách cho đến tập huấn sâu về ý thức bảo vệ môi trường để người dân thấm nhuần việc giữ gìn tài nguyên bền vững. Chương trình tập huấn cần mở rộng cho toàn thể người dân và đội ngũ lao động trực tiếp lẫn gián tiếp như lái xe taxi, xe ôm giống như cách Quảng Ninh đã triển khai – bà Vũ Thị Hạnh đề xuất.
Tầm nhìn từ chính quyền cơ sở: Đánh thức di sản bằng tư duy đổi mới
Khép lại tọa đàm, ông Nguyễn Đại Lượng – Bí thư Đảng ủy phường Vân Hà đã mang đến những chia sẻ đầy tâm huyết và chiến lược từ góc độ thực tiễn quản lý văn hóa – du lịch tại cơ sở. Từng trực tiếp khảo sát thực địa, 5 lần ngủ lại giữa rừng nguyên sinh Tây Yên Tử để nghiên cứu tuyến du lịch trải nghiệm tắm suối Ba Tia leo đỉnh Yên Tử, ông Lượng đánh giá cao những góp ý thẳng thắn từ các chuyên gia lữ hành. Ví tài nguyên du lịch phong phú của Bắc Ninh như "đã có sẵn gạo ngon", ông Lượng nhấn mạnh nguyên tắc phân vai rõ ràng giữa ba chủ thể để "nấu thành cơm":
Về tiềm năng và tư liệu phát triển du lịch của Bắc Ninh thì rất nhiều, nhưng để 'nấu được gạo thành cơm' thì cơ quan quản lý nhà nước không thể làm kinh tế thay doanh nghiệp, và cũng không thể để người dân hay thôn xóm tự xoay xở. Tư duy xuyên suốt của chúng tôi là: Nhà nước đóng vai trò kiến tạo chủ trương, đầu tư hạ tầng và dẫn dắt kết nối; doanh nghiệp là lực lượng đầu tư và vận hành chuyên nghiệp; trong khi người dân và cộng đồng phải là chủ thể trực tiếp hưởng lợi. Với lộ trình khoảng 1 năm định hình chủ trương, 4 năm đầu tư hạ tầng dẫn dắt và sự vào cuộc song song của doanh nghiệp, chỉ khoảng 2 năm tới chúng ta sẽ có những sản phẩm thực chất. Địa phương luôn mở rộng cửa, cam kết sát cánh đồng hành và tạo điều kiện tối đa từ thủ tục đến văn phòng làm việc cho các nhà đầu tư và doanh nghiệp lữ hành – ông Nguyễn Đại Lượng khẳng định.
Đặc biệt, ông Nguyễn Đại Lượng cũng phân tích sâu sắc bài toán dung hòa giữa bảo tồn di sản kiến trúc (như 350 ngôi nhà cổ tại làng Thổ Hà trước áp lực tách hộ, mở rộng chỗ ở của người dân) và đảm bảo an sinh xã hội thông qua việc hỗ trợ kinh phí trùng tu nhà theo lối cổ, kết hợp quy hoạch quỹ đất mới cho thế hệ trẻ làm công nhân ra định cư bên ngoài và phát huy giá trị "Hương ước làng" để xây dựng nếp sống văn minh đón khách quốc tế.
Theo đó, khu vực Vân Hà – vùng đất hội tụ tinh hoa di sản với chùa Bồ Đà và cụm di tích Thổ Hà – đang tích cực triển khai quy hoạch đồng bộ xoay quanh 3 định hướng trọng điểm:
- Du lịch cộng đồng giàu bản sắc: Xây dựng tuyến tham quan khép kín từ chùa Bồ Đà đến làng cổ Thổ Hà (đang trình hồ sơ công nhận "Làng di sản" tương tự Đường Lâm; trải nghiệm nghề làm bánh đa nem, lưu trú tại 30 ngôi nhà cổ, bảo tồn nếp sống văn minh qua hương ước làng) – Làng Vân (đang trình hồ sơ công nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia cho kỹ thuật nấu rượu cổ truyền; xây dựng Bảo tàng văn hóa rượu Làng Vân rộng 8.000m2 để du khách trải nghiệm sản xuất và mua sắm sản phẩm, kết hợp cải tạo 20 hộ dân làm điểm check-in gắn với bối cảnh các bộ phim nổi tiếng như Đèn Lồng Đỏ, Mùa Hoa Cải Bên Sông và ca khúc Rượu Làng Vân) – làng chài Nguyệt Đức (ngôi làng duy nhất ở miền Bắc có gần 100 năm sinh sống hoàn toàn trên sông nước; khi giao đất cho dân lên bờ theo dự án an sinh sẽ hỗ trợ người dân chuyển đổi 153 thuyền chài thành hệ thống homestay tiêu chuẩn 3 sao trên sông với gói vay ưu đãi 200 triệu đồng/hộ từ Ngân hàng Chính sách, kết hợp thuê trọn kỳ hạn 20 ha dải ruộng bãi bồi làm khu dịch vụ sinh thái và bể bơi nước sạch ven sông Cầu), đồng thời nghiên cứu khôi phục không gian văn hóa Quan họ truyền thống.
- Du lịch nghỉ dưỡng – dưỡng lão quốc tế: Quy hoạch đồng bộ tổ hợp nghỉ dưỡng và dưỡng lão quy mô 150 ha trên hệ thống đồi thấp bám sát ven di tích (điển hình như đồi Phủ Khám rộng 42 ha cạnh chùa Bồ Đà được chuyển đổi sang đất dịch vụ xã hội kết hợp bảo tồn rừng), hướng tới đón dòng khách cao cấp lớn tuổi từ quốc tế (châu Âu, Đông Bắc Á...) đến lưu trú và chăm sóc sức khỏe dài ngày theo kỳ hạn visa 3 – 6 tháng với mức chi phí cạnh tranh, kết hợp tham quan trải nghiệm văn hóa bản địa, mang lại nguồn thu ngoại tệ và việc làm lớn cho địa phương.
- Du lịch văn hóa và giải trí cao cấp: Triển khai dự án Du lịch văn hóa Bồ Đà rộng 155 ha ngay phía trước chùa Bồ Đà (với điểm nhấn là phân khu rộng 35 ha tái hiện làng cổ Đồng bằng trung du Bắc Bộ đạt chuẩn 5 sao gồm 10 xóm tượng trưng cho 10 điều nguyện của Đức Phật và 320 căn biệt thự nhà cổ tương ứng 32 quẻ ứng xử của nhà Phật, bao quanh 8 ha hồ sinh thái gắn với đền thờ Tam phủ, thủy đình trình diễn Ca trù, Quan họ, Chầu văn theo triết lý "Tam giáo đồng nguyên") cùng tổ hợp văn hóa – dịch vụ rộng 30 ha phía đối diện phục vụ hàng chục nghìn chuyên gia nước ngoài đang làm việc tại tỉnh và du khách, tiến tới tầm nhìn quy hoạch khu đô thị đa mục tiêu quy mô 1.000 ha.
Sự kết hợp giữa tư duy đổi mới, quyết liệt của lãnh đạo tỉnh Bắc Ninh cùng những hiến kế thiết thực từ cộng đồng chuyên gia, doanh nghiệp lữ hành và báo chí chính là bệ phóng vững chắc để du lịch xanh Bắc Ninh vươn lên mạnh mẽ, trở thành điểm sáng tiêu biểu trên bản đồ du lịch Việt Nam trong thời gian tới.
