Sáng thứ Bảy, đồng hồ vừa nhích sang 7 giờ. Nắng sớm trải nhẹ lên khuôn viên Di tích lịch sử Quốc gia Đền Kỳ Sầm (phường Nùng Trí Cao, thành phố Cao Bằng), không gian nơi đây đã bừng lên nhịp sống rộn rã. Đây là phiên thứ hai của "Điểm hẹn sản phẩm phường Nùng Trí Cao" – một mô hình chợ phiên nông sản và ẩm thực bản địa đang trở thành thỏi nam châm thu hút du khách, đặc biệt là du khách nước ngoài muốn tìm kiếm trải nghiệm văn hóa chân thực nhất khi đến với Cao Bằng.
Oanh tạc "bản đồ ẩm thực" vùng cao: từ lạp xưởng béo ngậy đến bánh gio thơm làn cỏ nông
Bước qua cổng chợ, mọi giác quan của bạn sẽ bị đánh thức ngay lập tức bởi làn khói nghi ngút bốc lên từ những gian hàng ẩm thực tự nấu, tự làm của bà con. Ẩm thực ở đây không cầu kỳ hoa mỹ nhưng gói trọn tinh hoa từ nguồn nguyên liệu sạch của núi rừng Cao Bằng.
Đầu tiên phải kể đến những đĩa lợn quay da vàng rụm, bóng óng ánh dưới ánh nắng ban mai, tỏa hương thơm ngạt ngào đặc trưng của lá mắc mật. Bên cạnh là những dải lạp sườn hun khói được gác bếp theo phương pháp truyền thống, vị đậm đà, béo bùi mà không hề ngấy. Du khách quốc tế khi ghé qua đây chắc chắn sẽ thích thú khi thấy từng đĩa xôi trám màu tím sẫm thanh nhã – món ăn là sự kết hợp hoàn hảo giữa nếp nương dẻo thơm và vị bùi bùi, ngậy ngậy của quả trám rừng. Nếu muốn tìm một món ăn mang sắc màu rực rỡ cho bức ảnh du lịch của mình, chõ xôi ngũ sắc nghi ngút khói với các màu tự nhiên từ lá cây rừng sẽ khiến bạn phải trầm ồ.
Không dừng lại ở món mặn, góc ẩm thực truyền thống còn chiều lòng những tín đồ thèm ngọt bằng những chiếc bánh coóc mò nhỏ nhắn gói bằng lá dong lá chuối, những chiếc bánh gio hổn hển vị nồng thanh mát của tro cây rừng, hay bát thạch đen mát lạnh, giòn sần sật – món quà giải khát tuyệt vời sau khi dạo quanh một vòng đền Kỳ Sầm. Việc tạo điều kiện cho bà con mang những món ăn tự chế biến này ra chợ không chỉ giúp tạo sinh kế trực tiếp từ bếp ăn gia đình mà còn mang đến cho du khách cơ hội thưởng thức chuẩn vị bản địa.
100+ sản vật vườn nhà và sắc màu văn hóa miền bán sơn địa
Điều làm nên sức hút đặc biệt của Điểm hẹn Nùng Trí Cao chính là sự hội tụ của 42 chủ thể cùng hơn 100 mặt hàng nông sản và đặc sản địa phương. Phiên chợ thứ hai này không chỉ gói gọn trong phường Nùng Trí Cao mà đã mở rộng không gian kết nối, đón chào các tiểu thương và bà con từ xã Hòa An, xã Đông Khê, cho đến phường Thục Phán và phường Tân Giang cùng về góp mặt.
Đi giữa các dãy gian hàng, du khách sẽ bắt gặp những mẹ, những chị người dân tộc Tày, Nùng khoác trên mình những bộ trang phục dân tộc chàm thẫm duyên dáng. Họ tươi cười chào đón khách bằng sự niềm nở, thật thà vốn có. Nông sản bày bán trên các chõng tre, bàn gỗ toàn là thức quà tươi ngon vừa được hái từ vườn nhà: mớ rau cải xanh mướt còn đọng sương, củ gừng, củ nghệ tươi nguyên vết đất phì nhiêu.
Đặc biệt, phiên chợ còn dành riêng những vị trí thiết thực để bà con tự mang nông sản đến giao lưu, đồng thời trưng bày các nông cụ và vật dụng lao động truyền thống. Những chiếc cày gỗ, gùi tre, thúng mủng... không chỉ là công cụ sản xuất lâu đời mà còn là "bảo tàng sống" kể cho du khách nước ngoài nghe câu chuyện về nếp sống, nếp lao động gắn bó với ruộng đồng của đồng bào miền núi.
Trải nghiệm "đi chợ xanh - thanh toán số" đầy bất ngờ
Nhiều du khách thường lo lắng về việc bất đồng ngôn ngữ hoặc bất tiện khi đổi tiền lẻ khi đi chợ phiên vùng cao. Nhưng tại Điểm hẹn Nùng Trí Cao, bạn sẽ phải ngạc nhiên trước sự văn minh ở đây:
Hạn chế túi nilon và rác thải nhựa: Nhằm bảo vệ cảnh quan xanh - sạch - đẹp của khu di tích đền Kỳ Sầm, phiên chợ phát động chiến dịch nói không với túi ni lông. Sản phẩm được gói buộc khéo léo bằng lá tươi, lạt tre hoặc túi thân thiện với môi trường, tạo nên một trải nghiệm mua sắm vừa thuần khiết vừa bền vững.
Thanh toán không tiền mặt (Cashless): Chỉ cần một chiếc điện thoại thông minh, du khách có thể dễ dàng quét mã QR hoặc chuyển khoản để trả tiền cho từng gói bánh coóc mò hay củ gừng. Sự tiện lợi này giúp khoảng cách giữa du khách và bà con bản địa trở nên gần gũi hơn bao giờ hết.
Không gian an toàn và văn minh: Do tuyến đường trước khu vực đền Kỳ Sầm khá chật hẹp, lực lượng chức năng và ban tổ chức túc trực hướng dẫn đỗ xe máy, ô tô đúng nơi quy định, đảm bảo an toàn giao thông và an ninh trật tự tuyệt đối cho du khách an tâm trải nghiệm.
Cẩm nang bỏ túi cho du khách khi đến chợ phiên Nùng Trí Cao
Để duy trì thành công lâu dài, việc tổ chức chợ phiên đều đặn hàng tuần kết hợp truyền thông mạnh mẽ trên các nền tảng mạng xã hội sẽ giúp hình ảnh Nùng Trí Cao vươn xa hơn nữa trên bản đồ du lịch trong và ngoài nước. Nếu bạn là một traveler đang lên lịch trình khám phá Cao Bằng, đây là những lời khuyên bỏ túi:
Thời gian lý tưởng: Chợ bắt đầu từ 7h00 sáng thứ Bảy hàng tuần. Hãy đến sớm để tận hưởng không khí trong lành của buổi ban mai và lựa chọn những phần xôi, vịt quay tươi ngon nhất.
Trải nghiệm văn hóa: Đừng ngần ngại mặc một bộ trang phục dân tộc bản địa để hòa vào dòng người, chụp những bức ảnh check-in tuyệt đẹp tại di tích Đền Kỳ Sầm và chia sẻ hình ảnh lên mạng xã hội.
Ý thức du lịch xanh: Hãy mang theo túi vải cá nhân, bỏ rác đúng nơi quy định và cùng người dân giữ gìn không gian di tích luôn xanh - sạch - đẹp.
Chợ phiên Nùng Trí Cao không chỉ là nơi mua bán, mà là một nhịp cầu văn hóa, nơi mỗi người dân là một "sứ giả" mến khách. Hãy gạt bỏ những lịch trình hối hả, dành trọn một buổi sáng thứ Bảy để sống chậm lại, thưởng thức miếng bánh gio thanh mát và lắng nghe nhịp thở bản địa rộn ràng dưới chân đền Kỳ Sầm.
Đặc biệt, mô hình này khẳng định một điều: Cao Bằng rất cần phát triển thêm nhiều điểm đến du lịch gắn liền với đời sống dân tộc bản địa. Chính sự mộc mạc, đậm đà bản sắc nguyên bản từ nếp sinh hoạt, ẩm thực đến phong tục của đồng bào Tày, Nùng... mới là chiếc chìa khóa giúp Cao Bằng thành một điểm đến độc đáo, khác biệt và đầy sức hút trên bản đồ du lịch thế giới.
Một số hình ảnh hoạt động tại phiên chợ Nùng Chí Cao sáng 31/10.
