Ngày 3/11/2026, Trường Đại học Nguyễn Tất Thành phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Vĩnh Long tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Phát triển du lịch tỉnh Vĩnh Long trong bối cảnh mới”. Hội thảo nằm trong khuôn khổ Đề án phát triển du lịch tỉnh Vĩnh Long trong bối cảnh mới, do TS. Phan Thị Ngàn, Trưởng khoa Du lịch, Trường Đại học Nguyễn Tất Thành làm chủ nhiệm.
Sự kiện quy tụ hơn 100 đại biểu đến từ 17 cơ sở đào tạo thuộc TP.HCM, TP. Cần Thơ, Trà Vinh và Vĩnh Long; cùng đại diện 11 doanh nghiệp, tổ chức du lịch, 3 viện nghiên cứu và các hộ kinh doanh du lịch tại địa phương. Ban tổ chức tiếp nhận hơn 35 bài tham luận của các chuyên gia, nhà khoa học và giảng viên, tạo nên diễn đàn trao đổi đa chiều về định hướng phát triển du lịch Vĩnh Long trong giai đoạn mới.
Lợi thế tài nguyên đến bài toán định vị điểm đến
Việc hợp nhất ba tỉnh Vĩnh Long, Bến Tre và Trà Vinh từ ngày 1/7/2025 mở ra một không gian du lịch rộng lớn với hệ sinh thái tài nguyên phong phú, trải dài từ sông nước, miệt vườn, văn hóa bản địa đến cửa sông, rừng ngập mặn và biển. Đây là nền tảng quan trọng để địa phương phát triển các sản phẩm du lịch đa dạng, gia tăng khả năng kết nối và mở rộng thị trường.
Theo những phân tích tại hội thảo, năm 2025, toàn tỉnh đón hơn 9,3 triệu lượt khách, tổng thu du lịch đạt gần 8.000 tỷ đồng. Dù vậy, lượng khách chưa đồng nghĩa với giá trị khai thác tương xứng. Thời gian lưu trú còn ngắn, mức chi tiêu chưa cao, cho thấy bài toán đặt ra không chỉ là thu hút thêm du khách mà còn phải nâng cao chất lượng trải nghiệm, kéo dài hành trình và gia tăng mức chi tiêu tại điểm đến.
Một trong những vấn đề được các đại biểu quan tâm là những điểm nghẽn đang cản trở quá trình phát triển. Năm nhóm vấn đề chính được nhận diện gồm thể chế và quản trị; hạ tầng và kết nối, đặc biệt là giao thông đường thủy; nguồn nhân lực và chất lượng dịch vụ; sản phẩm và thị trường; liên kết vùng và hợp tác công – tư. Trong đó, cơ chế quản trị và sự thiếu đồng bộ của cơ sở dữ liệu du lịch được xem là những hạn chế cần sớm tháo gỡ.
Thực tế này cho thấy, mở rộng không gian địa lý mới chỉ là điều kiện ban đầu. Để hình thành một điểm đến có sức cạnh tranh, Vĩnh Long cần sự thống nhất trong quy hoạch, quản lý và tổ chức khai thác tài nguyên, đồng thời tạo được sự kết nối giữa các địa phương, doanh nghiệp và cộng đồng.
Xây dựng bản sắc từ những cụm trải nghiệm đặc thù
Thay vì phát triển các sản phẩm riêng lẻ, có phần trùng lặp, du lịch Vĩnh Long được định hướng tổ chức thành những chuỗi trải nghiệm gắn với năm cụm tài nguyên đặc trưng: sông nước – miệt vườn; văn hóa dừa; văn hóa Khmer; làng nghề gạch gốm; cửa sông – rừng ngập mặn – biển.
Cách tiếp cận này không chỉ giúp khai thác hiệu quả hơn lợi thế từng vùng mà còn mở ra khả năng thiết kế những hành trình liên tuyến, kết hợp trải nghiệm thiên nhiên, văn hóa, ẩm thực và đời sống cộng đồng. Qua đó, du khách có thêm lý do để lưu lại lâu hơn, thay vì chỉ ghé thăm một điểm đến trong hành trình xuyên vùng.
Bên cạnh việc phát triển sản phẩm, câu chuyện thương hiệu cũng được đặt ra như một yêu cầu quan trọng. Vĩnh Long cần xác lập một hình ảnh nhận diện chung đủ rõ nét để tạo sức hút trên thị trường, nhưng vẫn bảo tồn được bản sắc riêng của từng tiểu vùng. Đây là bài toán đòi hỏi sự hài hòa giữa tính thống nhất trong quảng bá và tính đa dạng trong trải nghiệm.
Đặc biệt, cộng đồng địa phương cần được xem là một chủ thể phát triển chứ không đơn thuần là lực lượng tham gia cung ứng dịch vụ. Việc tạo điều kiện để người dân có tiếng nói trong quá trình xây dựng sản phẩm, được chia sẻ lợi ích công bằng và duy trì sinh kế gắn với tài nguyên bản địa sẽ quyết định tính bền vững của các mô hình du lịch nông thôn.
Chuyển đổi xanh, số và liên kết vùng tạo động lực mới
Bên cạnh những vấn đề về quản trị và sản phẩm, hội thảo cũng nhấn mạnh vai trò của nguồn nhân lực, doanh nghiệp và các động lực phát triển mới. Chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và thích ứng với biến đổi khí hậu được xem là những yêu cầu xuyên suốt trong quá trình nâng cao năng lực cạnh tranh của điểm đến.
Đáng chú ý, liên kết với TP.HCM và TP. Cần Thơ được xác định là hướng đi quan trọng để mở rộng thị trường khách, kết nối các tuyến du lịch và hình thành chuỗi cung ứng dịch vụ. Cùng với đó, những sản phẩm tiềm năng như du lịch biển, du lịch chăm sóc sức khỏe, du lịch ẩm thực, quảng bá điểm đến qua phim ảnh và ứng dụng trí tuệ nhân tạo cũng được các đại biểu gợi mở.
Những định hướng này cho thấy du lịch Vĩnh Long cần vượt ra khỏi cách tiếp cận khai thác tài nguyên đơn thuần, hướng đến mô hình phát triển dựa trên trải nghiệm, công nghệ và sự tham gia của nhiều chủ thể. Trong đó, doanh nghiệp cần môi trường đầu tư thuận lợi để mạnh dạn phát triển sản phẩm; cơ quan quản lý đóng vai trò kiến tạo và kết nối; còn cộng đồng là nền tảng gìn giữ bản sắc văn hóa và giá trị bản địa.
Từ góc độ khoa học và thực tiễn, hội thảo đã góp phần hệ thống hóa các luận cứ phục vụ Đề án phát triển du lịch tỉnh Vĩnh Long trong không gian mới, đồng thời cung cấp cơ sở để cụ thể hóa Nghị quyết số 13-NQ/TU ngày 10/7/2026 của Tỉnh ủy Vĩnh Long và xây dựng Đề án phát triển du lịch tỉnh giai đoạn 2026–2030, định hướng đến năm 2045.
Trên cơ sở các ý kiến đóng góp và nội dung tham luận, Ban chủ trì Đề án sẽ tiếp thu, tổng hợp để hoàn thiện định hướng phát triển, bảo đảm tính khoa học, khả thi và phù hợp với điều kiện thực tiễn địa phương. Mục tiêu đặt ra là đưa du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng vào năm 2030 và ngành kinh tế mũi nhọn vào năm 2045.
Thách thức lớn nhất của Vĩnh Long lúc này là tạo dựng một bản sắc điểm đến đủ sức nhận diện và cạnh tranh. Khi tài nguyên được kết nối thành sản phẩm, văn hóa được chuyển hóa thành trải nghiệm và cộng đồng thực sự hưởng lợi từ hoạt động du lịch, Vĩnh Long mới có thể từng bước chuyển mình từ điểm dừng chân thành điểm đến lưu trú, khám phá và trải nghiệm dài ngày ở Đồng bằng sông Cửu Long.
