Ngày 11/9 vừa qua tại Hà Nội, Cục Di sản Văn hóa, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức cuộc họp xin ý kiến về Đề án “Định giá kinh tế di sản - TEV, lượng hóa giá trị kinh tế tổng thể di sản thế giới”. Cuộc họp do Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hoàng Đạo Cương, Trưởng ban soạn thảo Đề án, chủ trì, với sự tham dự của các chuyên gia, nhà khoa học và đại diện các cơ quan, đơn vị liên quan.
Theo dự thảo, 8 đề án thành phần dự kiến được triển khai tại Hoàng thành Thăng Long; Vịnh Hạ Long - Quần đảo Cát Bà; Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc; Thành nhà Hồ; Phong Nha - Kẻ Bàng; Cố đô Huế; Phố cổ Hội An và Khu đền tháp Mỹ Sơn.
Phiên họp Tổ soạn thảo tại Bộ VHTTDL vào sáng nay 11/9/2026. Ảnh: Cục DSVH
Việc lựa chọn các địa điểm trên nhằm kiểm nghiệm khả năng áp dụng khung Tổng giá trị kinh tế (TEV) đối với những loại hình, cấu trúc di sản khác nhau, từ di sản văn hóa, thiên nhiên đến các hệ thống di sản có tính phức hợp cao.
Theo Cục Di sản văn hóa, Việt Nam có 9 di sản thế giới được UNESCO công nhận. Sau hơn 30 năm quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị, hệ thống di sản thế giới đã trở thành nguồn lực đối với phát triển kinh tế - xã hội, du lịch, sinh kế cộng đồng, bảo vệ môi trường, quảng bá hình ảnh và nâng cao vị thế quốc gia.
Theo Đề án, khi Tổng giá trị kinh tế của di sản được nhận diện và lượng hóa, cơ quan quản lý có thể có thêm dữ liệu phục vụ phân bổ ngân sách, lựa chọn dự án đầu tư, lập quy hoạch đô thị và du lịch, xây dựng cơ chế tài chính bảo tồn, xác định mức phí và giá dịch vụ, tái đầu tư nguồn thu cũng như thiết kế cơ chế chia sẻ lợi ích với cộng đồng.
Một kinh nghiệm thực tế được đề cập là nghiên cứu lượng giá Tổng giá trị kinh tế Quần thể danh thắng Tràng An năm 2025. Kết quả cho thấy giá trị văn hóa chiếm 49,31%, giá trị tự nhiên 38,99% và hệ thống cư trú 11,71%.
Đề án dự kiến tiếp cận bốn hệ giá trị tài sản của di sản thế giới, gồm tài sản tự nhiên, tài sản văn hóa, di sản định cư và tài sản kinh tế. Việc lượng giá được thực hiện bằng các phương pháp phù hợp với từng loại hình và đặc thù của di sản.
Kết quả cũng dự kiến được tích hợp với cơ sở dữ liệu, bản đồ, hệ thống GIS và phân tích không gian. Cơ quan quản lý có thể nhận diện khu vực có giá trị bảo tồn cao, áp lực phát triển, điểm nóng về môi trường và rủi ro, đồng thời xây dựng các kịch bản phát triển, xác định ưu tiên đầu tư và bảo tồn.
Việc xây dựng Đề án được thực hiện trên cơ sở nhiệm vụ đặt ra tại Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, trong đó có yêu cầu nghiên cứu, định giá tổng giá trị kinh tế, phát triển kinh tế di sản và từng bước hình thành mô hình “di sản dẫn dắt phát triển kinh tế”.
Theo báo cáo của Cục Di sản Văn hóa, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã gửi dự thảo lấy ý kiến 48 cơ quan, tổ chức, cá nhân và nhận được 207 ý kiến góp ý cụ thể. Cơ quan soạn thảo đã tiếp thu, chỉnh sửa theo 183 ý kiến, tương đương khoảng 88,5%, và giải trình 24 ý kiến còn lại.
Ngày 11/9, Ban soạn thảo và Tổ biên tập tiếp tục họp để rà soát lần cuối, hoàn thiện hồ sơ. Sau cuộc họp, Cục Di sản Văn hóa sẽ hoàn chỉnh hồ sơ, trình Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xem xét trước khi trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án, dự kiến trong tháng 10/2026.
