Ngày 19/9, tại cuộc làm việc với Hiệp hội Du lịch và một số doanh nghiệp dịch vụ, lữ hành, lãnh đạo thành phố Quảng Ninh đã trao đổi về những giải pháp thúc đẩy du lịch theo tinh thần Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới. Đây được xem là thời điểm để Quảng Ninh nhìn lại mô hình tăng trưởng du lịch, không chỉ ở lượng khách mà ở chất lượng sản phẩm, mức chi tiêu, thời gian lưu trú và giá trị gia tăng trong toàn bộ chuỗi dịch vụ.
Thực tế 9 tháng năm 2026, cho thấy quy mô thị trường du lịch Quảng Ninh tiếp tục tăng. Địa phương dự kiến đón khoảng 18,8 triệu lượt khách, trong đó khách quốc tế đạt 4,21 triệu lượt, khách lưu trú khoảng 7,3 triệu lượt; tổng thu du lịch ước 56.400 tỷ đồng. Cả năm, ngành Du lịch đặt mục tiêu 23 triệu lượt khách và tổng thu trên 70.000 tỷ đồng. Những con số này tạo nền tảng, nhưng đồng thời đặt ra câu hỏi về bước phát triển tiếp theo: làm thế nào để một địa phương giàu tài nguyên như Quảng Ninh tạo ra nhiều giá trị hơn từ mỗi chuyến đi?
Từ thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp, Hiệp hội Du lịch Quảng Ninh đề xuất 10 nhóm giải pháp đột phá cho giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Một là, định vị lại thương hiệu du lịch Quảng Ninh. Theo Hiệp hội, cần xây dựng một hệ sinh thái thương hiệu thống nhất, trong đó Hạ Long là thương hiệu quốc tế, Yên Tử là thương hiệu văn hóa - tâm linh, Vân Đồn, Cô Tô gắn với biển đảo - nghỉ dưỡng; miền Đông và miền núi tạo dấu ấn bằng sinh thái, cộng đồng và văn hóa bản địa. Đây là bước chuyển từ quảng bá từng điểm đến sang xây dựng nhận diện chung cho một không gian du lịch rộng lớn.
Hai là, xác lập Hạ Long - Yên Tử thành hai trụ cột di sản. Hạ Long cần tiếp tục phát triển các sản phẩm du thuyền, nghỉ đêm, thể thao biển, ẩm thực và trải nghiệm cao cấp; Yên Tử phát huy chiều sâu văn hóa, tâm linh, thiền, wellness và nghỉ dưỡng xanh. Sự liên kết giữa hai di sản có thể tạo thành một hành trình xuyên suốt từ kỳ quan thiên nhiên đến không gian văn hóa Việt Nam.
Ba là, tái cấu trúc đội tàu du lịch Hạ Long - Bái Tử Long. Quan điểm được Hiệp hội đưa ra là coi tàu không chỉ là phương tiện vận chuyển mà trở thành một sản phẩm du lịch. Cùng với chuẩn hóa đội tàu, chuyển đổi theo hướng xanh và nâng chất lượng dịch vụ, cần mở rộng không gian khai thác sang Bái Tử Long, phát triển các dòng du thuyền gắn với ẩm thực, âm nhạc, nghệ thuật, thể thao và trải nghiệm chuyên biệt.
Bốn là, phát triển hệ thống lưu trú theo hướng “ít nhưng tinh, cao cấp và khác biệt”. Thay vì chạy theo số lượng phòng, trọng tâm được đề xuất là các khách sạn, resort, boutique resort, wellness resort, retreat và sản phẩm nghỉ dưỡng chuyên đề có khả năng tạo giá trị cao, hình thành chuỗi sản phẩm liên kết Hạ Long - Bái Tử Long - Vân Đồn - Cô Tô - Yên Tử.
Năm là, biến miền Đông và miền núi thành “kho báu trải nghiệm”. Du lịch cộng đồng, nông nghiệp, sinh thái, trekking, văn hóa dân tộc, ẩm thực bản địa và OCOP được xem là những hướng đi có thể mở rộng không gian du lịch. Điểm quan trọng là người dân phải trở thành chủ thể và được hưởng lợi trực tiếp từ hoạt động du lịch.
Sáu là, hình thành hệ sinh thái du lịch đêm và kinh tế đêm. Phố đi bộ, chợ đêm có chọn lọc, ẩm thực, nghệ thuật đường phố, các chương trình biểu diễn trên vịnh, không gian văn hóa, mua sắm và giải trí cao cấp có thể góp phần kéo dài thời gian lưu trú và tăng mức chi tiêu của du khách. Hiệp hội đề xuất nghiên cứu một lễ hội đêm quốc tế thường niên tại Hạ Long - Quảng Ninh.
Bảy là, đưa ẩm thực, văn hóa và nghệ thuật trở thành sản phẩm du lịch. Hải sản, chả mực, sản phẩm OCOP cùng ẩm thực các dân tộc cần được nâng từ “đặc sản” thành trải nghiệm có câu chuyện. Cùng với đó là các chương trình nghệ thuật kể chuyện về biển, di sản, Phật giáo Trúc Lâm và văn hóa các cộng đồng dân tộc. Theo cách tiếp cận này, sản phẩm du lịch không chỉ bán cảnh quan mà bán cả câu chuyện và bản sắc của điểm đến.
Tám là, phát triển MICE, golf, thể thao biển và wellness, hướng tới nhóm khách có khả năng chi tiêu cao và góp phần giảm tính mùa vụ. Sự kết hợp giữa hội nghị, golf, du thuyền, nghỉ dưỡng, ẩm thực và tham quan di sản có thể tạo nên chuỗi sản phẩm liên hoàn thay vì những dịch vụ đơn lẻ.
Chín là, xây dựng hạ tầng du lịch số và quản trị điểm đến bằng dữ liệu. Hiệp hội đề xuất nghiên cứu nền tảng “Quảng Ninh Smart Tourism Platform”, tích hợp vé điện tử, bản đồ số, dữ liệu du khách, quản lý dòng khách, phản ánh chất lượng dịch vụ, thanh toán số, hỗ trợ AI và quảng bá đa ngôn ngữ. Đây là bước chuyển từ quản lý khách sang quản trị hệ sinh thái du lịch bằng dữ liệu.
Mười là, thiết lập cơ chế phối hợp để tạo đột phá. Chính quyền, doanh nghiệp, Hiệp hội, cộng đồng, nhà đầu tư và chuyên gia cần có cơ chế tham gia đề xuất, phản biện, kết nối thị trường và theo dõi việc thực hiện các chương trình trọng điểm. Cùng với đó, Hiệp hội kiến nghị xây dựng đề án phát triển Quảng Ninh trở thành trung tâm du lịch quốc tế thế hệ mới; ưu tiên nguồn lực cho những sản phẩm biểu tượng; khuyến khích đầu tư vào du lịch xanh, cao cấp, cộng đồng, du thuyền và kinh tế đêm; duy trì đối thoại thường xuyên với doanh nghiệp và xây dựng chiến lược truyền thông quốc tế dài hạn.
Điểm đáng chú ý trong 10 nhóm giải pháp là sự dịch chuyển khá rõ về tư duy phát triển. Quảng Ninh không thiếu tài nguyên và cũng không thiếu năng lực thu hút khách; vấn đề là tạo ra những sản phẩm có khả năng giữ khách lâu hơn, chi tiêu nhiều hơn và quay trở lại. Điều này cũng phù hợp với định hướng của Nghị quyết 26-NQ/TW: chuyển mạnh từ tăng trưởng dựa vào số lượng sang chất lượng, giá trị gia tăng, tính xanh, thông minh, sáng tạo và nâng cao năng lực quản trị du lịch.
Tại cuộc làm việc, Phó Chủ tịch UBND thành phố Vũ Thị Mai Anh yêu cầu các sở, ngành, địa phương và doanh nghiệp tăng cường phối hợp, chủ động xây dựng sản phẩm phù hợp từng thị trường, nâng chất lượng dịch vụ, hoàn thiện nhận diện và chỉ dẫn du lịch, giữ gìn uy tín điểm đến, xây dựng môi trường kinh doanh an toàn, văn minh, minh bạch. Thành phố cũng sẽ xây dựng chương trình, kế hoạch triển khai Nghị quyết 26-NQ/TW, đồng thời tiếp tục đồng hành, tháo gỡ khó khăn cho cộng đồng doanh nghiệp.
Nếu được cụ thể hóa thành những chương trình có trọng tâm, có thứ tự ưu tiên và cơ chế phối hợp rõ ràng, 10 nhóm giải pháp trên có thể trở thành một khung tham chiếu quan trọng để Quảng Ninh bước sang giai đoạn phát triển du lịch theo chiều sâu: từ tài nguyên đến sản phẩm, từ sản phẩm đến trải nghiệm, từ trải nghiệm đến thương hiệu và từ thương hiệu đến giá trị kinh tế bền vững.
Vũ Phong Cầm
