Buổi lễ do Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam (VNR) phối hợp cùng Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Pháp (SNCF) tổ chức tại ga Đà Lạt. Hai đơn vị đồng thời công bố hai cặp ga kết nghĩa: ga Hải Phòng với ga Pontorson Mont-Saint-Michel, và ga Đà Lạt với ga Trouville - Deauville.
Về phía Việt Nam, VNR kỳ vọng mối quan hệ này sẽ vượt khỏi khuôn khổ nghi lễ để trở thành hợp tác thực chất, theo ba hướng chính. Thứ nhất là trao đổi kinh nghiệm gìn giữ và phát huy giá trị di sản nhà ga. Thứ hai là chia sẻ cách phát triển nhà ga gắn với du lịch, dịch vụ và giao thông liên kết nhiều phương thức. Thứ ba là cùng quảng bá, xây dựng các sản phẩm du lịch đường sắt.
Theo kế hoạch, hoạt động du lịch của tỉnh Lâm Đồng cùng hình ảnh ga Đà Lạt sẽ được giới thiệu ngay tại ga Trouville - Deauville, nơi đón du khách trên hành trình đến vùng Normandy.
Được các kiến trúc sư người Pháp xây dựng trong giai đoạn 1932 - 1938, ga Đà Lạt từ lâu đã vượt khỏi vai trò của một điểm đón tiễn khách. Công trình được xếp hạng Di tích lịch sử - văn hóa quốc gia từ năm 2001 và thường được nhắc đến như một trong những nhà ga cổ kính, đẹp bậc nhất Đông Dương.
Điều khiến nhà ga này đặc biệt không chỉ nằm ở dáng vẻ. Tuyến Đà Lạt - Trại Mát hiện nay là đoạn duy nhất còn lại của tuyến đường sắt răng cưa Tháp Chàm - Đà Lạt, một cung đường leo núi từng rất hiếm trong khu vực. Với nhiều du khách, ngồi trên toa tàu cũ lăn bánh qua những đồi thông và vườn rau, hoa là cách chậm rãi và trọn vẹn nhất để cảm nhận nhịp sống cao nguyên.
Nếu ga Đà Lạt mang dáng dấp một nhà ga nghỉ dưỡng giữa núi rừng, thì nguồn cảm hứng của nó nằm ở bờ biển phía bắc nước Pháp. Chính ga Trouville - Deauville đã khơi gợi ý tưởng cho các kiến trúc sư khi họ thiết kế nhà ga phố núi cách đây gần 100 năm.
Hiện nay, cả hai nhà ga đều là điểm đến được nhiều du khách ghé thăm, gắn với những chuyến đi tìm hiểu văn hóa địa phương. Việc "kết nghĩa" vì thế giống một cuộc gặp lại sau gần một thế kỷ giữa hai công trình có chung gốc gác hơn là một sự bắt tay mang tính hình thức.
Cùng buổi lễ, ga Hải Phòng được kết nghĩa với ga Pontorson Mont-Saint-Michel. Ga Hải Phòng khởi công năm 1901, đi vào khai thác từ năm 1902, là điểm đầu của tuyến đường sắt Hải Phòng - Hà Nội - Lào Cai - Vân Nam (Trung Quốc). Năm 2025, nhà ga chính thức được công nhận là "Điểm du lịch".
Ở phía Pháp, ga Pontorson là cửa ngõ dẫn đến Mont-Saint-Michel, một trong những điểm đến nổi tiếng nhất nước này. Còn ga Trouville - Deauville mở lối cho du khách đến với nhiều địa danh của vùng Normandy.
SNCF khai thác mạng lưới đường sắt quốc gia dài khoảng 28.000km. Năm 2025, doanh thu của tập đoàn đạt 43 tỉ euro, với khoảng 290.000 nhân viên làm việc tại 60 quốc gia và vùng lãnh thổ. Trước đó, SNCF và ngành đường sắt Việt Nam từng hợp tác trong dự án cải tạo, nâng cấp tuyến Yên Viên - Lào Cai.
Với người yêu du lịch, thông tin này mở ra vài khả năng đáng chú ý. Ga Đà Lạt có thêm một câu chuyện để kể: một nhà ga phố núi Việt Nam mang dấu ấn của một nhà ga ven biển Pháp. Du khách quốc tế, nhất là người Pháp, có thêm lý do để tìm đến Đà Lạt. Và đường sắt di sản, vốn dễ bị quên lãng, có cơ hội trở thành trục kết nối cho những sản phẩm du lịch có chiều sâu.
"Nhà ga hiện nay không chỉ là nơi đón, trả khách mà đã trở thành nơi giao lưu văn hóa. Tại đây, du khách được hòa nhập, gặp gỡ, sử dụng dịch vụ tại nhà ga, tiếp nhận nhiều nền văn hóa khác nhau từ nhiều nơi trong nước và quốc tế ", ông Hồ Sỹ Thái, Trạm trưởng Trạm vận tải Đường Sắt Đà Lạt chia sẻ.
Giá trị của lễ kết nghĩa còn phụ thuộc vào những việc làm cụ thể sau đó, từ chương trình trao đổi chuyên môn, sản phẩm tham quan đến hoạt động quảng bá. Nhưng với một nhà ga đã đứng đó gần một thế kỷ, thêm một mối liên hệ với nơi khởi nguồn là cách phù hợp để câu chuyện của nó được kể tiếp.
