Sáng 20/6 tại TP. Hải Phòng, phiên tọa đàm thứ nhất Diễn đàn Báo chí toàn quốc 2026 với chủ đề “Phát huy vai trò của báo chí trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng” đã diễn ra với nhiều trao đổi sâu sắc giữa các nhà quản lý, nhà khoa học và người làm báo. Nằm trong khuôn khổ Hội Báo toàn quốc 2026, phiên thảo luận không chỉ đặt ra những vấn đề thời sự của báo chí trong môi trường truyền thông số mà còn đi tới một nhận thức chung: bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng hôm nay, xét đến cùng, chính là bảo vệ niềm tin của nhân dân.
Trong hơn một thế kỷ đồng hành cùng dân tộc, báo chí cách mạng Việt Nam luôn giữ vai trò lực lượng xung kích trên mặt trận tư tưởng, văn hóa; là tiếng nói của Đảng, Nhà nước và diễn đàn tin cậy của nhân dân. Nếu trong chiến tranh, báo chí là ngọn lửa cổ vũ tinh thần yêu nước, hun đúc ý chí dân tộc, thì trong giai đoạn phát triển và hội nhập, báo chí tiếp tục đảm nhận sứ mệnh định hướng dư luận, lan tỏa các giá trị tích cực và củng cố đồng thuận xã hội.
Tuy nhiên, khi không gian truyền thông dịch chuyển mạnh mẽ lên môi trường số, cuộc đấu tranh tư tưởng cũng mang những hình thái mới. Thông tin không còn lan truyền theo chu kỳ truyền thống mà vận động theo từng giây trên mạng xã hội, nền tảng số và các công nghệ mới. Những quan điểm sai trái, thông tin xuyên tạc hay các biểu hiện thao túng nhận thức ngày càng được ngụy trang tinh vi hơn, đặt ra yêu cầu cao hơn đối với báo chí chính thống.
Từ thực tiễn đó, phiên thảo luận tập trung làm rõ một loạt câu hỏi lớn: Báo chí đang đi trước hay đi sau dòng chảy thông tin? Làm thế nào để vừa nhanh, vừa đúng, vừa nhân văn? Làm thế nào để các sản phẩm báo chí về bảo vệ nền tảng tư tưởng hấp dẫn hơn với thế hệ trẻ? Và trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, đâu là giá trị không thể thay thế của người làm báo?
Tham gia trao đổi tại tọa đàm là các chuyên gia, nhà quản lý và nhà báo giàu kinh nghiệm lý luận và thực tiễn, gồm: PGS.TS Đỗ Chí Nghĩa - Ủy viên Thường trực Ủy ban Văn hóa và Giáo dục của Quốc hội; PGS.TS Phạm Minh Sơn - Giám đốc Học viện Báo chí và Tuyên truyền; Thiếu tướng, PGS.TS Nguyễn Văn Sáu - Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Lịch sử quốc phòng, Bộ Quốc phòng; Nhà báo Ngô Minh Tuấn - Trưởng Ban Xây dựng Đảng, Tạp chí Cộng sản; PGS.TS Đặng Thị Thu Hương - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội; Nhà báo Đỗ Phú Thọ - Tổng Biên tập Báo Cựu chiến binh Việt Nam; Nhà báo Phạm Văn Xướng - Phó Giám đốc Báo và Phát thanh - Truyền hình Hưng Yên. Các ý kiến tại tọa đàm tiếp cận vấn đề từ nhiều góc độ khác nhau nhưng cùng hướng đến một điểm chung: khẳng định vai trò của báo chí trong giữ vững trận địa tư tưởng, củng cố đồng thuận xã hội và lan tỏa niềm tin trong bối cảnh truyền thông số.
Một trong những điểm nhấn của phiên thảo luận là nhận định: cuộc đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng hiện nay không chỉ là phản bác cái sai mà còn phải kiến tạo cái đúng. Báo chí không thể chỉ đóng vai trò “đính chính” sau khi thông tin sai lệch xuất hiện, mà cần chủ động tạo lập dòng chảy thông tin tích cực, tăng sức đề kháng xã hội trước các biểu hiện nhiễu loạn thông tin.
Chia sẻ tại phiên tọa đàm, nhà báo Ngô Minh Tuấn dẫn lại thông điệp của Tổng bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gửi đội ngũ người làm báo: phải vững bản lĩnh chính trị, nâng cao chất lượng thông tin, lắng nghe đời sống, nói đúng sự thật, nói trúng vấn đề và nói bằng trách nhiệm. Theo các đại biểu, đó không chỉ là yêu cầu nghề nghiệp mà còn là nền tảng để báo chí duy trì sức thuyết phục trong bối cảnh công chúng đang đứng trước lượng thông tin khổng lồ mỗi ngày.
Ở góc độ lý luận và thực tiễn, PGS.TS Đỗ Chí Nghĩa đưa ra một thông điệp nhận được nhiều sự đồng tình: “Nhà báo phải nói điều mình tin để mọi người tin điều mình nói.” Theo ông, niềm tin của báo chí không đến từ khẩu hiệu mà phải được xây dựng từ thực tiễn đời sống, từ khả năng nhìn thấy sự phát triển của đất nước, phản ánh được hơi thở của xã hội và chuyển hóa thành những tác phẩm có sức thuyết phục.
Không khí thảo luận cũng dành nhiều thời lượng cho câu chuyện AI và tương lai của báo chí. Các diễn giả thống nhất rằng trí tuệ nhân tạo đang mở ra cơ hội lớn trong thu thập dữ liệu, sản xuất nội dung và tối ưu quy trình làm báo. Tuy nhiên, AI không thể thay thế bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp, trách nhiệm xã hội và năng lực đánh giá giá trị của người làm báo. Công nghệ có thể tạo ra tốc độ, nhưng niềm tin vẫn phải được tạo dựng bởi con người.
Kết thúc phiên tọa đàm, các đại biểu thống nhất nhiều nhận thức chung: bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là quá trình củng cố niềm tin của nhân dân; báo chí muốn tiếp tục dẫn dắt dư luận phải đổi mới tư duy, làm chủ công nghệ nhưng không đánh đổi sự thật và tính nhân văn; xây dựng đội ngũ nhà báo thời đại số phải dựa trên sự kết hợp giữa bản lĩnh chính trị, trình độ nghiệp vụ và năng lực số.
Từ những trao đổi kéo dài gần hai giờ, một thông điệp được đúc kết như tinh thần xuyên suốt của phiên thảo luận: bản lĩnh - kiến thức - đạo đức - trách nhiệm - sát thực tế.
Trong kỷ nguyên số, khi tốc độ lan truyền thông tin ngày càng lớn và ranh giới thật - giả ngày càng mong manh, báo chí cách mạng chỉ có thể giữ vững vai trò của mình bằng sự thật, trách nhiệm xã hội và khát vọng phụng sự đất nước, phục vụ nhân dân. Bởi xét đến cùng, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng hôm nay cũng chính là giữ gìn và bồi đắp niềm tin cho ngày mai.
