Khai mạc Diễn đàn Báo chí Toàn quốc 2026 diễn ra vào chiều 19/06 tại Trung tâm Hội nghị - Biểu diễn thành phố Hải Phòng, quy tụ đông đảo đại biểu tham dự, gồm lãnh đạo các cơ quan Trung Ương, Lãnh đạo thành phố Hải Phòng, đại diện Hội Nhà báo Việt Nam.
Phát biểu tại phiên khai mạc thứ hai với chủ đề “Phát triển báo chí trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo. Con đường nào cho các cơ quan báo chí Việt Nam?”, đồng chí Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam nhấn mạnh trí tuệ nhân tạo đang tạo ra những thay đổi sâu sắc đối với ngành báo chí, từ quy trình sản xuất, phân phối nội dung đến mô hình vận hành của các cơ quan báo chí.
Đồng chí Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam
Đáng chú ý, toàn bộ slide trình chiếu được xây dựng với sự hỗ trợ của các công cụ AI. Từ hình ảnh minh họa đến biểu đồ dữ liệu đều được công nghệ hỗ trợ thiết kế, góp phần trực quan hóa nội dung và minh chứng cho khả năng ứng dụng AI trong hoạt động báo chí hiện nay.
Từ ví dụ thực tiễn đó, đồng chí Lê Quốc Minh tiếp tục phân tích những tác động ngày càng sâu rộng của AI đối với ngành báo chí thông qua các số liệu khảo sát và xu hướng báo chí tại Việt Nam.
Mở đầu phần trình bày, đồng chí Lê Quốc Minh đề cập đến Khảo sát báo chí Việt Nam (VJA, VDCA,IPS thực hiện), qua đó cho thấy AI đang trở thành một trong những yếu tố có ảnh hưởng lớn nhất tới hoạt động báo chí trong giai đoạn hiện nay. Từ sản xuất tin bài, xử lý dữ liệu đến phân phối nội dung, AI đang dần hiện diện trong mọi khâu của quy trình làm báo hiện đại.
Theo đó, ngành báo chí đang chịu tác động của một "cú sốc kép", bao gồm sự thay đổi mạnh mẽ trong hành vi tiếp nhận thông tin của công chúng và sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo. Đặc biệt, xu hướng Zero-click Search đang tạo ra áp lực lớn đối với các cơ quan báo chí. Với sự hỗ trợ của AI, người dùng ngày càng có xu hướng nhận câu trả lời trực tiếp trên công cụ tìm kiếm hoặc các nền tảng AI mà không cần truy cập vào bài viết gốc. Điều này làm suy giảm lượng truy cập, ảnh hưởng đến doanh thu quảng cáo và đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc tái cấu trúc mô hình hoạt động của các tòa soạn.
Trước thực tế đó, đồng chí Lê Quốc Minh cho rằng các cơ quan báo chí cần chủ động đổi mới nội dung, ứng dụng công nghệ phù hợp và đa dạng hóa phương thức tiếp cận độc giả để thích ứng với những thay đổi của môi trường truyền thông số.
Một nội dung đáng chú ý được đề cập tại diễn đàn là yêu cầu tái thiết đồng thời ba yếu tố gồm công nghệ, nội dung và nhân sự. Theo đó, việc chuyển đổi số không chỉ đơn thuần là trang bị công cụ mới mà còn đòi hỏi sự thay đổi trong tư duy vận hành, cách thức sản xuất nội dung và mô hình tổ chức của tòa soạn.
Đồng chí Lê Quốc Minh cũng cho rằng mô hình tòa soạn tương lai sẽ là mô hình kết hợp giữa sức mạnh công nghệ và giá trị của con người. Trong đó, AI có thể hỗ trợ xử lý các công việc mang tính kỹ thuật, còn nhà báo vẫn giữ vai trò trung tâm trong việc phát hiện vấn đề, xác minh thông tin và tạo ra những tác phẩm có chiều sâu, mang giá trị xã hội.
Theo các nội dung được trình bày, AI đang mở ra cơ hội lớn để báo chí nâng cao hiệu quả hoạt động, tối ưu thời gian, nguồn lực và mở rộng khả năng tiếp cận công chúng. Tuy nhiên, cùng với cơ hội là những thách thức liên quan đến đạo đức nghề nghiệp, bản quyền, tin giả và tính minh bạch của thông tin. Đây là những vấn đề cần được các cơ quan báo chí quan tâm trong quá trình ứng dụng công nghệ mới.
Khép lại phần trình bày, đồng chí Lê Quốc Minh cho rằng sự phát triển của AI không làm thay đổi sứ mệnh cốt lõi của báo chí là cung cấp thông tin chính xác, khách quan và có trách nhiệm. Trong bối cảnh môi trường truyền thông liên tục biến đổi, khả năng đổi mới, thích ứng và làm chủ công nghệ sẽ là yếu tố quan trọng quyết định sự phát triển bền vững của các cơ quan báo chí trong tương lai.
