Lào Cai từ lâu được xem là một trong những điểm đến hấp dẫn nhất vùng trung du và miền núi phía Bắc. Nơi đây hội tụ nhiều tài nguyên du lịch đặc sắc với đỉnh Fansipan - "Nóc nhà Đông Dương", “Bay trên mùa vàng Mù Cang Chải”, Rừng trà shan tuyết Suối Giàng, Lâm Thượng - Làng du lịch cộng đồng tốt nhất, Khu du lịch quốc gia Sa Pa, Y Tý mùa mây, Bắc Hà với chợ phiên nổi tiếng, những cánh đồng bậc thang Bát Xát, hệ thống vườn quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên cùng bản sắc văn hóa độc đáo của 34 dân tộc anh em.
Chính địa hình núi cao, thung lũng sâu, hệ thống sông suối dày đặc đã tạo nên sức hút khác biệt cho du lịch Lào Cai. Song, đây cũng là yếu tố khiến địa phương thường chịu tác động của mưa lớn, lũ quét, sạt lở đất và thời tiết cực đoan trong mùa mưa bão.
Từ cảnh báo đến hành động
- Đổi mới sản phẩm và liên kết điểm đến - Động lực phát triển du lịch Lào Cai trong giai đoạn mới
- Lào Cai đặt mục tiêu đón 15 triệu lượt khách, trở thành trung tâm du lịch bốn mùa vào năm 2030
- Lào Cai công bố bộ nhận diện thương hiệu du lịch mới: Định vị “Nơi hội tụ sắc màu Tây Bắc” trên bản đồ du lịch Việt Nam và quốc tế
Ngày 7/8/2026, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lào Cai đã ban hành Văn bản số 2801/VHTTDL-QLPTDL kèm theo Hướng dẫn bảo đảm an toàn trong hoạt động du lịch trên địa bàn tỉnh Lào Cai, gửi tới các sở, ngành, địa phương, khu du lịch, điểm du lịch và Hiệp hội Du lịch tỉnh để thống nhất triển khai trên toàn địa bàn.
Đây là động thái cụ thể nhằm thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh về tăng cường quản lý các hoạt động du lịch khám phá, trải nghiệm và thể thao mạo hiểm tại khu vực rừng, núi; đồng thời hỗ trợ địa phương, doanh nghiệp và cộng đồng nâng cao năng lực phòng ngừa rủi ro, xây dựng môi trường du lịch an toàn và bền vững.
Điều đáng ghi nhận là bộ hướng dẫn không được xây dựng theo hướng xử lý sự cố khi đã xảy ra, mà đặt trọng tâm vào quản trị rủi ro từ sớm, tham khảo quy định pháp luật, kinh nghiệm thực tiễn, ý kiến của chuyên gia, doanh nghiệp và cộng đồng địa phương.
An toàn trở thành trách nhiệm của cả hệ sinh thái du lịch
Khác với cách tiếp cận truyền thống chỉ tập trung vào lực lượng quản lý nhà nước, hướng dẫn của Lào Cai xác định bảo đảm an toàn là trách nhiệm chung của tất cả các chủ thể tham gia hoạt động du lịch, từ chính quyền, doanh nghiệp, cộng đồng đến chính du khách.
Theo đó, UBND các xã, phường được giao vai trò điều phối trung tâm trong quản lý điểm đến; doanh nghiệp phải chủ động đánh giá rủi ro, phổ biến quy định an toàn cho khách; cộng đồng tham gia giám sát, phản ánh nguy cơ; còn du khách cần tuân thủ hướng dẫn tại điểm đến.
Đây là mô hình quản trị điểm đến đang được nhiều quốc gia phát triển áp dụng, trong đó an toàn được xem là một phần của chất lượng dịch vụ chứ không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng cứu hộ.
Mùa mưa bão, du khách cần đặc biệt lưu ý
Thực tế nhiều năm cho thấy, các vụ tai nạn tại khu vực miền núi thường xuất phát từ việc chủ quan trước diễn biến thời tiết hoặc tự ý tham gia các hoạt động ngoài trời khi điều kiện không bảo đảm.
Hướng dẫn của Lào Cai yêu cầu các địa phương và doanh nghiệp phải thường xuyên cập nhật tình trạng tuyến, đánh giá điều kiện thời tiết, công bố mức độ khó của từng cung đường, đồng thời tạm dừng hoặc không tổ chức hoạt động khi xuất hiện nguy cơ mất an toàn.
Đối với các tuyến trekking, leo núi hay khám phá rừng, tài liệu cũng quy định phải:
- Phân loại mức độ khó của từng tuyến.
- Cập nhật cảnh báo thời tiết trước khi khởi hành.
- Kiểm tra điều kiện sức khỏe của khách.
- Trang bị đầy đủ thiết bị an toàn.
- Thiết lập hệ thống liên lạc khẩn cấp.
- Chuẩn bị phương án cứu hộ, cứu nạn trước mỗi hành trình.
Đây đều là những yêu cầu đặc biệt cần thiết trong điều kiện mưa bão, khi địa hình miền núi có thể thay đổi rất nhanh chỉ sau vài giờ mưa lớn.
Khuyến cáo dành cho du khách khi đến Lào Cai mùa mưa
Để có chuyến đi an toàn, du khách nên:
- Theo dõi dự báo thời tiết và thông báo chính thức của cơ quan chức năng trước khi khởi hành.
- Không tự ý chinh phục các cung trekking, leo núi hoặc băng qua suối khi có cảnh báo mưa lớn.
- Lựa chọn doanh nghiệp lữ hành, hướng dẫn viên được cấp phép.
- Chuẩn bị đầy đủ áo mưa, giày chống trơn, đèn pin, thuốc cá nhân và thiết bị liên lạc.
- Luôn đi theo đoàn, không tách nhóm khi tham gia các hoạt động ngoài trời.
- Tuân thủ tuyệt đối biển cảnh báo, hướng dẫn của lực lượng quản lý và người dẫn đoàn.
- Khi xảy ra mưa lớn kéo dài hoặc xuất hiện nguy cơ sạt lở, cần dừng ngay hành trình và di chuyển đến nơi an toàn theo hướng dẫn của chính quyền địa phương.
Bảo vệ du khách cũng là bảo vệ thương hiệu điểm đến
Trong bối cảnh ngành du lịch ngày càng cạnh tranh, một điểm đến không chỉ được đánh giá bởi cảnh quan đẹp hay dịch vụ tốt mà còn bởi khả năng quản lý rủi ro và bảo vệ du khách.
Việc Lào Cai chủ động ban hành bộ hướng dẫn với những nguyên tắc, quy trình và trách nhiệm cụ thể cho từng chủ thể cho thấy tư duy quản trị hiện đại, chuyển từ bị động xử lý sự cố sang chủ động phòng ngừa, nhận diện và kiểm soát rủi ro ngay từ đầu. Hướng dẫn cũng yêu cầu tăng cường cảnh báo nguy hiểm, đầu mối liên lạc khẩn cấp, cơ chế phản ứng nhanh, truyền thông chính xác khi xảy ra thiên tai và thường xuyên tập huấn, nâng cao năng lực cho lực lượng tham gia hoạt động du lịch.