Hà Nội có một cách rất riêng để báo hiệu mùa thu. Không cần một ngày cụ thể. Chỉ cần một buổi sáng trời dịu xuống, một chút heo may đi qua hàng cây, nắng bớt gay gắt, phố phường chậm lại đôi chút… người ta đã nhận ra mùa mới đang về. Và có một điều khác cũng thường trở lại cùng mùa thu Hà Nội, đó là những ca khúc của Phú Quang.
Không biết từ bao giờ, trong ký ức của nhiều người, mùa thu Hà Nội dường như đã có thêm một thanh âm. Và thanh âm ấy mang tên Phú Quang. Phú Quang không chỉ viết về mùa thu. Có rất nhiều nhạc sĩ viết về mùa thu. Nhưng với Phú Quang, mùa thu không chỉ là một mùa của đất trời. Đó là mùa của con Người, của Tình yêu khi đã đi qua những ngày nồng nhiệt. Đó là mùa của một cuộc chia xa, của những điều tưởng đã quên nhưng chỉ cần một chút gió chạm vào ký ức là lại hiện về...
Những ca khúc như “Khúc mùa thu, Đâu phải bởi mùa thu, Hà Nội và Em khi Thu chớm, Đông sang…” đã khiến mùa thu trong âm nhạc Phú Quang không chỉ được nhận ra bằng cảnh sắc. Đó là một mùa thu có tâm trạng. Có những khoảng lặng mà người nghe tự bước vào. Có lẽ bởi vậy, người ta không chỉ nghe những ca khúc ấy để ngắm một mùa thu đẹp. Người ta nghe để nhớ một điều gì đó mà chính mình đôi khi cũng không gọi được thành tên. Một mùa thu được tạo nên từ ký ức.
Điều đáng nói là sau nhiều năm, Phú Quang không chỉ viết về mùa thu. Ông góp phần làm nên một mùa thu trong ký ức của nhiều người Hà Nội. Đó là một khác biệt rất lớn.
Bởi Hà Nội ngoài đời vẫn thay đổi từng ngày. Những con phố thay đổi. Những căn nhà cũ biến mất. Những hàng cây có thể không còn như trước. Những con người từng làm nên một Hà Nội của một thời cũng dần đi xa. Nhưng trong âm nhạc, một Hà Nội khác vẫn còn vẹn nguyên.
Chỉ cần một giai điệu vang lên, người ta có thể nhìn thấy lại một thành phố từng quen thuộc với mình. Có thể nhìn thấy một con phố của nhiều năm trước. Nhớ một buổi chiều đã rất xa. Nhớ một người từng đi bên cạnh. Và đôi khi, nhớ cả chính mình của những năm tháng ấy. Đó là sức mạnh đặc biệt của âm nhạc Phú Quang. Ông không giữ thời gian bằng cách chống lại sự đổi thay của đời sống. Ông giữ thời gian bằng âm nhạc.
Phú Quang đã rời đi, nhưng mùa thu của ông vẫn còn đó. Mỗi khi Hà Nội chuyển mùa, những giai điệu của ông lại có dịp trở về. Một giọng hát cất lên. Một tiếng đàn vang lên. Một người nào đó nghe lại một ca khúc cũ và bất chợt ngồi yên thấy mùa thu ngập tràn không gian, thời gian và nỗi nhớ... Có thể họ không khóc. Cũng chẳng nhất thiết phải buồn. Chỉ là trong khoảnh khắc ấy, họ nhớ. Nhớ một người. Nhớ một thời. Nhớ một Hà Nội đã từng rất gần…Và có lẽ đó chính là cách đẹp nhất để một người nghệ sĩ còn ở lại với đời sống: không cần phải nhắc tên quá nhiều, bởi tác phẩm của họ tự biết cách tìm đường trở về.
Mỗi mùa thu đi qua, Phú Quang lại trở về theo cách ấy. Trong một câu hát. Trong một tiếng đàn. Trong một buổi chiều Hà Nội. Và trong ký ức của những người từng yêu âm nhạc của ông.
Bởi có một điều rất lạ: Càng nhiều năm tháng đi qua, người ta càng hiểu rằng có những bài hát không phải để nghe một lần. Chúng ta nghe lại khi vui. Nghe lại khi buồn. Nghe lại khi nhớ. Và nghe lại khi muốn tìm một chút bình yên giữa những ngày quá nhiều chuyển động. Phú Quang đã để lại những bài hát như thế.
Hà Nội năm nay rồi cũng sẽ vào thu. Gió sẽ lại chạm vào những hàng cây. Nắng sẽ lại dịu hơn trên những con phố. Những người xa Hà Nội sẽ lại nhớ thành phố này theo cách của riêng mình.
Còn những người từng yêu nhạc Phú Quang, có lẽ sẽ lại tìm đến những giai điệu quen thuộc, không hẳn để nghe một bài hát mà để nghe lại một mùa thu đã từng đi qua đời mình. Và để nhận ra rằng có những tình yêu, càng đi qua nhiều năm tháng, càng không cần phải nói thành lời.
Chỉ cần một giai điệu vang lên: Hà Nội đã ở đó.
Và Phú Quang cũng ở đó...
