VietnamTravel Magazine - Tạp chí Du lịch Việt Nam - Cơ quan ngôn luận của Hiệp hội Du lịch Việt Nam VietnamTravel Magazine - Tạp chí Du lịch Việt Nam - Cơ quan ngôn luận của Hiệp hội Du lịch Việt Nam
VietnamTravel Magazine - Tạp chí Du lịch Việt Nam - Cơ quan ngôn luận của Hiệp hội Du lịch Việt Nam VietnamTravel Magazine - Tạp chí Du lịch Việt Nam - Cơ quan ngôn luận của Hiệp hội Du lịch Việt Nam
Video Emagazine Podcast
Video Emagazine Podcast
Giữ hồn văn hóa Nam Bộ qua nghệ thuật múa bóng rỗi

Life Style

Giữ hồn văn hóa Nam Bộ qua nghệ thuật múa bóng rỗi

  • Y Thanh
  • 12:05 29/04/2024

Múa bóng rỗi là một loại hình nghệ thuật trình diễn dân gian có từ thời khai hoang, lập ấp ở vùng đất Nam Bộ cách đây hơn 300 năm và gắn liền với tín ngưỡng thờ Bà. Cùng với đờn ca tài tử, nhạc lễ, hát bội,… múa bóng rỗi đã góp phần tạo nên đời sống văn hóa tinh thần đặc sắc ở vùng đất Nam Bộ.

Trình diễn bóng rỗi Nam Bộ là một hình thức của thực hành tín ngưỡng Thờ Mẫu tam Phủ Việt Nam, được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại năm 2016. Bóng rỗi thường được biểu diễn ở các đình, miếu, trang thờ nữ thần trong các dịp lễ Kỳ Yên và các lễ nghi khác. 

Các tiết mục biểu diễn thường được chia thành từng phần riêng biệt và được liên kết với nhau như: Khai mạc, Lễ mời - Lời kêu gọi từ tổ, Mời tiên ra trình diễn tuồng, biểu diễn song ca... Người múa cần phải thể hiện vũ đạo đẹp mắt và hóa trang thu hút; khi diễn, họ kết hợp múa với việc thể hiện các bài thơ, thường là những câu chuyện về nguồn gốc của đền thờ hoặc những bài thơ về tổ tiên, đất nước, truyền thống của người xưa, tình yêu thương con người và lòng hiếu thảo trong gia đình... gọi là hát rỗi. 

abstract-artist-interview-art-photo-collage-6-1714017092.jpg
 

Ngoài ra, người múa cần phải có tài năng tổng hợp về ca hát, biểu diễn và múa, cũng như có sức khỏe, sự linh hoạt, nhạy bén trong cảm nhận âm nhạc và có giọng ca tốt. Trang phục của người múa bóng rỗi thường rất rực rỡ và đa sắc.

Những người biểu diễn bóng rỗi được gọi là các nghệ nhân. Họ được truyền nghề từ các thế hệ đi trước theo lối "cầm tay chỉ việc". Một trong những nghệ nhân múa bóng rỗi nổi bật là Ngọc Thanh. Qua quá trình hoạt động nghệ thuật, Ngọc Thanh - nghệ nhân múa bóng rỗi ưu tú tại TP.HCM, được biết đến với tài năng thiên bẩm với sự sáng tạo độc đáo trong nghệ thuật biểu diễn. 

abstract-artist-interview-art-photo-collage-1-1714017092.jpg
 

Sinh ra và lớn lên trong một gia đình có người thân theo nghề múa bóng rỗi, Ngọc Thanh đã bắt đầu học múa từ khi còn nhỏ và nhanh chóng phát triển thành một trong nghệ sĩ múa bóng rỗi xuất sắc. Với sự kiên trì và đam mê, Ngọc Thanh đã sáng tạo ra những tiết mục múa bóng rỗi độc đáo, kết hợp giữa kỹ thuật, cảm xúc và tinh thần nghệ thuật. Cô đã biến những cử chỉ nhẹ nhàng của bóng rỗi thành những câu chuyện sống động, mang lại trải nghiệm tuyệt vời cho khán giả.

“Múa bóng và hát rỗi cái nào cũng có phần khó riêng. Hát bóng có nhịp nội và nhịp ngoại, nghĩ ra những câu chúc hay, mới lạ ngay trong buổi diễn. Còn múa bóng, trước tiên phải cần cái “duyên”, sau đó phải được hướng dẫn từ người thầy rồi dùng những sáng tạo của bản thân hoàn thiện từng bài múa theo cách phù hợp với từng người nghệ sĩ. 

Múa bóng rỗi đúng chuẩn tại các đình, miếu là múa ba chén bông và dâng mâm vàng là thường xuyên nhất. Còn múa tiến vua là múa tạp kĩ bao gồm trống chầu, rót rượu, múa khạp, bông huệ… sau này có thêm múa bàn, ghế, xe đạp” - Ngọc Thanh chia sẻ.   

1bcbf06e398397ddce92-1714017296.jpg
 

Nghệ thuật múa bóng rỗi không chỉ là một hình thức thực hành tín ngưỡng mà còn chứa đựng những giá trị văn hóa sâu sắc. Đồng thời, đây cũng là một phương tiện truyền thống để truyền đạt những câu chuyện, giáo dục đạo đức cho thế hệ trẻ về ân nghĩa, hiếu đạo. Lời rỗi thường là những nguyện cầu về tình yêu quê hương, tình gắn kết gia đình, truyền thống văn hóa. 

Theo Ngọc Thanh bộ môn nghệ thuật này đòi hỏi sử dụng phần đầu thường xuyên, nhiều lúc phải đội trống, khạp nặng 30kg đến 40kg và phải di chuyển linh hoạt nên rất ảnh hưởng đến sức khỏe. Nghề múa bóng rỗi sôi nổi từ tháng Giêng đến tháng 4 và rải rác từng lễ hội trong năm nên người theo nghề này “làm 4 tháng tiêu 8 tháng”, chỉ đủ trang trải cuộc sống. Ấy vậy mà những nghệ nhân vẫn tiếp nối với nghề, với họ chỉ cần còn khán giả vỗ tay là còn hết mình với đam mê.

3e6fe26c4481eadfb390-1714017845.jpg
 

“Với thế hệ trẻ, trong thâm tâm tôi luôn muốn tre già thì măng phải mọc. Các em học trò có thể nắm bắt và giữ gìn được nghệ thuật múa bóng rỗi này càng ngày sâu sắc và sẽ mở rộng hơn. Tôi hi vọng các ông bà, cô bác, anh chị sẽ càng ngày càng yêu quý bộ môn nghệ thuật này hơn nữa”, Ngọc Thanh chia sẻ.  

Ngoài tín ngưỡng, múa bóng rỗi còn là dịp để cộng đồng kết nối, tôn vinh và giữ gìn những giá trị văn hóa truyền thống của quê hương. Cần lắm những nghệ nhân đam mê, nhiệt huyết với nghề để có thể lưu truyền, giữ gìn và lan toả bộ môn nghệ thuật, di sản văn hóa phi vật thể này.  

  • Múa bóng rỗi ngày vía Bà Chúa Xứ, lưu truyền nghệ thuật dân gian Nam Bộ
Ảnh: Y Thanh - Hậu Phạm
múa bóng rỗi nghệ nhân múa bóng rỗi múa mâm vàng nghệ thuật Nam Bộ
5 Thích
  • Chia sẻ Facebook
  • Chia sẻ Twitter
  • Chia sẻ Pinterest
In
Cùng chủ đề
GS.TS, Nhà giáo Nhân dân Nguyễn Văn Đính: Mong người trẻ đến với Du lịch bằng tri thức, đam mê và trách nhiệm Dòng chảy
GS.TS, Nhà giáo Nhân dân Nguyễn Văn Đính: Mong người trẻ đến với Du lịch bằng tri thức, đam mê và trách nhiệm

Nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, chúng tôi có dịp trò chuyện với GS.TS, Nhà giáo Nhân dân Nguyễn...

Đến Hội An chơi gì? Gợi ý 4 trải nghiệm thú vị trong 2 ngày 1 đêm Balo du lịch
Đến Hội An chơi gì? Gợi ý 4 trải nghiệm thú vị trong 2 ngày 1 đêm

Trong chuyến du lịch Hội An 2 ngày 1 đêm, Mạnh Tiến Khôi lựa chọn khám phá nhịp sống bản...

Sơn Đông (Trung Quốc) quảng bá văn hóa du lịch tại Hà Nội, giới thiệu miền di sản nghìn năm quê hương Khổng Tử Điểm đến
Sơn Đông (Trung Quốc) quảng bá văn hóa du lịch tại Hà Nội, giới thiệu miền di sản nghìn năm quê hương Khổng Tử

Từ quê hương Khổng Tử, những danh thắng gắn với núi, sông, biển đến kho tàng di sản văn hóa...

Mới cập nhật
Phân hiệu Học viện Tài chính tại TP.HCM: Kiện toàn tổ chức, mở rộng đào tạo và hướng tới phát triển bền vững

Phân hiệu Học viện Tài chính tại TP.HCM: Kiện toàn tổ chức, mở rộng đào tạo và hướng tới phát triển bền vững

Nhân dịp kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11 và Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11, Phân hiệu Học viện Tài chính tại TP.HCM đã tổ chức tri ân các thế hệ nhà giáo, nhìn lại những kết quả sau một năm thành lập

2 giờ trước Dòng chảy

Sân golf Long Thành của KN Holdings ra mắt dịch vụ golf đêm

Sân golf Long Thành của KN Holdings ra mắt dịch vụ golf đêm

Từ giữa tháng 11/2026, Sân golf Long Thành chính thức đưa dịch vụ golf đêm vào hoạt động tại 18 hố Sân Hồ. Bên cạnh thời tiết mát mẻ và thiên nhiên khoáng đãng, với hệ thống chiếu sáng được chú trọng đầu tư cùng chất lượng sân và năng lực vận hành, đây sẽ là lựa chọn mới cho cộng đồng golfer.

3 giờ trước Du lịch thể thao

GS.TS, Nhà giáo Nhân dân Nguyễn Văn Đính: Mong người trẻ đến với Du lịch bằng tri thức, đam mê và trách nhiệm

GS.TS, Nhà giáo Nhân dân Nguyễn Văn Đính: Mong người trẻ đến với Du lịch bằng tri thức, đam mê và trách nhiệm

Nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, chúng tôi có dịp trò chuyện với GS.TS, Nhà giáo Nhân dân Nguyễn Văn Đính – Trưởng khoa đầu tiên Khoa Du lịch, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân; hiện là Chủ tịch Hội đồng Biên tập khoa học Tạp chí Vietnam Travel. Là nhà giáo, nhà khoa học dành nhiều thập kỷ gắn bó với sự nghiệp đào tạo nguồn nhân lực du lịch, ông đã góp phần đặt nền móng cho một lĩnh vực đào tạo còn non trẻ ở Việt Nam. Từ những ngày đầu thiếu thốn giáo trình, tài liệu đến hành trình tiếp tục phát triển Bộ môn Quản trị du lịch tại Trường Đại học Thủy lợi và đồng hành cùng hoạt động học thuật của Tạp chí Vietnam Travel, câu chuyện của ông không chỉ gợi nhắc một chặng đường đáng tự hào mà còn gửi gắm nhiều kỳ vọng đến thế hệ trẻ đang lựa chọn ngành Du lịch.

3 giờ trước Dòng chảy

Tọa đàm: “Nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng nhân lực báo chí đáp ứng yêu cầu thực tiễn”

Tọa đàm: “Nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng nhân lực báo chí đáp ứng yêu cầu thực tiễn”

Sáng ngày 20/11/2026, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Trung tâm Bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí (VJTC), Hội Nhà báo Việt Nam sẽ tổ chức tọa đàm “Nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng nhân lực báo chí...

8 giờ trước Dòng chảy

Cuộc hẹn tháng Mười Một của các cựu nữ sinh Trung học Qui Nhơn 1968 - 1975

Cuộc hẹn tháng Mười Một của các cựu nữ sinh Trung học Qui Nhơn 1968 - 1975

58 năm kể từ ngày bước vào Trường Nữ Trung học Qui Nhơn, những cô nữ sinh niên khóa 1968 - 1975 vẫn giữ cuộc hẹn tháng Mười Một với thầy cô, bạn bè. Tóc học trò đã bạc, thầy cô cũng ở tuổi xế chiều, nhưng tình nghĩa dưới mái trường xưa vẫn vẹn nguyên qua những mùa hội ngộ.

10 giờ trước Nhịp sống 24h

Đến Hội An chơi gì? Gợi ý 4 trải nghiệm thú vị trong 2 ngày 1 đêm

Đến Hội An chơi gì? Gợi ý 4 trải nghiệm thú vị trong 2 ngày 1 đêm

Trong chuyến du lịch Hội An 2 ngày 1 đêm, Mạnh Tiến Khôi lựa chọn khám phá nhịp sống bản địa, thử sức với các nghề thủ công và trải nghiệm vẻ đẹp phố cổ về đêm. Lịch trình đa dạng mang đến nhiều gợi ý hấp dẫn dành cho những người trẻ yêu thích du lịch văn hóa.

10 giờ trước Balo du lịch

Sơn Đông (Trung Quốc) quảng bá văn hóa du lịch tại Hà Nội, giới thiệu miền di sản nghìn năm quê hương Khổng Tử

Sơn Đông (Trung Quốc) quảng bá văn hóa du lịch tại Hà Nội, giới thiệu miền di sản nghìn năm quê hương Khổng Tử

Từ quê hương Khổng Tử, những danh thắng gắn với núi, sông, biển đến kho tàng di sản văn hóa phi vật thể đặc sắc, tỉnh Sơn Đông (Trung Quốc) đang mở ra nhiều trải nghiệm du lịch hấp dẫn. Chương trình giới thiệu văn hóa và du lịch Sơn Đông tại Hà Nội không chỉ đưa hình ảnh một vùng đất giàu bản sắc đến gần hơn với công chúng Việt Nam, mà còn gợi mở cơ hội kết nối điểm đến, doanh nghiệp và phát triển các sản phẩm du lịch liên kết giữa hai địa phương.

10 giờ trước Điểm đến

Nghề du lịch bắt đầu từ con người: Tư duy đào tạo của PGS.TS Nguyễn Đức Thắng trong kỷ nguyên AI

Nghề du lịch bắt đầu từ con người: Tư duy đào tạo của PGS.TS Nguyễn Đức Thắng trong kỷ nguyên AI

Khi công nghệ và trí tuệ nhân tạo thay đổi nhanh chóng cách du khách lập kế hoạch, doanh nghiệp vận hành và điểm đến cạnh tranh, người làm du lịch cần gì để không bị lệch nhịp? Với PGS.TS Nguyễn Đức Thắng - Phó Hiệu trưởng, Trưởng Khoa Du lịch Trường Đại học Công nghệ Đông Á, câu trả lời nằm ở sự kết hợp giữa trải nghiệm nghề thực tế, tư duy thiết kế trải nghiệm và những giá trị mà không công nghệ nào thay thế được: sự tận tâm, đồng cảm và trách nhiệm với con người.

10 giờ trước Dòng chảy

Thiền Cà Phê tiếp tục ghi dấu tại Liên Hiệp Quốc (Hoa Kỳ)

Thiền Cà Phê tiếp tục ghi dấu tại Liên Hiệp Quốc (Hoa Kỳ)

Tiếp nối dấu ấn được UNESCO chọn giới thiệu với thế giới như một trải nghiệm văn hóa đặc sắc của Việt Nam, Thiền Cà Phê tiếp tục ghi dấu tại Liên Hiệp Quốc. Đây là bước tiến lớn, khẳng định triết lý Cà Phê Đạo của Nhà sáng lập – Chủ tịch tập đoàn Trung Nguyên Legend Đặng Lê Nguyên Vũ trên toàn cầu sau khi hiện diện trên quê hương Trà Đạo Nhật Bản.

1 ngày trước Điểm đến

“Vua Chó Xấu”: Bộ phim AI khiến hàng nghìn người bật cười rồi bật khóc

“Vua Chó Xấu”: Bộ phim AI khiến hàng nghìn người bật cười rồi bật khóc

Được thực hiện gần như hoàn toàn bằng AI từ ý tưởng ngẫu hứng, bộ phim ngắn “Vua Chó Xấu” của nhà làm phim độc lập Trương Ngọc Hoàn thu hút hàng chục nghìn lượt tương tác chỉ sau hai ngày, chạm đến cảm xúc người xem bằng thông điệp giản dị: không cần đẹp, mỗi chú chó vẫn xứng đáng được yêu thương.

1 ngày trước Life Style

BÀI ĐỌC NHIỀU
Cuộc hẹn tháng Mười Một của các cựu nữ sinh Trung học Qui Nhơn 1968 - 1975
Cuộc hẹn tháng Mười Một của các cựu nữ sinh Trung học Qui Nhơn 1968 - 1975
Những dấu chân thầm lặng trên hành trình gieo chữ
Những dấu chân thầm lặng trên hành trình gieo chữ
Nghề du lịch bắt đầu từ con người: Tư duy đào tạo của PGS.TS Nguyễn Đức Thắng trong kỷ nguyên AI
Nghề du lịch bắt đầu từ con người: Tư duy đào tạo của PGS.TS Nguyễn Đức Thắng trong kỷ nguyên AI
GS.TS, Nhà giáo Nhân dân Nguyễn Văn Đính: Mong người trẻ đến với Du lịch bằng tri thức, đam mê và trách nhiệm
GS.TS, Nhà giáo Nhân dân Nguyễn Văn Đính: Mong người trẻ đến với Du lịch bằng tri thức, đam mê và trách nhiệm
Lễ hội Ok Om Bok: Rực rỡ sắc màu văn hóa Khmer Nam Bộ
Lễ hội Ok Om Bok: Rực rỡ sắc màu văn hóa Khmer Nam Bộ
ĐƠN VỊ ĐỒNG HÀNH
CÔNG TY CỔ PHẦN DU LỊCH GOLF TOÀN CẦU
VTTC travel
Bamboo Airways
Asia Sun Travel
Tre Việt
Grand Viet Tours
Travel Mart
Best Price
Sài Gòn Tourist
Tràng An Travel
Hanotour
Silk sense
Flamingo Redtours
Ecohost
Ben Thanh Tourist
Vietfoot Travel
Vietlux Tour
Techcombank
Ecopark
Geleximco
Vingroup
Công ty cổ phần tập đoàn Mặt trời - Sun Group
T&T Group
NCA Consulting
Thuyền Xưa Foods
Vietory Group
Quỹ Phúc Tâm
Livas Vina
Furama
crowne plaza
Bhaya
Maison
HanoiTourist
VietnamTravel Magazine - Tạp chí Du lịch Việt Nam - Cơ quan ngôn luận của Hiệp hội Du lịch Việt Nam

Cơ quan chủ quản: TẠP CHÍ VIETNAM TRAVEL
(Giấy phép số 256/GP-BTTTT cấp ngày 26/7/2023)

Chịu trách nhiệm nội dung: Tổng Biên tập: ThS. Nguyễn Việt Lộc
Trụ sở: Số 14 ngách 15/105 Thụy Khuê, phường Tây Hồ, Hà Nội
VPĐD tại TP.HCM: Số 90 đường Võ Thị Sáu, phường Tân Định

Giấy phép MXH số 02/GP-BTTTT do Bộ TT&TT cấp ngày 04/01/2024
Email: toasoan@vntravel.org.vn - Liên hệ quảng cáo: 0904.798.099 

® Tạp chí Vietnam Travel giữ bản quyền nội dung trên website này. Ghi rõ nguồn "Vietnam Travel" khi phát hành lại thông tin từ website này.