Chiều 18/11/2026, tại Trung tâm Văn hóa Trung Quốc tại Hà Nội, chương trình giới thiệu văn hóa và du lịch tỉnh Sơn Đông với chủ đề “Quê hương Khổng Tử – Sơn Đông hiếu khách” đã diễn ra, mang đến bức tranh toàn diện về một trong những vùng đất có chiều sâu lịch sử, văn hóa và tiềm năng du lịch nổi bật của Trung Quốc.
Không chỉ giới thiệu những điểm đến nổi tiếng, chương trình còn tạo không gian để công chúng Việt Nam trực tiếp tìm hiểu, trải nghiệm nghệ thuật thủ công truyền thống, khám phá di sản văn hóa phi vật thể và thưởng thức những câu chuyện về vùng đất Sơn Đông qua hình ảnh, sản phẩm sáng tạo. Qua đó, văn hóa trở thành nhịp cầu kết nối, mở rộng cơ hội hợp tác du lịch giữa Sơn Đông với Hà Nội nói riêng và Việt Nam nói chung.

Từ quê hương Khổng Tử đến kho tàng di sản nghìn năm
Nằm ven biển phía Đông Trung Quốc, Sơn Đông là địa phương có quy mô dân số hơn 100 triệu người, GDP đứng thứ ba cả nước. Không chỉ là một trung tâm kinh tế quan trọng, vùng đất Tề Lỗ còn được biết đến như một trong những cái nôi của văn minh Trung Hoa, nơi khởi nguồn và phát triển sâu rộng của văn hóa Nho giáo.
Nhắc đến Sơn Đông là nhắc đến Khúc Phụ – quê hương Khổng Tử, nơi lưu giữ quần thể di tích Tam Khổng gồm Khổng Miếu, Khổng Phủ và Khổng Lâm. Đây là quần thể kiến trúc tiêu biểu gắn với cuộc đời, sự nghiệp và tư tưởng của nhà hiền triết Khổng Tử, được UNESCO ghi danh là Di sản thế giới năm 1994. Cùng với Thánh cảnh Ni Sơn – nơi sinh của Khổng Tử, những không gian di sản này tạo nên sức hấp dẫn đặc biệt đối với dòng khách du lịch văn hóa, lịch sử và nghiên cứu triết học phương Đông.

Theo bà Vương Tiểu Quyên, Phó Trưởng phòng Giao lưu và Hợp tác đối ngoại, Sở Văn hóa và Du lịch tỉnh Sơn Đông, thông qua chương trình, phía Sơn Đông mong muốn giới thiệu đến bạn bè Việt Nam một vùng đất có bề dày lịch sử, cảnh quan đa dạng và nhịp sống sôi động, đồng thời tìm kiếm những cơ hội hợp tác mới.
Bà Vương Tiểu Quyên nhấn mạnh, những tư tưởng của Khổng Tử như “Hữu bằng tự viễn phương lai”, “Hòa nhi bất đồng”, “Nhân giả ái nhân” cũng chính là nền tảng hình thành tinh thần chân thành, trọng lễ nghĩa và hiếu khách của người Sơn Đông.

Chiều sâu văn hóa của địa phương còn được thể hiện qua hệ thống 886 bảo tàng cùng nhiều di chỉ khảo cổ có giá trị. Tại Bảo tàng Sơn Đông, du khách có thể tìm hiểu những hiện vật gốm đen tinh xảo của văn hóa Long Sơn có niên đại hơn 4.000 năm; những thẻ tre Hán khai quật tại núi Ngân Tước, Lâm Nghi, gắn với các trước tác binh pháp nổi tiếng; hay những tác phẩm điêu khắc Phật giáo Bắc triều được lưu giữ tại Bảo tàng Thanh Châu.
Các di chỉ Đại Vấn Khẩu, Long Sơn, Thành Tử Nhai tiếp tục bổ sung những lớp trầm tích lịch sử, giúp du khách hình dung rõ hơn tiến trình phát triển của các nền văn hóa cổ đại. Đây là nguồn tài nguyên quý để Sơn Đông phát triển những hành trình khám phá di sản, kết hợp tham quan bảo tàng, di tích khảo cổ và trải nghiệm giáo dục văn hóa.

Đáng chú ý, trong khuôn khổ chương trình tại Hà Nội, triển lãm ảnh “Theo dòng Hoàng Hà, gặp gỡ biển khơi” đã giới thiệu vẻ đẹp của dòng Hoàng Hà, vùng đất Tề Lỗ và những cảnh quan ven biển. Không gian trải nghiệm văn hóa sáng tạo cũng thu hút sự quan tâm của khách tham quan với các sản phẩm thủ công truyền thống như diều Duy Phường, tranh Tết khắc gỗ Dương Gia Phụ và nghệ thuật sáng tạo từ hạt ngũ cốc. Những sản phẩm ấy không chỉ thể hiện sự khéo léo của nghệ nhân mà còn cho thấy cách Sơn Đông đưa di sản truyền thống vào đời sống đương đại.
Non xanh, nước biếc và những hành trình bốn mùa
Nếu di sản văn hóa tạo nên chiều sâu lịch sử thì cảnh quan thiên nhiên chính là một lợi thế nổi bật làm nên sức hấp dẫn của Sơn Đông. Địa phương sở hữu hệ sinh thái phong phú với núi, sông, hồ và biển đan xen, tạo điều kiện phát triển nhiều loại hình du lịch từ tham quan, nghỉ dưỡng, sinh thái đến khám phá và trải nghiệm đời sống bản địa.
Ở phía núi non, Thái Sơn – một trong Ngũ Nhạc nổi tiếng của Trung Quốc gây ấn tượng bởi vẻ hùng vĩ và vị thế đặc biệt trong văn hóa phương Đông. Núi Lao Sơn nổi bật với những biển mây trùng điệp, trong khi dãy Nghi Mông mang vẻ đẹp vừa kỳ vĩ vừa nên thơ.

Ở phía sông nước, Hoàng Hà chảy ra biển tại Đông Doanh, tạo nên cảnh tượng giao thoa giữa hai sắc nước vàng và xanh đầy ấn tượng. Đại Vận Hà với dòng chảy lịch sử hàng nghìn năm, hồ Đại Minh, hồ Vi Sơn, hồ Đông Bình và những dòng suối nổi tiếng tại Tế Nam tạo nên những không gian du lịch đa dạng. Đặc biệt, Báo Đột Tuyền với ba mạch nước phun quanh năm được mệnh danh là “Thiên hạ đệ nhất tuyền”, góp phần làm nên bản sắc riêng của thành phố Tế Nam.
Sơn Đông còn sở hữu đường bờ biển dài 3.345 km, chiếm khoảng một phần sáu tổng chiều dài bờ biển Trung Quốc. Mỗi thành phố ven biển lại mang một diện mạo riêng. Thanh Đảo nổi bật với hình ảnh những mái ngói đỏ, hàng cây xanh và biển trời trong trẻo; Yên Đài hấp dẫn bởi thắng cảnh Bồng Lai Các; Uy Hải có những cung đường ven biển khoáng đạt; còn Nhật Chiếu là điểm đến được yêu thích với những bãi cát rộng và thoai thoải.
Không chỉ có cảnh quan thiên nhiên, những khu phố cổ, làng chài và không gian đô thị cũng góp phần tạo nên trải nghiệm đa chiều. Du khách có thể dạo bước trong những con phố cổ Thanh Đảo, khám phá thành cổ Minh Thủy ở Tế Nam, thành cổ Đài Nhi Trang bên Đại Vận Hà hay thành cổ Lang Nha tại Lâm Nghi. Những chương trình biểu diễn nghệ thuật như “Tuyền Tú”, “Kim Thanh Ngọc Chấn”, “Quốc Tú – Lang Gia”, “Tơ Lụa Thiên Cổ Tình” tiếp tục bổ sung trải nghiệm văn hóa, đưa lịch sử và truyền thống đến gần hơn với du khách thông qua ngôn ngữ sân khấu.
Một hướng phát triển đáng chú ý là xây dựng sản phẩm du lịch theo mùa, khai thác vẻ đẹp riêng của thiên nhiên trong từng thời điểm của năm.

Mùa xuân, Sơn Đông rực rỡ sắc hoa mẫu đơn Hà Trạch, hoa anh đào tại Công viên Trung Sơn (Thanh Đảo), những cánh đồng hoa cải ở Lan Lăng và những vườn tulip ven biển Yên Đài. Mùa hè là thời điểm lý tưởng để khám phá các điểm đến ven biển Giao Đông, trải nghiệm những bãi tắm, cung đường ven biển, làng chài và thưởng thức hải sản tươi ngon.
Sang thu, cảnh sắc Sơn Đông chuyển mình với những cánh rừng ngân hạnh vàng óng tại Lâm Nghi, rừng phong đỏ ở Truy Bác và vùng cửa sông Hoàng Hà với những đàn chim di trú. Mùa đông lại mang đến một diện mạo khác với thác băng Cửu Như Sơn, những đàn thiên nga trắng từ Siberia về trú đông tại Uy Hải, cảnh chim hải âu ở cầu tàu Thanh Đảo cùng các trải nghiệm suối nước nóng, phong tục đón Tết truyền thống.
Đặc biệt, nhân dịp này Sơn Đông giới thiệu tới người dân Việt Nam hai tuyến du lịch chủ đề dành cho mùa xuân và mùa đông, gồm “Định hình sắc xuân – Hành trình ngắm hoa Sơn Đông” và “Băng tuyết kỳ thú – Hành trình tìm dấu đàn chim”. Đây là cách tiếp cận giàu tiềm năng nhằm kéo dài mùa du lịch, đa dạng hóa trải nghiệm và thu hút du khách đến với địa phương quanh năm thay vì tập trung vào một số mùa cao điểm.

Đưa di sản vào đời sống, đánh thức sức hấp dẫn của văn hóa bản địa
Một trong những thế mạnh khác của Sơn Đông là hệ thống di sản văn hóa phi vật thể phong phú. Theo nội dung giới thiệu tại chương trình, địa phương có hơn 10 di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO ghi danh và 186 di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia.

Trong đó, nghệ thuật làm diều Duy Phường là một biểu tượng văn hóa đặc sắc. Từ công đoạn tạo khung, dán giấy, vẽ trang trí đến thả diều, mỗi sản phẩm đều thể hiện sự kết hợp giữa kỹ thuật thủ công và tư duy nghệ thuật. Tranh Tết khắc gỗ Dương Gia Phụ với sắc đỏ, xanh rực rỡ mang đậm không khí lễ hội truyền thống; nghệ thuật lưu ly Bác Sơn tạo nên những sản phẩm lung linh sắc màu qua kỹ thuật tạo hình trong lửa; nghề thêu Sơn Đông lại gây ấn tượng bởi những đường kim mũi chỉ tinh tế.

Những giá trị ấy không chỉ được lưu giữ trong các bảo tàng hay không gian trưng bày mà còn được tái hiện qua các lễ hội, hoạt động trải nghiệm và sinh hoạt cộng đồng. Hằng năm, Lễ hội diều quốc tế Duy Phường vào tháng 4 đưa bầu trời thành phố trở thành sân khấu của hàng vạn cánh diều. Trong khi đó, Lễ hội bia quốc tế Thanh Đảo diễn ra từ giữa tháng 7 đến giữa tháng 8 là sự kiện văn hóa, du lịch quy mô lớn, thu hút đông đảo du khách trong nước và quốc tế.
Ẩm thực cũng là một phần không thể thiếu trong hành trình khám phá Sơn Đông. Ẩm thực Sơn Đông (Lỗ thái) là một trong những trường phái lớn của văn hóa ẩm thực Trung Hoa, nổi bật với cách chế biến chú trọng hương vị tự nhiên và sự hài hòa.

Mỗi vùng lại có những món ăn đặc trưng. Khu vực Giao Đông nổi tiếng với hải sản, trong đó có hải sâm xốt hành; Tế Nam gây ấn tượng bởi những món ăn sử dụng nước dùng công phu; vùng Tây Nam Sơn Đông hấp dẫn với gà xào Lâm Nghi và bánh bao chiên Lợi Tân. Những món ăn đường phố như nghêu xào cay Thanh Đảo, sủi cảo cá thu Yên Đài, tiệc đậu phụ Thái An hay lẩu Triều Thiên Duy Phường cũng góp phần tạo nên bức tranh ẩm thực đa sắc.

Để đáp ứng nhu cầu lưu trú ngày càng đa dạng, Sơn Đông phát triển hệ thống khách sạn quốc tế, khu nghỉ dưỡng, homestay và nhà nghỉ đặc trưng tại các thành phố, phố cổ, khu vực ven suối và ven biển. Du khách có thể lựa chọn nghỉ dưỡng hướng biển tại Thanh Đảo, lưu trú trong không gian cổ kính ở Đài Nhi Trang hay trải nghiệm những homestay gần gũi thiên nhiên tại Cửu Như Sơn.
Hà Nội – Sơn Đông: Mở rộng kết nối, phát triển sản phẩm du lịch liên kết
Không dừng lại ở hoạt động quảng bá điểm đến, chương trình tại Hà Nội còn mở ra những trao đổi thiết thực về định hướng hợp tác văn hóa và du lịch giữa hai địa phương.
Phát biểu tại sự kiện, ông Nguyễn Trần Quang, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội, đánh giá chương trình có ý nghĩa trong tăng cường giao lưu văn hóa, thúc đẩy kết nối du lịch và mở ra những cơ hội hợp tác mới giữa Hà Nội với Sơn Đông.

Theo ông Nguyễn Trần Quang, Hà Nội và Sơn Đông có nhiều điểm tương đồng về lịch sử, văn hóa, đặc biệt là những giá trị gắn với truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo và tư tưởng Nho giáo. Nếu Văn Miếu – Quốc Tử Giám là biểu tượng tiêu biểu của truyền thống giáo dục Việt Nam thì Khúc Phụ, quê hương Khổng Tử, lại là không gian lưu giữ những giá trị tư tưởng có ảnh hưởng sâu rộng trong văn minh phương Đông. Đây là nền tảng thuận lợi để hai địa phương thúc đẩy giao lưu văn hóa và hợp tác du lịch.
Lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội cho biết, Trung Quốc hiện là một trong những thị trường khách quốc tế quan trọng của Thủ đô. Với lợi thế về vị trí địa lý, kết nối giao thông, sự tương đồng văn hóa và nhu cầu trải nghiệm ngày càng đa dạng, tiềm năng hợp tác du lịch giữa Hà Nội và Sơn Đông còn rất lớn.
Từ góc độ phát triển sản phẩm, ông Nguyễn Trần Quang đề xuất hai bên tăng cường quảng bá điểm đến thông qua các chương trình xúc tiến, hội chợ, triển lãm, sự kiện văn hóa và hoạt động giao lưu quốc tế; đồng thời thúc đẩy kết nối doanh nghiệp lữ hành, cơ sở lưu trú, đơn vị vận chuyển để khảo sát thị trường, trao đổi khách và xây dựng những chương trình du lịch phù hợp.

Đáng chú ý, Hà Nội mong muốn nghiên cứu phát triển các tuyến du lịch liên kết giữa những điểm đến di sản, văn hóa tiêu biểu của Thủ đô với các danh thắng nổi tiếng tại Sơn Đông, kết hợp trải nghiệm ẩm thực, nghệ thuật truyền thống và đời sống bản địa. Đây là hướng đi có thể tạo nên những sản phẩm chuyên đề giàu chiều sâu, thay vì chỉ dừng lại ở các hành trình tham quan thông thường.
Hai bên cũng được khuyến khích tăng cường trao đổi kinh nghiệm trong quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di sản; ứng dụng công nghệ số trong quảng bá; tổ chức triển lãm, giao lưu nghệ thuật và các hoạt động giáo dục di sản dành cho công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Ở góc độ doanh nghiệp, việc tổ chức các đoàn khảo sát, famtrip, presstrip, kết nối các đơn vị lữ hành và doanh nghiệp hàng không được xác định là những giải pháp quan trọng. Cùng với đó là nghiên cứu tăng cường kết nối đường hàng không, xây dựng tour trọn gói, tour chuyên đề, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và khả năng phục vụ khách du lịch hai chiều.
Ông Nguyễn Trần Quang khẳng định Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội sẵn sàng hỗ trợ, phối hợp với các cơ quan quản lý, doanh nghiệp Sơn Đông trong trao đổi thông tin, kết nối đối tác và triển khai những chương trình hợp tác cụ thể, thiết thực.