Gần 30 năm đi tìm những món đồ bị lãng quên
Chủ nhân của ngôi nhà là ông Nguyễn Văn Trường, một người nông dân bình dị đã dành gần 30 năm để sưu tầm những món đồ gốm cũ. Niềm đam mê bắt đầu từ một lần ông nhặt được vài món đồ gốm bị vùi trong cát ven sông. Từ những chiếc bát sứt miệng, nứt men đến những chum vại cũ bị bỏ quên, ông đều tìm cách mang về gìn giữ. Có khi nghe tin một gia đình tháo dỡ nhà cổ, ông tìm đến; có lần ông đạp xe hàng chục cây số chỉ để mua vài chiếc bát cũ. Nhiều người không hiểu, thậm chí cho rằng ông “hâm”, nhưng với ông, những món đồ ấy không phải thứ bỏ đi. Chúng từng hiện diện trong bữa cơm, gian bếp và đời sống của biết bao gia đình Việt Nam, vì thế mỗi món đồ đều mang theo một phần ký ức của làng quê xưa.
Ngay từ cổng ngôi nhà đã được gắn bát đĩa
Khi cả ngôi nhà trở thành một “bảo tàng”
Những món đồ sưu tầm ngày một nhiều, căn nhà trở nên chật chội. Không có điều kiện làm tủ kính hay phòng trưng bày, ông Trường nghĩ ra một cách rất riêng: gắn những chiếc bát, chiếc đĩa trực tiếp lên tường nhà. Từ một góc nhỏ, rồi thêm một mảng tường, một cột nhà, hàng rào và sân, cả ngôi nhà dần được phủ kín bởi gốm sứ. Từng chiếc bát được ông cẩn thận gắn vào xi măng, sắp xếp theo màu men và kiểu dáng. Suốt gần 30 năm, ngôi nhà nhỏ ở Phú Thọ trở thành một công trình có một không hai với hơn 10.000 bát đĩa, chum vại và đồ gốm cũ. Sự độc đáo ấy khiến nhiều người từ các tỉnh xa tìm tới. Có người đứng hàng giờ ngắm từng mảng tường phủ kín đồ gốm, có người thích thú chụp ảnh, cũng có người lặng im bởi bắt gặp trong những món đồ cũ hình ảnh của chính căn bếp, mâm cơm và tuổi thơ của mình. Sức hút của công trình lớn đến mức từng có người trả 20 tỷ đồng để đổi lấy toàn bộ công trình, thậm chí có người đề nghị đổi cả một căn nhà 5 tầng ngoài mặt phố, nhưng ông Trường đều từ chối.
Ngôi nhà của ông Trường nằm giữa làng quê ở xã Vĩnh Tường, Phú Thọ
Điều khiến câu chuyện về ngôi nhà trở nên xúc động hơn là người đàn ông dành gần nửa cuộc đời tạo nên công trình ấy giờ đây đã không còn. Trong căn nhà phủ kín hơn 10.000 bát đĩa cổ, người vợ già vẫn ngày ngày sống cùng ký ức về chồng, vẫn quét dọn sân nhà, lau chùi những chiếc bát mà ông từng nâng niu suốt bao năm. Với bà, đó không chỉ là những món đồ cũ mà là một phần cuộc đời của người chồng quá cố. Mỗi chiếc bát trên tường, mỗi chum vại nơi góc sân đều gắn với một kỷ niệm. Vì thế, đứng giữa không gian phủ kín gốm sứ, người ta có cảm giác như chủ nhân của ngôi nhà vẫn còn đâu đây. Công trình ấy vì thế không chỉ là một ngôi nhà kỳ lạ, mà giống như một bảo tàng đời sống, nơi lưu giữ những vật dụng từng rất quen thuộc với làng quê Việt Nam: những chiếc bát men lam, chum đựng nước, vại muối dưa cà và những món đồ mà lớp trẻ ngày nay có thể đã ít còn biết đến.
Một điểm đến từ những điều bình dị
Không chỉ gắn bát đĩa trong nhà ông Trường còn gắn cả tường ngoài sân
Giữa cuộc sống hiện đại, khi những vật dụng xưa dần biến mất, ngôi nhà của ông Trường trở thành một câu chuyện đặc biệt về sự gìn giữ ký ức. Ông không sưu tầm đồ gốm để làm giàu, cũng không tạo dựng công trình này để tìm kiếm sự nổi tiếng. Ông chỉ muốn giữ lại những gì mình cho là đẹp, là quý và gắn với một thời đã qua. Ông từng nói: “Sống ở đời, phải làm cái gì, và chết đi rồi để lại được cái gì cho đời?”. Có lẽ câu trả lời chính là ngôi nhà này – một công trình được ghép lại từ hàng vạn món đồ tưởng như vô tri, nhưng mỗi món đều chứa đựng một phần ký ức. Người tạo nên nó đã đi xa, song những điều ông dành cả đời để gìn giữ vẫn còn ở lại. Và giữa làng quê Phú Thọ, ngôi nhà hơn 10.000 bát đĩa ấy không chỉ hấp dẫn bởi sự kỳ lạ, mà còn bởi phía sau những bức tường phủ đầy gốm sứ là câu chuyện về một con người, một cuộc đời và một phần hồn cốt của làng quê Việt Nam xưa.
