Lễ hội Phủ Dầy từ lâu được xem là một trong những lễ hội tiêu biểu của tín ngưỡng dân gian Việt Nam, gắn liền với việc thờ Thánh Mẫu Liễu Hạnh - một trong “Tứ bất tử” trong tâm thức dân gian. Không chỉ mang giá trị tâm linh sâu sắc, lễ hội còn là không gian hội tụ các giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể đặc sắc của vùng đồng bằng Bắc Bộ.
Về dự khai mạc lễ hội, ở tỉnh có đồng chí Đinh Thị Lụa, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch Uỷ ban MTTQ tỉnh; đồng chí Nguyễn Anh Chức, Uỷ viên Ban thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh; đồng chí Trần Anh Dũng, Uỷ viên Ban thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh; cùng các đồng chí nguyên là lãnh đạo tỉnh; lãnh đạo các sở, ban, ngành, đoàn thể của tỉnh.
Về phía địa phương, có đồng chí Trần Minh Hoan, Ủy viên BCH Đảng bộ tỉnh, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã; đồng chí Trần Văn Nghinh, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã; đồng chí Phạm Thành Lợi, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã, cùng các đồng chí nguyên là lãnh đạo huyện Vụ Bản; các đồng chí trong thường trực Đảng ủy các xã Liên Minh, Hiển Khánh, Minh Tân; các đồng chí trong Ban Thường vụ Đảng ủy, thường trực HĐND, lãnh đạo UBND xã Vụ Bản; Các ông, bà thủ nhang các đền, phủ, chùa, lăng thuộc Quần thể Di tích Phủ Dầy; Các đồng chí Bí thư chi bộ, Trưởng thôn trên địa bàn xã, cùng đông đảo nhân dân và du khách thập phương.
Phát biểu khai mạc, ông Phạm Thành Lợi, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Vụ Bản, Trưởng Ban Tổ chức Lễ hội nhấn mạnh: Lễ hội Phủ Dầy không chỉ là sự kiện văn hóa thường niên mà còn là dấu mốc có ý nghĩa đặc biệt trong hành trình gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa tâm linh truyền thống của quê hương. Là vùng đất phát tích Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ, di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO ghi danh, Phủ Dầy hội tụ những giá trị đặc sắc cả về kiến trúc, tín ngưỡng và đời sống tinh thần của người Việt.
Theo ông, lễ hội không chỉ tôn vinh Thánh Mẫu Liễu Hạnh, một trong “Tứ bất tử” của dân gian Việt Nam mà còn góp phần gắn kết cộng đồng, hướng con người tới những giá trị “chân - thiện - mỹ”, đồng thời quảng bá hình ảnh quê hương, thúc đẩy phát triển du lịch văn hóa, tâm linh.
Ông cũng cho biết, Lễ hội Phủ Dầy năm 2026 được tổ chức theo tinh thần “Trang nghiêm - An toàn - Tiết kiệm - Văn minh”, với sự chuẩn bị đồng bộ từ công tác tổ chức, đảm bảo an ninh trật tự, vệ sinh môi trường đến việc nâng cao ý thức của người dân và du khách. Nhấn mạnh trách nhiệm trong giai đoạn mới, ông kêu gọi sự chung tay của các cấp, ngành, địa phương và toàn thể nhân dân trong việc bảo tồn, phát huy giá trị di sản, xây dựng môi trường lễ hội văn minh. Tin tưởng vào truyền thống đoàn kết và sự quan tâm, chỉ đạo của các cấp lãnh đạo, ông khẳng định Lễ hội Phủ Dầy năm 2026 sẽ diễn ra thành công, an toàn, góp phần tạo động lực cho sự phát triển bền vững của địa phương trong thời kỳ mới.
Ông Trần Anh Dũng Phó chủ tịch UBND tỉnh đánh trống khai hội chính thức cho các hoạt động Lễ hội Phủ Dầy năm 2026.Ngay sau phần phát biểu khai mạc, nghi thức đánh trống, đánh chiêng khai hội đã được thực hiện bởi các đồng chí lãnh đạo tỉnh và địa phương. Không khí lễ hội được đẩy lên cao trào với chương trình biểu diễn Lân Sư Rồng sôi động, kết hợp bắn pháo hoa, thu hút sự cổ vũ nhiệt tình của đông đảo người dân và du khách.
Tại buổi lễ khai mạc, chương trình nghệ thuật đặc sắc do Nhà hát Nghệ thuật truyền thống tỉnh Ninh Bình biểu diễn đã tái hiện sinh động không gian văn hóa tín ngưỡng đặc trưng của Phủ Dầy. Những làn điệu chầu văn, âm nhạc dân gian hòa quyện cùng ánh sáng, khói hương đã tạo nên một không gian huyền ảo, đậm chất tâm linh. Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền nâng cao ý thức người dân và du khách cũng được chú trọng, nhằm xây dựng hình ảnh lễ hội văn minh, thân thiện.
Chia sẻ tại không khí khai mạc đầy sôi động, bà Trần Kim Huệ, Thủ nhang Phủ Chính vui mừng cho biết: “Những năm gần đây, du khách về dự lễ hội Phủ Dầy ngày càng đông hơn, tạo nên không khí sôi động và náo nhiệt. Sự gia tăng này cho thấy sức hút lớn của lễ hội, đồng thời góp phần quảng bá giá trị văn hóa truyền thống đến với nhiều người hơn. Đáng chú ý, ý thức của du khách cũng có nhiều chuyển biến tích cực. Nhiều người đã thể hiện sự văn minh trong cách ứng xử như giữ gìn vệ sinh và an ninh chung, xếp hàng khi tham gia các hoạt động và tôn trọng không gian linh thiêng. Để lễ hội ngày càng đẹp hơn Phủ Chính luôn nâng cao ý thức cá nhân của mọi người trong Phủ, góp phần xây dựng hình ảnh lễ hội Phủ Dầy vừa đông vui, vừa văn minh, giàu bản sắc”.
Lễ hội Phủ Dầy năm 2026 tiếp tục mở ra không gian văn hóa - tín ngưỡng sôi động với chuỗi hoạt động kéo dài trong nhiều ngày tại toàn bộ quần thể di tích. Ở các đền, phủ, chùa và các điểm thờ tự liên quan, nhiều nghi lễ truyền thống đặc sắc như rước Mẫu thỉnh kinh, rước đuốc, hát chầu văn, hầu đồng… được tổ chức xen kẽ cùng các hoạt động văn hóa, thể thao dân gian, tạo nên bức tranh lễ hội vừa linh thiêng vừa giàu sức sống.
Đặc biệt, các nghi thức tiêu biểu như kéo chữ với những thông điệp mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, cùng các chương trình biểu diễn nghệ thuật dân gian đã góp phần tôn vinh giá trị di sản, đồng thời thu hút đông đảo người dân và du khách thập phương. Không chỉ là điểm hẹn tâm linh, Lễ hội Phủ Dầy còn tiếp tục khẳng định vai trò là không gian gìn giữ, lan tỏa và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc của vùng đất Thiên Bản, góp phần thúc đẩy phát triển du lịch văn hóa, tâm linh của địa phương trong giai đoạn mới.
