Việc hợp nhất 2 địa phương Thái Nguyên - Bắc Kạn đã mở ra không gian tự nhiên, văn hóa và du lịch rộng lớn. Từ chỗ mỗi tỉnh đang khai thác trong phạm vi hẹp, nay nhiều giá trị lịch sử - văn hóa đã được kết nối theo chiều sâu, tiêu biểu là việc hình thành một dải ATK liên hoàn từ Định Hóa (Thái Nguyên) đến Chợ Đồn (Bắc Kạn cũ). Cùng với đó, các điểm đến như hồ Ba Bể, vùng chè Tân Cương, các làng bản, hang động, hồ sinh thái đang từng bước được kết nối. Đây được xem là dư địa quan trọng để du lịch Thái Nguyên chuyển từ phát triển theo từng “điểm” riêng lẻ sang phát triển theo “hành trình”, qua đó kéo dài thời gian lưu trú và làm giàu trải nghiệm cho du khách.
Du khách trải nghiệm không gian văn hóa xứ trà
Cùng với tài nguyên, hệ sinh thái dịch vụ du lịch của tỉnh từng bước được hoàn thiện. Toàn tỉnh hiện có 51 doanh nghiệp lữ hành được cấp phép, trong đó 40 doanh nghiệp lữ hành nội địa và 11 doanh nghiệp lữ hành quốc tế. Lực lượng hướng dẫn viên tương đối đông đảo và năng động, gồm 68 hướng dẫn viên quốc tế, 169 hướng dẫn viên nội địa và 57 hướng dẫn viên tại điểm, đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng dịch vụ, hình ảnh điểm đến và trải nghiệm của du khách.
Hạ tầng lưu trú cũng ghi nhận sự phát triển rõ nét. Thái Nguyên hiện có 787 cơ sở lưu trú du lịch, gồm 96 khách sạn với hệ thống phân hạng tương đối đa dạng: 10 khách sạn 3 sao, 7 khách sạn 2 sao, 3 khách sạn 1 sao và 76 khách sạn đạt tiêu chuẩn; cùng 691 nhà nghỉ và nhà ở có phòng cho khách du lịch thuê. Hệ thống ăn uống, lưu trú ngày càng được chú trọng về chất lượng, góp phần tạo cảm giác thoải mái cho du khách, khuyến khích kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng mức chi tiêu.
Song song với đầu tư hạ tầng, công tác quảng bá, xúc tiến du lịch được triển khai đồng bộ, đa dạng về hình thức. Trong năm 2025, tỉnh đã xuất bản sách ảnh “Trải nghiệm xứ Trà, đậm đà bản sắc”; phát hành các ấn phẩm tuyên truyền về di sản văn hóa phi vật thể; sửa chữa, hoàn thiện hệ thống biển quảng bá du lịch trên địa bàn. Thái Nguyên cũng chủ động tổ chức hội nghị xúc tiến du lịch tại Hà Nội, Huế; tham gia quảng bá du lịch 8 tỉnh Đông Bắc gắn với Ngày hội Du lịch TP Hồ Chí Minh lần thứ 21.
Các chương trình liên kết, hợp tác phát triển du lịch được triển khai bài bản, tạo không gian phát triển mở và liên vùng, tiêu biểu như chương trình “Qua những miền di sản Việt Bắc”; liên kết hợp tác phát triển du lịch giữa TP Hồ Chí Minh và 8 tỉnh Đông Bắc; thỏa thuận hợp tác toàn diện giai đoạn 2023-2027 với Tổng Công ty Hàng không Việt Nam. Những chương trình này góp phần mở rộng thị trường, tăng khả năng kết nối tour, tuyến và nâng cao sức cạnh tranh của du lịch Thái Nguyên.
Không chỉ nổi tiếng với “Đệ nhất danh trà”, Thái Nguyên còn sở hữu hệ thống cảnh quan đa dạng với hàng chục hang động, hồ nước lớn nhỏ, cùng bề dày văn hóa đặc sắc được kết tinh từ phong tục tập quán, di sản văn hóa phi vật thể, kiến trúc và trang phục truyền thống của các dân tộc. Không gian phát triển mới sau sáp nhập đang giúp tỉnh từng bước kết nối các giá trị này, biến những tiềm năng thành chuỗi sản phẩm du lịch có tính bổ trợ, gia tăng sức hấp dẫn cho điểm đến.
Khách du lịch tham quan Hồ Ba Bể
Tháng 12/2025, Tỉnh ủy Thái Nguyên đã ban hành Đề án số 17 về phát triển du lịch tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2026 – 2030, với mục tiêu đưa du lịch với mục tiêu đưa du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng có sức cạnh tranh và phát triển bền vững. Đề án xác định chiến lược phát triển theo mô hình “hai trọng điểm, một trục động lực, một nền tảng”, tạo cơ sở để phát huy hiệu quả không gian phát triển mới của du lịch Thái Nguyên. Đến năm 2030, Thái Nguyên phấn đấu đón khoảng 12 triệu lượt khách, trong đó có 1 triệu lượt khách quốc tế, tổng thu từ du lịch đạt trên 25.000 tỷ đồng mỗi năm. Để hiện thực hóa mục tiêu này, tỉnh dự kiến bố trí khoảng 551 tỷ đồng từ ngân sách nhà nước, tập trung đầu tư hạ tầng, phát triển du lịch cộng đồng, làng nghề, sản phẩm đặc thù, xúc tiến quảng bá và chuyển đổi số.
Bà Triệu Kim Xuyến, Chi hội trưởng Chi hội du lịch Bắc Kạn cho biết: "Sau sáp nhập giữa Bắc Kạn và Thái Nguyên thì tiềm năng du lịch ở đây sẽ được khởi sắc hơn, vì xâu chuỗi được rất nhiều sản phẩm dịch vụ liên vùng với nhau, tạo nên một nét đẹp chung cho các sản phẩm của tỉnh. Du lịch phát triển hơn và có nhiều sản phẩm dịch vụ tốt hơn".
Cụ thể hóa định hướng phát triển, hiện nay Thái Nguyên đang tập trung đầu tư mạnh mẽ cho hạ tầng giao thông phục vụ phát triển kinh tế xã hội, trong đó có du lịch. Có thể kể đến như dự án nâng cấp, mở rộng tuyến cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên - Chợ Mới; hoàn thành đầu tư tuyến cao tốc Chợ Mới - Bắc Kạn; triển khai đầu tư tuyến cao tốc Bắc Kạn - Cao Bằng; đồng thời bổ sung quy hoạch, xúc tiến đầu tư tuyến cao tốc Lạng Sơn - Thái Nguyên - Tuyên Quang, cùng với hệ thống giao thông kết nối nội tỉnh... đang từng bước mở ra những hành trình du lịch liên hoàn, thuận lợi, góp phần gia tăng sức hút cho du lịch Thái Nguyên trong không gian phát triển mới.
ATK Định Hóa là điểm tham quan, du lịch về nguồn mang ý nghĩa giáo dục lịch sử cách mạng
Công tác liên kết phát triển du lịch gắn với chuyển đổi số cũng được tăng cường thông qua các chương trình khảo sát, famtrip đón doanh nghiệp lữ hành trong cả nước, xây dựng và kết nối tour, tuyến tập trung vào các sản phẩm đặc trưng. Song song, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức nhiều lớp tập huấn nghiệp vụ, trong đó chú trọng nâng cao nhận thức và kỹ năng chuyển đổi số cho cộng đồng làm du lịch. Các khóa tập huấn giúp học viên tiếp cận cơ hội từ công nghệ số, ứng dụng trong tiếp thị, truyền thông, đồng thời hướng dẫn người dân xây dựng nội dung, video hấp dẫn trên nền tảng số để quảng bá hình ảnh địa phương.
Ông Đỗ Trọng Hiệp, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch tỉnh Thái Nguyên chia sẻ: “Sau sáp nhập, du lịch Thái Nguyên đang đứng trước cơ hội rất thực chất. Không gian phát triển rộng hơn, tài nguyên đa dạng hơn và quan trọng nhất là các doanh nghiệp có điều kiện để làm du lịch bài bản hơn, cùng nhau tạo ra những sản phẩm đủ chiều sâu và sức hấp dẫn với thị trường”.
Thái Nguyên có điều kiện đặc biệt để phát triển các dòng du lịch mang tính bền vững như du lịch cộng đồng, du lịch nông nghiệp, làng nghề, du lịch văn hóa lịch sử, kết hợp bảo tồn thiên nhiên và bản sắc dân tộc. Du lịch Thái Nguyên đã và đang phát triển xứng tầm, từng bước trở thành một ngành kinh tế quan trọng của địa phương.
