Không dừng lại ở việc quảng bá một loại nông sản thế mạnh, Lễ hội Ẩm thực Sầu riêng Đắk Lắk lần thứ nhất đang đặt ra một hướng tiếp cận mới: đưa sầu riêng từ vườn cây, quầy hàng và những múi quả quen thuộc bước vào không gian sáng tạo của ẩm thực. Tâm điểm của lễ hội là màn công diễn “102 món ăn kết hợp với sầu riêng Đắk Lắk”, với kỳ vọng xác lập Kỷ lục Việt Nam, đồng thời mở ra khả năng hình thành những sản phẩm du lịch, dịch vụ ẩm thực mang dấu ấn riêng của vùng đất Tây Nguyên.
Khi sầu riêng không chỉ là một loại trái cây
Tại buổi gặp gỡ KOL và cơ quan báo chí giới thiệu chương trình Lễ hội Ẩm thực Sầu riêng Đắk Lắk năm 2026 diễn ra sáng 11/8, thông tin về màn công diễn 102 món ăn kết hợp với sầu riêng Đắk Lắk đã thu hút sự quan tâm đặc biệt. Không đơn thuần là một cuộc trình diễn ẩm thực quy mô lớn, hoạt động này cho thấy tham vọng đưa sầu riêng bước sang một “vai trò” mới trong chuỗi giá trị du lịch và dịch vụ.
Sầu riêng vốn được biết đến chủ yếu qua giá trị nông sản và thương mại. Thế nhưng, khi được đặt trong bàn tay của những đầu bếp đến từ nhiều địa phương, loại quả đặc trưng này có thể trở thành nguyên liệu cho nhiều cách chế biến khác nhau. Từ vị béo, ngậy, thơm đặc trưng, sầu riêng được kỳ vọng có thể tạo ra những món ăn vừa lạ miệng, vừa gợi nhớ rõ nét về vùng đất sản sinh ra nó.
Điểm đáng chú ý là lễ hội không chỉ kể câu chuyện “sầu riêng Đắk Lắk ngon như thế nào”, mà hướng tới câu hỏi rộng hơn: “sầu riêng có thể tạo ra những sản phẩm gì ngoài việc bán quả tươi?” Đây cũng là hướng tiếp cận phù hợp với xu thế gia tăng giá trị nông sản thông qua chế biến, trải nghiệm và dịch vụ. Với du lịch, một sản phẩm đặc sản chỉ thực sự tạo được dấu ấn khi du khách có thể thưởng thức, trải nghiệm, tìm hiểu và mang câu chuyện về sản phẩm đó theo hành trình của mình.
102 món ăn: một cuộc “thử lửa” với sức sáng tạo của đầu bếp
Theo chương trình, 20 đội thi đến từ nhiều tỉnh, thành trên cả nước sẽ cùng tham gia chế biến và công diễn “102 món ăn kết hợp Sầu riêng Đắk Lắk”. Sau quá trình thực hiện, chương trình dự kiến trao chứng nhận xác lập Kỷ lục Việt Nam. Con số 102 vì thế không chỉ mang ý nghĩa về quy mô. Đằng sau đó là một phép thử đối với khả năng sáng tạo của ẩm thực Việt khi một nguyên liệu đặc trưng được đặt vào nhiều trường phái, cách chế biến và khẩu vị khác nhau.
Sầu riêng có đặc tính khá riêng biệt, từ mùi thơm mạnh đến vị ngọt, béo và kết cấu đặc trưng. Chính những đặc điểm này vừa là lợi thế, vừa là bài toán đối với người chế biến. Để tạo ra món ăn hấp dẫn, đầu bếp không chỉ cần xử lý nguyên liệu khéo léo mà còn phải tìm được sự cân bằng giữa hương vị của sầu riêng và những thành phần đi kèm.
102 món ăn có thể trở thành một “kho dữ liệu” ẩm thực sống động, giúp mở rộng hình dung của công chúng về sầu riêng. Một nguyên liệu vốn thường được thưởng thức trực tiếp có thể xuất hiện trong nhiều món ăn, đồ uống và trải nghiệm ẩm thực khác nhau. Đáng nói hơn, giá trị của màn công diễn sẽ không nằm ở khoảnh khắc xác lập kỷ lục, mà ở khả năng những ý tưởng sau đó tiếp tục được phát triển thành món ăn phục vụ du khách, thực đơn nhà hàng, sản phẩm quà tặng hoặc những mô hình trải nghiệm đặc sản địa phương.
Từ một kỷ lục đến bài toán xây dựng sản phẩm
Một kỷ lục có thể tạo ra sức hút truyền thông trong thời gian ngắn. Nhưng với du lịch, điều quan trọng hơn là sau kỷ lục ấy sẽ còn lại gì. Đây chính là điểm khiến câu chuyện 102 món ăn trở nên đáng chú ý. Theo ông Lê Hoàng Cơ, Giám đốc Dam San Tourist, Trưởng Ban tổ chức Lễ hội Ẩm thực Sầu riêng, mục tiêu không chỉ dừng ở việc tạo điểm nhấn cho lễ hội mà còn hướng tới khai thác sâu hơn giá trị của sầu riêng, hình thành những sản phẩm ẩm thực có khả năng phát triển thành chuỗi dịch vụ.
“Sầu riêng là một loại nông sản tỷ đô nên cần phải nâng tầm loại quả này. Ngoài dùng tự nhiên thì có thể chế biến. Khi xác lập xong kỷ lục 102 món ăn với sầu riêng, điều để lại cuối cùng là chúng ta có thể mở được những nhà hàng, chuỗi nhà hàng ẩm thực sầu riêng ở các nơi, có thể ở trong nước và thậm chí là quốc tế”, ông Lê Hoàng Cơ chia sẻ.
Nếu nhìn từ góc độ phát triển du lịch, đây là một hướng đi đáng chú ý. Bởi một món ăn đặc sản có thể trở thành “điểm chạm” giữa du khách và địa phương. Du khách đến Đắk Lắk không chỉ để tham quan cảnh quan, tìm hiểu văn hóa mà còn có thêm lý do để ở lại, thưởng thức và khám phá một hệ sinh thái ẩm thực gắn với nông sản bản địa.
Từ đó, sầu riêng có thể tham gia vào nhiều mắt xích của chuỗi du lịch: tour trải nghiệm vườn cây, lớp học chế biến món ăn, nhà hàng chuyên đề, đồ uống đặc sản, sản phẩm OCOP, quà tặng du lịch hay những không gian ẩm thực mang câu chuyện Tây Nguyên.
Không gian để du khách “ăn” cả câu chuyện Tây Nguyên
Lễ hội Ẩm thực Sầu riêng lần thứ nhất được tổ chức tại khuôn viên Dự án Eco Palace, phường Buôn Ma Thuột, là một trong 17 hoạt động chính của Lễ hội Sầu riêng Đắk Lắk năm 2026. Với hơn 200 gian hàng, lễ hội mở rộng không gian trải nghiệm từ ẩm thực sang nông sản, đặc sản địa phương, sản phẩm du lịch, văn hóa Tây Nguyên và các làng nghề truyền thống. Cách tổ chức này giúp sự kiện không bị bó hẹp trong một hoạt động “ăn uống”, mà trở thành điểm kết nối giữa sản vật địa phương với văn hóa và dịch vụ du lịch.
Đặc biệt, những thanh âm cồng chiêng, hòa tấu nhạc cụ Tây Nguyên, múa xoang, trò chơi dân gian và hoạt động vẽ tranh ký họa đường phố được đưa vào chương trình, tạo thêm lớp trải nghiệm cho du khách.
Khi thưởng thức một món ăn trong không gian có âm nhạc, nghệ thuật và văn hóa bản địa, trải nghiệm của du khách cũng thay đổi. Món ăn không còn đơn thuần là một sản phẩm tiêu dùng mà trở thành một phần của ký ức chuyến đi. Đó cũng là cách để Đắk Lắk kể câu chuyện về sầu riêng bằng nhiều giác quan hơn: nhìn thấy sản vật, nếm hương vị, nghe âm thanh Tây Nguyên, gặp gỡ người làm nghề và cảm nhận không khí lễ hội.
Từ ban ngày đến đêm: kéo dài thời gian trải nghiệm
Một điểm đáng chú ý khác của lễ hội là cách xây dựng hoạt động xuyên suốt trong ngày. Nếu ban ngày tập trung vào các gian hàng, trải nghiệm ẩm thực, sản phẩm địa phương và hoạt động văn hóa thì khi đêm xuống, không gian lễ hội chuyển sang màu sắc trẻ trung với acoustic, bartender show kết hợp âm nhạc và DJ.
Du khách còn có cơ hội thưởng thức “500 ly đồ uống miễn phí chế biến từ sầu riêng”, trong đó có cà phê sầu riêng và trà sữa sầu riêng.Việc đưa sầu riêng vào đồ uống cũng cho thấy một hướng khai thác khác của nông sản này. Nếu các món ăn cần nhiều kỹ thuật chế biến thì đồ uống lại có lợi thế về khả năng tiếp cận đông đảo du khách, đặc biệt là nhóm khách trẻ.
Ở góc độ du lịch đêm, những hoạt động này góp phần kéo dài thời gian lưu trú và tiêu dùng của du khách tại điểm đến. Một lễ hội có thể trở thành điểm đến buổi tối thay vì chỉ là nơi ghé qua trong vài giờ ban ngày.
Đắk Lắk từ lâu đã sở hữu những tài nguyên có sức nhận diện cao như cà phê, văn hóa cồng chiêng, voi, không gian sinh thái và những sản vật đặc trưng của Tây Nguyên. Sầu riêng đang nổi lên như một mảnh ghép mới trong bức tranh đó. Việc dành riêng một lễ hội cho sầu riêng cho thấy địa phương và doanh nghiệp đang nhìn nông sản này dưới góc độ rộng hơn giá trị sản xuất. Khi được kết nối với ẩm thực và du lịch, sầu riêng có thể trở thành một “đại sứ” kể câu chuyện về vùng đất, người trồng và văn hóa ẩm thực địa phương.
Đặc biệt, việc quy tụ các đầu bếp từ nhiều nơi về cùng sáng tạo cũng tạo cơ hội để sầu riêng Đắk Lắk được tiếp cận với những cách chế biến mới. Nếu một số món ăn có khả năng phát triển thành sản phẩm thương mại, câu chuyện từ lễ hội có thể tiếp tục đi xa hơn khỏi phạm vi sự kiện.
102 món ăn, một chứng nhận kỷ lục và một lễ hội quy mô lớn chắc chắn tạo được hiệu ứng truyền thông. Nhưng giá trị bền vững hơn sẽ nằm ở những gì được xây dựng sau sự kiện. Lễ hội Ẩm thực Sầu riêng Đắk Lắk lần thứ nhất vì thế có thể được nhìn nhận không chỉ như một sự kiện ẩm thực. Đây là một phép thử cho khả năng “kết nối nông nghiệp - ẩm thực - văn hóa - du lịch - thương mại”, trong đó sầu riêng đóng vai trò nguyên liệu trung tâm. Nếu 102 món ăn chỉ tạo nên một khoảnh khắc xác lập kỷ lục, dấu ấn sẽ nhanh chóng phai theo thời gian. Nhưng nếu từ 102 món ăn ấy xuất hiện những thực đơn mới, nhà hàng mới, tour mới và câu chuyện mới về Đắk Lắk, giá trị của lễ hội sẽ còn tiếp tục được cộng hưởng lâu dài.
Và khi ấy, sầu riêng không chỉ được biết đến bởi những múi quả vàng óng. Nó có thể trở thành một hương vị đặc trưng trên bản đồ du lịch ẩm thực Việt Nam - một hương vị mang theo câu chuyện về đất đỏ bazan, những vườn cây Tây Nguyên và sức sáng tạo không ngừng của người Việt trong hành trình nâng tầm nông sản quê hương.
