Phiên thảo luận có sự tham gia của Nhà báo Nguyễn Thế Lãm, Ủy viên Tỉnh ủy, Giám đốc Báo và phát thanh, truyền hình Quảng Ninh; Chủ tịch Hội Nhà báo tỉnh Quảng Ninh; Nhà báo Tạ Đình Nghĩa, Chủ tịch Hội Nhà báo TP Cần Thơ; Nhà báo Lê Văn Nhi, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo TP Đà Nẵng; Nhà báo Nguyễn Thị Tuyết Chinh, Phó Giám đốc Thường trực Báo và phát thanh, truyền hình Phú Thọ; Phó Chủ tịch Hội Nhà báo tỉnh Phú Thọ.

Các diễn giả đã mang đến nhiều góc nhìn thực tiễn về hoạt động báo chí sau hợp nhất địa phương, những yêu cầu mới đặt ra đối với truyền thông chính sách cũng như giải pháp để báo chí đồng hành hiệu quả hơn với quá trình phát triển của từng địa phương trong giai đoạn mới.

Tái cấu trúc báo chí sau hợp nhất địa phương

Gần một năm sau khi thực hiện chủ trương hợp nhất tỉnh, thành phố, các cơ quan báo chí địa phương đã và đang bước vào giai đoạn thích ứng với mô hình vận hành mới. Việc mở rộng địa bàn quản lý, gia tăng quy mô nhân sự và yêu cầu tinh gọn bộ máy đặt ra nhiều thách thức đối với hoạt động báo chí, đặc biệt là nhiệm vụ truyền thông chính sách.

Chia sẻ từ thực tiễn địa phương, Nhà báo Nguyễn Thị Tuyết Chinh - Phó Giám đốc Thường trực Báo và phát thanh, truyền hình Phú Thọ; Phó Chủ tịch Hội Nhà báo tỉnh Phú Thọ cho biết việc hợp nhất ba địa phương (Phú Thọ, Vĩnh Phúc và Hòa Bình) giúp tối ưu cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật, song bài toán nhân lực và nguồn thu vẫn là áp lực lớn. Số lượng người lao động tăng nhưng doanh thu không tăng tương ứng, trong khi nhiều cơ quan báo chí phải vận hành với đội ngũ có độ tuổi bình quân cao và đứng trước yêu cầu chuyển đổi số ngày càng mạnh mẽ.

Từ các ý kiến tại diễn đàn có thể thấy, khó khăn lớn nhất không chỉ nằm ở việc tổ chức lại bộ máy mà còn ở năng lực thích ứng của đội ngũ làm báo trước môi trường truyền thông mới. Sự phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội khiến báo chí chính thống không còn cạnh tranh đơn thuần về tốc độ mà phải khẳng định giá trị bằng tính chính xác, chiều sâu và khả năng định hướng dư luận.

Trong bối cảnh đó, yêu cầu đối với truyền thông chính sách ngày càng cao. Các địa phương không chỉ kỳ vọng báo chí truyền tải chủ trương, chính sách mà còn đóng vai trò phát hiện vấn đề từ thực tiễn, phản ánh những bất cập trong quá trình triển khai để góp phần hoàn thiện chính sách.

Nhà báo Nguyễn Thế Lãm - Ủy viên Tỉnh ủy, Giám đốc Báo và phát thanh, truyền hình Quảng Ninh nhấn mạnh rằng yêu cầu đối với truyền thông chính sách hiện nay là rất lớn, đòi hỏi báo chí phải bám sát thực tiễn, phát hiện các vấn đề mới nảy sinh trong quá trình thực thi để cung cấp thêm căn cứ cho cơ quan quản lý. Điều này đồng nghĩa với việc người làm báo không chỉ đưa tin mà còn phải tham gia sâu hơn vào quá trình phản biện, giám sát và kết nối chính sách với đời sống.

Cùng với quá trình tinh gọn bộ máy, mô hình tác nghiệp của phóng viên cũng đang thay đổi. Các tòa soạn địa phương ngày càng hướng tới sản xuất nội dung đa nền tảng, yêu cầu mỗi phóng viên phải có tư duy tổng hợp, khả năng khai thác thông tin và tổ chức sản phẩm báo chí trên nhiều loại hình khác nhau. Theo Nhà báo Tạ Đình Nghĩa, “Muốn làm báo đa phương tiện phải có nhà báo đa phương tiện”, trong đó yếu tố nhân lực vẫn là điều kiện tiên quyết để thực hiện hiệu quả quá trình chuyển đổi.

Nâng hiệu quả truyền thông chính sách trong giai đoạn mới

Nếu như trước đây truyền thông chính sách chủ yếu được nhìn nhận là hoạt động tuyên truyền, phổ biến chủ trương thì trong bối cảnh mới, các đại biểu cho rằng cách tiếp cận này cần được mở rộng theo hướng đồng hành cùng quá trình phát triển của địa phương.

Chia sẻ tại sự kiện, Nhà báo Nguyễn Thế Lãm cho rằng truyền thông chính sách không phải nhiệm vụ riêng của báo chí mà là trách nhiệm của toàn bộ hệ thống chính trị. Từ cơ quan xây dựng chính sách, các sở, ban, ngành đến tổ chức cơ sở đều cần tham gia vào quá trình truyền thông ngay từ khi chính sách được hình thành, thông qua các hội nghị, sinh hoạt chuyên đề và nhiều hình thức tiếp cận khác nhau.

Từ góc độ này, báo chí trở thành một phần trong hệ sinh thái truyền thông chính sách, thay vì là kênh truyền tải duy nhất. Điều đó đòi hỏi các cơ quan quản lý nhà nước phải chủ động hơn trong việc cung cấp thông tin, tăng cường phối hợp với cơ quan báo chí, tạo điều kiện để thông tin chính sách được truyền tải đầy đủ, kịp thời và chính xác tới người dân, doanh nghiệp.

Một yêu cầu khác được đặt ra là nâng cao chất lượng đội ngũ nhà báo trong bối cảnh địa bàn quản lý mở rộng và khối lượng thông tin ngày càng lớn. Các đại biểu cho rằng nhà báo hiện nay không chỉ cần kỹ năng tác nghiệp đa nền tảng mà còn phải có tri thức chuyên sâu về lĩnh vực phụ trách, khả năng phân tích dữ liệu và hiểu biết thực tiễn địa phương để tạo ra những sản phẩm truyền thông có giá trị.

Từ các tham luận và trao đổi tại diễn đàn, có thể thấy truyền thông chính sách đang chuyển từ mô hình truyền đạt thông tin một chiều sang đối thoại, tương tác và đồng hành cùng quá trình hoạch định, thực thi chính sách. Đây cũng là điều kiện quan trọng để tạo sự đồng thuận xã hội, củng cố niềm tin của người dân và doanh nghiệp đối với các quyết sách phát triển.