Sắp xếp thôn, tổ dân phố: Thuận lòng dân từ việc gìn giữ bản sắc văn hóa

Khôi phục tên làng, gìn giữ bản sắc văn hóa

Nổi tiếng với nghề làm bánh đa nướng ở xã Quảng Lộc (cũ) nay là xã Nam Gianh là xã nằm giữa dòng sông Gianh, đã từ lâu nổi tiếng với nghề làm bánh đa nướng. Xưa kia, bánh đa nướng chỉ là món ăn dân dã của người dân vùng đất thuần nông. Ngày nay, bánh đa nướng xuất hiện trên những nhà hàng, quán ăn,…như một món ăn đậm đà vị quê truyền thống.

Bằng sự kết hợp giữa cách làm truyền thống và hiện đại, sản phẩm bánh đa nướng ở xã Nam Gianh bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm và được khách ưa chuộng, và trở thành món ăn dân dã mang đậm ẩm thực tinh hoa Việt đến với bạn bè trong nước và du khách gần xa. Trong quá trình sắp xếp thôn, tổ dân phố, đa số người dân ở xã Nam Gianh thống nhất lựa chọn tên gọi gắn với làng nghề truyền thống để đặt cho đơn vị mới.

Xã Nam Gianh, tỉnh Quảng Trị được thành lập theo Nghị quyết số 1680/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã năm 2025. Xã được hình thành trên cơ sở sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của các xã Quảng Hòa, Quảng Lộc, Quảng Văn và Quảng Minh thành một đơn vị hành chính mới. Sau sắp xếp, xã Nam Gianh có tổng diện tích tự nhiên 34,42 km² và quy mô dân số 36.527 người.

Toàn xã hiện có 22 thôn, với cơ cấu kinh tế đa dạng. Về văn hóa - lịch sử, xã Nam Gianh được hình thành trên nền tảng các địa phương có nhiều nét tương đồng về tín ngưỡng, tôn giáo và văn hóa truyền thống. Các giá trị văn hóa như đình làng, nhà thờ họ tộc và các làng nghề truyền thống (mộc, rèn, nón lá, mây xiên…) tiếp tục được bảo tồn và phát triển, góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa địa phương.

Hiện nay, trên địa bàn xã có 8/22 Thôn có số hộ gia đình đạt trên 450 hộ, gồm: Thanh Tân (835), Cao Cựu (521), Vĩnh Phú (552), Hợp Hoà (500), Văn Phú (788), Nam Minh Lệ (517), Cồn sẻ (847), Vĩnh Phước (729) và 01 thôn tách biệt hoàn toàn, cùng cồn bãi (Minh Tiến, 326 hộ).

Căn cứ các quy định, UBND xã đề xuất Đề án sắp xếp: Từ 22 thôn giảm xuống còn 13 Thôn, cụ thể như sau:  Giữ nguyên hiện trạng các thôn đạt tiêu chí trên 450 hộ (trừ Thôn Vĩnh Phú). Giữ nguyên hiện trạng Thôn Minh Tiến (Đặc thù Thôn cồn bãi, tách biệt hoàn toàn, diện tích lớn, 1.018 ha);

Sau sắp xếp, toàn xã có 13 thôn, giảm 9 thôn so với trước sắp xếp, đạt tỷ lệ giảm 40,9%. Đề án sắp xếp nhập những thôn sau: Nhập các Thôn: Tây Minh Lệ và Bắc Minh Lệ thành Thôn Minh Lệ với 570 hộ. Nhập các Thôn: Trường Thái, Cồn Nâm, Minh Hà, Đông Thành và Tân Định thành Thôn Nội Hà với 776 hộ. Nhập các Thôn: La Hà Nam, La Hà Đông và La Hà Tây thành Thôn La Hà với 988 hộ. Nhập các Thôn: Phú Trịch và Vĩnh Lộc thành Thôn Phú Lộc với 645 hộ. Nhập các Thôn: Nhân Hoà với Vĩnh Phú thành Thôn Vĩnh Phú với 663 hộ.

Sau sắp xếp hệ thống tổ chức thôn tại xã được kiện toàn, hoạt động tương đối ổn định, đội ngũ trưởng thôn, ban công tác mặt trận cơ bản đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Nhân dân đoàn kết, tích cực tham gia các phong trào thi đua yêu nước, xây dựng nông thôn mới, góp phần tinh gọn bộ máy, giảm đầu mối, tiết kiệm chi ngân sách và nâng cao chất lượng hoạt động của hệ thống chính trị ở thôn. Tạo điều kiện để đầu tư phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững quốc phòng - an ninh, xây dựng nông thôn ổn định, phát triển các làng nghề truyền thống bền vững.

Với bí quyết nghề làm bánh đa nướng truyền thống, trải qua nhiều thế hệ nối tiếp nhau, với nghề làm bánh đa nướng được biết đến rộng rãi, trở thành dấu ấn văn hóa ẩm thực đặc trưng gắn liền với địa danh quê hương Nam Gianh. Trước đây cái nghề bánh đa nướng tại thôn Vĩnh Lộc (cũ) nay nhập các thôn: Phú Trịch và Vĩnh Lộc thành thôn Phú Lộc (mới) với 645 hộ. Sau khi lấy ý kiến nhân dân, địa phương thống nhất hợp nhất 2 thôn này thành thôn mới là thôn Phú Lộc trở thành thôn đa ngành nghề truyền thống trong đó vẫn giữ và bảo tồn phát huy nghề với nghề làm bánh đa nướng tại thôn Phú Lộc (mới) của xã.

Hiện nay, du khách có dịp về tham quan Quảng Trị ghé qua xã Nam Gianh với nghề làm bánh đa nướng là thứ đặc sản ẩm thực đậm đà dân dã với nhiều vị khách không quên mua về cho người thân những chiếc bánh đa nướng nổi tiếng thơm ngon, đậm đà vị quê truyền thống. Điều đó càng giúp cho lan toả thương hiệu bánh đa nướng tới các vùng miền cả nước. Cùng đó bánh đa nướng được các thế hệ trẻ tiếp tục nối nghề như một truyền thống tốt đẹp của cha ông như một mạch nguồn văn hoá chảy mãi trên quê hương nằm giữa dòng sông Gianh thơ mộng giàu truyền thống văn hiến.