Đặc biệt, sáng 15/5 vứa qua, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Hồ Văn Mừng đã dự và chỉ đạo hội nghị tham vấn về Đề án chuyển đổi xanh đặc khu Phú Quốc giai đoạn 2026-2035, tầm nhìn đến năm 2050. Đây được xem là dấu mốc quan trọng cho quá trình định hình chiến lược phát triển dài hạn của đảo ngọc theo hướng sinh thái, thông minh và bền vững.
“Đảo du lịch” đến “đảo xanh”
Tại buổi làm việc giữa lãnh đạo tỉnh Kiên Giang và đoàn công tác cấp cao của Vingroup ngày 16/5, mục tiêu đưa Phú Quốc trở thành hình mẫu “đảo xanh - thành phố thông minh - không phát thải” được xác định như một định hướng chiến lược lâu dài.
Theo bà Lê Thị Thu Thủy, Phó Chủ tịch Tập đoàn Vingroup Phú Quốc đang sở hữu những điều kiện đặc biệt để tiên phong cho mô hình phát triển xanh tại Việt Nam, từ tiềm năng du lịch, cảnh quan thiên nhiên đến khả năng chuyển đổi hệ thống giao thông và hạ tầng theo hướng bền vững.
Các giải pháp được đề xuất không chỉ dừng ở việc thay thế phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch bằng xe điện, mà còn hướng tới một hệ sinh thái đồng bộ gồm hạ tầng sạc, năng lượng tái tạo, quản trị đô thị thông minh và chuyển đổi số toàn diện.
Trong đó, “xanh hóa giao thông” được xem là bước đi ưu tiên. Hiện Phú Quốc đã có khoảng 360 taxi điện và 36 xe buýt điện hoạt động trên ba tuyến chính. Xe điện cá nhân cũng ngày càng phổ biến trong cộng đồng dân cư và doanh nghiệp du lịch trên đảo.
Tuy nhiên, nếu đặt trong tham vọng trở thành “đảo không phát thải”, đây mới chỉ là giai đoạn khởi đầu. Toàn Phú Quốc hiện mới có 3 trạm sạc điện, cho thấy dư địa đầu tư hạ tầng xanh vẫn còn rất lớn.
Chuyển đổi xanh không chỉ là câu chuyện môi trường
Điểm đáng chú ý trong định hướng phát triển mới của Phú Quốc là cách tiếp cận chuyển đổi xanh như một chiến lược tái cấu trúc mô hình tăng trưởng, thay vì chỉ là giải pháp bảo vệ môi trường.
Trong hội nghị tham vấn Đề án Chuyển đổi xanh đặc khu Phú Quốc giai đoạn 2026-2035, tầm nhìn đến 2050 diễn ra ngày 15/5, các chuyên gia nhận định đảo ngọc cần chuyển từ mô hình phát triển dựa nhiều vào khai thác tài nguyên và mở rộng đầu tư sang mô hình kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và quản trị dựa trên dữ liệu.
Theo dự thảo đề án do nhóm chuyên gia Trường VinUni xây dựng, Phú Quốc đặt mục tiêu giảm cường độ phát thải khí nhà kính tối thiểu 10% vào năm 2027, 20% vào năm 2030 và 30% vào năm 2035 so với mức nền năm 2026.
Song song đó là các mục tiêu về tăng tỷ lệ hấp thụ carbon tự nhiên thông qua bảo tồn rừng, hệ sinh thái ven biển và phục hồi tài nguyên thiên nhiên.
Đề án cũng xác định 7 trụ cột trọng tâm cho quá trình chuyển đổi xanh gồm: giao thông xanh; hạ tầng đô thị xanh; du lịch xanh; bảo tồn đa dạng sinh học; năng lượng xanh thông minh; quản trị và nguồn nhân lực xanh; khoa học công nghệ và chuyển đổi số.
Đây được xem là mô hình tiếp cận toàn diện, bởi với một đô thị biển đảo như Phú Quốc, phát triển du lịch không thể tách rời câu chuyện bảo tồn hệ sinh thái và chất lượng sống của cư dân địa phương.
“Tọa độ vàng” của miền Tây
Không chỉ được kỳ vọng trở thành hình mẫu đảo xanh, Phú Quốc hiện còn đóng vai trò “đầu tàu” trong chiến lược liên kết du lịch và kinh tế của toàn tỉnh An Giang mới sau sáp nhập.
Ông Nguyễn Vũ Khắc Huy - Chủ tịch Hiệp hội Du lịch tỉnh An Giang, Tổng Giám đốc Vina Phú Quốc Travel cho rằng sự thay đổi lớn nhất hiện nay nằm ở cách du khách nhìn về An Giang như một điểm đến tổng hợp, thay vì chỉ là nơi có biển đảo hay du lịch tâm linh riêng lẻ.
Theo ông Huy, trước đây phần lớn du khách chỉ chọn nghỉ dưỡng tại Phú Quốc rồi quay về, thời gian lưu trú chưa dài và sản phẩm du lịch còn rời rạc. Tuy nhiên, sau nhiều chuyến famtrip kết nối doanh nghiệp lữ hành, báo chí và đối tác quốc tế, tiềm năng liên kết vùng ngày càng được nhìn nhận rõ hơn.
Từ Phú Quốc, du khách có thể tiếp tục hành trình đến Hà Tiên, Rạch Giá, khám phá Châu Đốc, Núi Sam hay trải nghiệm đời sống văn hóa vùng Bảy Núi. Chính sự đa dạng này giúp hành trình không còn đơn điệu mà trở thành chuỗi trải nghiệm đa sắc màu, kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng mức chi tiêu của du khách.
“Ít nơi nào ở miền Tây có thể vừa phát triển du lịch biển đảo, vừa có du lịch văn hóa tâm linh, sinh thái, biên giới và cả nghỉ dưỡng cao cấp như hiện nay”, ông Huy nhận định.
Theo ông, An Giang đang dần hình thành “tọa độ vàng” phát triển mới của miền Tây khi sở hữu đồng thời hơn 200km bờ biển, hơn 140 hòn đảo, hệ thống cửa khẩu quốc tế cùng các trung tâm du lịch văn hóa – tâm linh nổi tiếng.
Điều đặc biệt là khi dòng khách quốc tế đến Phú Quốc tăng mạnh, không chỉ ngành du lịch hưởng lợi mà thương mại, dịch vụ, logistics và đầu tư cũng phát triển theo. Các tuyến phố thương mại, chợ đêm, trung tâm mua sắm, hệ thống lưu trú và vận tải đang có thêm nhiều dư địa mở rộng quy mô.
Theo đánh giá của giới làm du lịch, tiềm năng lớn nhất hiện nay nằm ở khả năng hình thành chuỗi liên kết “biển đảo – đô thị biển – cửa khẩu – tâm linh – sinh thái” trong cùng một hành trình. Đây được xem là lợi thế hiếm có để An Giang tạo ra một bản sắc phát triển riêng cho toàn vùng Tây Nam bộ.
Giữ “sự nguyên bản hiếm có”
Không phải ngẫu nhiên Phú Quốc được báo chí quốc tế nhắc đến như một trong số ít điểm đến ở châu Á vẫn giữ được “sự nguyên bản hiếm có”.
Đầu tháng 4 vừa qua, tờ The Independent nhận xét Phú Quốc vẫn lưu giữ được nhịp sống bản địa mộc mạc giữa làn sóng phát triển du lịch mạnh mẽ. Đây chính là giá trị cốt lõi mà quá trình chuyển đổi xanh cần gìn giữ.
Trong nhiều năm, tốc độ đô thị hóa và bùng nổ du lịch đã tạo áp lực lớn lên hạ tầng môi trường của đảo ngọc, từ xử lý rác thải, nước thải cho đến bảo tồn rừng và hệ sinh thái biển. Nếu không có chiến lược phát triển bền vững, “lợi thế thiên nhiên” vốn là tài sản lớn nhất của Phú Quốc có thể bị bào mòn.
Bởi vậy, chuyển đổi xanh không đơn thuần là thay xe xăng bằng xe điện hay lắp thêm trạm sạc, mà còn là hành trình xây dựng một mô hình du lịch có trách nhiệm hơn: giảm rác thải nhựa, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, kiểm soát phát triển ven biển và nâng cao nhận thức cộng đồng.
Cơ hội để tái định vị đảo ngọc
Trong bối cảnh du lịch toàn cầu ngày càng ưu tiên các điểm đến bền vững, Phú Quốc đang có cơ hội lớn để tái định vị hình ảnh trên bản đồ quốc tế.
Nếu triển khai hiệu quả, đảo ngọc không chỉ là trung tâm nghỉ dưỡng biển hàng đầu Việt Nam, mà còn có thể trở thành hình mẫu đô thị biển đảo xanh của khu vực Đông Nam Á, nơi công nghệ, môi trường và du lịch phát triển hài hòa với nhau.
Quan trọng hơn, cùng với vai trò trung tâm kết nối của toàn vùng Tây Nam bộ, Phú Quốc còn có thể mở ra một không gian phát triển mới cho An Giang trong tương lai, từ du lịch, thương mại cho đến kinh tế biển và logistics.
Điều cốt lõi lúc này không nằm ở những khẩu hiệu phát triển, mà ở khả năng hành động đồng bộ giữa chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng cư dân địa phương. Bởi một “đảo xanh” chỉ thực sự hình thành khi phát triển kinh tế song hành với gìn giữ thiên nhiên và bản sắc bản địa.
