Nón ngựa Phú Gia tìm ‘đường ra’ bằng du lịch cộng đồng

Gia Lai định hướng phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn, phát huy giá trị làng nghề nón ngựa Phú Gia. Mục tiêu không chỉ gìn giữ di sản văn hóa phi vật thể quốc gia mà còn tạo sinh kế bền vững, mở hướng phát triển kinh tế cho địa phương.

Sáng 22/5, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Nguyễn Thị Thanh Lịch đã đi khảo sát thực tế và làm việc với UBND xã Xuân An về định hướng phát triển làng du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn, phát huy giá trị làng nghề nón ngựa Phú Gia.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Nguyễn Thị Thanh Lịch chủ trì buổi làm việc
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Nguyễn Thị Thanh Lịch chủ trì buổi làm việc

Tại buổi làm việc, lãnh đạo địa phương đã báo cáo kế hoạch phát triển làng nghề nón ngựa Phú Gia giai đoạn 2026–2030, với mục tiêu vừa bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, vừa hình thành điểm đến du lịch cộng đồng đặc trưng.

Làng nghề nón ngựa Phú Gia có lịch sử gần 300 năm, gắn với thời kỳ Tây Sơn và vua Quang Trung – Nguyễn Huệ. Tháng 4/2024, nghề chằm nón ngựa Phú Gia được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, tạo cơ sở quan trọng để địa phương xây dựng các chương trình bảo tồn gắn với khai thác du lịch trải nghiệm.

Theo kế hoạch, xã Xuân An tập trung triển khai 4 nhóm nhiệm vụ trọng tâm gồm: bảo tồn di sản; phát triển kinh tế làng nghề; đầu tư hạ tầng, phát triển du lịch; và đào tạo nguồn nhân lực.

Lãnh đạo xã Xuân An báo cáo thông tin với đoàn công tác
Lãnh đạo xã Xuân An báo cáo thông tin với đoàn công tác

Địa phương kiến nghị UBND tỉnh xem xét công nhận ngày 9/4 hằng năm là Ngày truyền thống làng nghề nón ngựa Phú Gia; hỗ trợ tổ chức lễ hội làng nghề; trùng tu nhà trưng bày, nhà thờ Tổ nghề; đồng thời đẩy mạnh số hóa tư liệu, hiện vật và xây dựng phim tư liệu về nghề.

Bên cạnh đó, xã Xuân An đề xuất thành lập Hợp tác xã nón ngựa Phú Gia nhằm tổ chức sản xuất, liên kết tiêu thụ, phát triển thương hiệu và đa dạng hóa sản phẩm phục vụ du lịch, quà tặng. Đồng thời, địa phương cũng kiến nghị đầu tư máy móc sơ chế nguyên liệu, xây dựng vùng nguyên liệu phục vụ sản xuất.

Trong định hướng phát triển du lịch cộng đồng, xã Xuân An đề xuất đầu tư khu trung tâm văn hóa làng nghề với các hạng mục như nhà trưng bày, khu trình diễn – trải nghiệm nghề, quảng trường lễ hội, khu bán hàng và hạ tầng phụ trợ; nâng cấp kết nối giao thông tuyến ĐH20 và Quốc lộ 19B; xây dựng tour trải nghiệm “Một ngày làm nghệ nhân Phú Gia”.

Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Gia Lai Nguyễn Thị Kim Chung nêu ý kiến
Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Gia Lai Nguyễn Thị Kim Chung nêu ý kiến

Tại buổi làm việc, các sở, ngành và địa phương đã tập trung thảo luận, làm rõ các nhiệm vụ trọng tâm nhằm bảo tồn, gìn giữ và phát triển bền vững làng nghề nón ngựa Phú Gia, đồng thời lan tỏa giá trị đến cộng đồng.

Phát biểu kết luận, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Nguyễn Thị Thanh Lịch ghi nhận nỗ lực của địa phương trong việc xây dựng kế hoạch phát triển làng nghề theo hướng bài bản, gắn bảo tồn di sản với phát triển kinh tế và du lịch cộng đồng. Đồng thời nhấn mạnh, nón ngựa Phú Gia không chỉ là sản phẩm thủ công truyền thống mà còn là biểu tượng văn hóa đặc sắc cần được bảo tồn và phát huy giá trị bền vững.

Bà Nguyễn Thị Thanh Lịch cơ bản thống nhất với các đề xuất của địa phương, đồng thời đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện đề án theo hướng khả thi, xác định rõ lộ trình, nguồn lực và cơ chế vận hành hiệu quả để sớm trình UBND tỉnh xem xét.

Phó Chủ tịch Nguyễn Thị Thanh Lịch tham quan cơ sở sản xuất nón ngựa Phú Gia của nghệ nhân ưu tú Đỗ Văn Lan
Phó Chủ tịch Nguyễn Thị Thanh Lịch tham quan cơ sở sản xuất nón ngựa Phú Gia của nghệ nhân ưu tú Đỗ Văn Lan

Các sở, ngành liên quan được giao phối hợp hỗ trợ xã Xuân An trong công tác quy hoạch, bảo tồn di sản, phát triển du lịch cộng đồng, xây dựng thương hiệu, xúc tiến thương mại và chuyển đổi số cho làng nghề; đồng thời nghiên cứu cơ chế huy động nguồn lực xã hội hóa đầu tư hạ tầng phục vụ phát triển du lịch trong thời gian tới.

Trong khuôn khổ chuyến khảo sát thực tế, đoàn công tác đã tham quan cơ sở sản xuất nón ngựa Phú Gia của Nghệ nhân ưu tú Đỗ Văn Lan tại thôn Phú Gia, xã Xuân An.

Viên Hữu