Tết Trung thu trong ký ức người Hà Nội không chỉ có đèn ông sao, mâm ngũ quả hay đồ chơi dân gian, mà còn là không gian văn hóa gắn với gia đình, phố phường và cộng đồng. Trong nhịp sống hiện đại, những giá trị ấy đứng trước nguy cơ mai một. Từ đó, “Lưu trăng phố cổ 2026” kết nối sáu di tích, trung tâm và không gian văn hóa thành một hành trình trải nghiệm, để mỗi điểm đến kể một câu chuyện về Tết Trung thu truyền thống.
6 điểm văn hóa tổ chức Lưu trăng phố cổ 2026
Chương trình “Lưu trăng phố cổ 2026” khai mạc lúc 15h00, thứ sáu, ngày 11/9/2026 (mồng 1/8 âm lịch), tại Trung tâm Giao lưu Văn hóa Phố cổ Hà Nội - 50 Đào Duy Từ.
Tại Trung tâm Giao lưu Văn hóa Phố cổ Hà Nội, số 50 Đào Duy Từ, câu chuyện Trung thu được đặt trong không gian văn hóa nông nghiệp, lúa nước, qua đó gợi lại ý nghĩa của Rằm tháng Tám và những giá trị gắn với đời sống người Việt.
Ở Ngôi nhà Di sản, số 87 Mã Mây, không gian “Đón trăng” hướng tới câu chuyện Trung thu trong gia đình Hà Nội, kết hợp trải nghiệm làm bánh Trung thu và tìm hiểu sản phẩm thủ công truyền thống. Trong khi đó, không gian 40 Lãn Ông kết nối mùa trăng với tri thức dân gian, dược trà, trà trầm và các sản phẩm sinh dược.
Tại Trung tâm Thông tin văn hóa Hồ Gươm, số 2 Lê Thái Tổ, công chúng có thể tiếp cận không gian sáng tạo về đầu sư tử truyền thống và các tác phẩm của học sinh, sinh viên. Di tích 28 Hàng Buồm lại gợi mở câu chuyện “Hương trầm với trăng xưa”, đưa hương trầm trở thành một phần của ký ức mùa đoàn viên.
Còn tại Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật, số 22 Hàng Buồm, triển lãm “Lưu trăng” dự kiến giới thiệu đồ chơi Trung thu truyền thống, nghệ thuật tạo hình, trò chơi dân gian, văn hóa Trà Việt cùng các hoạt động trải nghiệm sáng tạo.
Mang di sản gần hơn tới thế hệ trẻ
Một trong những điểm đáng chú ý của “Lưu trăng phố cổ 2026” là vai trò của thế hệ trẻ. Chương trình không đặt người trẻ ở vị trí đơn thuần tiếp nhận những giá trị được trao lại, mà khuyến khích họ tham gia nghiên cứu, phục dựng, thực hành và sáng tạo trên nền tảng truyền thống.
Triển lãm “Lưu trăng”, khai mạc lúc 16h30 ngày 11/9 tại Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật, giới thiệu các mô hình và đồ chơi Trung thu được những người trẻ đến từ các thương hiệu THONG DONG, CỦA NẢ và THE ANNAM nghiên cứu, phục dựng và sáng tạo.
Những hình ảnh quen thuộc như đèn ông sao, đèn cá chép, đèn cua, đèn tôm, đèn bọ ngựa, đèn kéo quân, đèn nhật nguyệt, đầu sư tử, tiến sĩ giấy, ngựa giấy, con giống… được tìm lại từ tư liệu và kỹ thuật chế tác truyền thống. Điều đáng nói là quá trình phục dựng không dừng ở việc sao chép nguyên mẫu. Trên nền tảng chất liệu, kỹ thuật và ngôn ngữ tạo hình dân gian, các tác giả trẻ tiếp tục tìm cách điều chỉnh, sáng tạo để sản phẩm có thể bước vào đời sống hôm nay.
Ngày 13.9, workshop do các họa sĩ, nghệ nhân - tác giả triển lãm “Lưu trăng” thực hiện sẽ giới thiệu kỹ thuật chế tác đồ chơi Trung thu từ tre, nứa, giấy dó, giấy điệp, vải lụa. Công chúng được trực tiếp tạo khung, đan tre, bồi giấy để làm đèn ông sao, đèn cá, đèn cua; thực hành làm mâm ngũ quả và các đồ chơi dân gian.
Cũng trong ngày, các tác giả trẻ giao lưu với Hội Những người bạn di sản Việt Nam (FVH). Các vị khách quốc tế sẽ trải nghiệm làm đồ chơi, tìm hiểu Tết Trung thu Việt Nam. Qua đó, người trẻ không chỉ tiếp nhận mà còn trở thành “đại sứ văn hóa”, góp phần đưa di sản đến gần hơn với cộng đồng và bạn bè quốc tế.
Tọa đàm “Chuyện Trăng - Chuyện Nghề”, diễn ra lúc 14h ngày 18/9, tiếp tục mở rộng câu chuyện từ Trung thu xưa và nay tới hành trình khởi nghiệp sáng tạo dựa trên văn hóa và nghề thủ công truyền thống. Qua đó, di sản được nhìn nhận không chỉ dưới góc độ bảo tồn mà còn như một nguồn chất liệu có khả năng tạo ra những giá trị mới.
“Đêm Trăng Phố Cổ” - Nối dài mạch nguồn Trung thu truyền thống
Nếu triển lãm và workshop tạo cơ hội để công chúng “chạm” vào di sản, lễ rước “Đêm Trăng Phố Cổ” là thời điểm những giá trị ấy được đưa trực tiếp vào không gian cộng đồng.
Diễn ra lúc 19h ngày 25/9, đúng Rằm tháng Tám, tại không gian đi bộ khu vực hồ Hoàn Kiếm, lễ rước dự kiến có khoảng 1.000 người tham gia với 15 khối diễu hành nghệ thuật.
Múa rồng, múa sư tử, xe Nguyệt Cung, đèn lồng cổ truyền, cá chép, ngựa giấy, tiến sĩ giấy, mâm ngũ quả, cờ hội cùng hàng trăm thanh thiếu niên cầm đèn Trung thu sẽ tạo nên một không gian lễ hội giữa trung tâm Thủ đô.
Đáng chú ý, phần lớn mô hình, đạo cụ và đồ chơi phục vụ lễ rước được chế tác thủ công trên cơ sở nghiên cứu các mẫu cổ của Hà Nội và đồng bằng Bắc Bộ. Điều này khiến hoạt động rước đèn không chỉ mang ý nghĩa vui hội mà còn trở thành một hình thức trình diễn nghề thủ công và nghệ thuật dân gian trong không gian đô thị hiện đại.
Đặc biệt, Câu lạc bộ Đình làng Việt giới thiệu hai mô hình đèn lồng lấy cảm hứng từ Tháp Bút và Đài Nghiên trước cổng đền Ngọc Sơn. Được chế tác từ gỗ, tre, giấy dó bồi và tích hợp hệ thống chiếu sáng, hai mô hình không chỉ tạo điểm nhấn cho đoàn rước mà còn gợi nhắc truyền thống hiếu học, trọng chữ, trọng tri thức của người Việt.
Khi Tháp Bút và Đài Nghiên vốn gắn với không gian di tích được chuyển hóa thành những chiếc đèn lồng và được thanh thiếu niên trực tiếp khiêng rước quanh hồ Hoàn Kiếm, di sản đã có một đời sống khác. Những biểu tượng vốn đứng yên trong không gian kiến trúc được đưa vào chuyển động của lễ hội, trở thành một phần của ký ức mới được cộng đồng cùng tạo dựng.
“Lưu trăng phố cổ 2026” vì thế không chỉ kể câu chuyện về một mùa Trung thu đã qua. Chương trình đã mở ra một cách để mùa trăng truyền thống tiếp tục hiện diện trong đời sống Hà Nội hôm nay - bằng ký ức, bằng trải nghiệm, bằng đôi tay của người trẻ và bằng sự tham gia của cộng đồng.
