Thực tiễn quốc tế cho thấy, những thành phố du lịch thành công nhất hiện nay không tăng trưởng bằng cách “mở rộng không gian vật lý”, mà bằng việc tái cấu trúc không gian trải nghiệm, nơi dữ liệu, công nghệ và sự liên kết dịch vụ đóng vai trò trung tâm.
TP.Hồ Chí Minh, một đô thị đặc biệt, trung tâm kinh tế, thương mại và dịch vụ lớn nhất cả nước đang đứng trước thời điểm then chốt để tái định vị không gian phát triển du lịch theo hướng đó.
Từ tăng trưởng số lượng sang tăng trưởng dựa trên trải nghiệm
Năm 2025, du lịch TP.HCM ghi nhận kết quả ấn tượng với 8,56 triệu lượt khách quốc tế, khoảng 45,6 triệu lượt khách nội địa, tổng thu ước đạt 279.000 tỷ đồng, chiếm gần 1/3 doanh thu toàn Thành phố. Bước sang năm 2026, mục tiêu 11 triệu lượt khách quốc tế và 50 triệu lượt khách nội địa không chỉ là bài toán về quy mô, mà đặt ra yêu cầu cấp thiết về chất lượng tăng trưởng.
Trong phát biểu khai mạc tọa đàm “Không gian phát triển Du lịch TP.HCM – Động lực từ liên kết chuỗi dịch vụ và trải nghiệm khách hàng”, Giám đốc Sở Du lịch TP.HCM Phạm Huy Bình nhấn mạnh: “Du lịch hiện đại không còn là cuộc đua về số lượng, mà là cuộc đua về sự thấu hiểu”. Thấu hiểu ở đây không chỉ là hiểu du khách muốn gì, mà còn là hiểu cách họ ra quyết định, di chuyển, cảm nhận và kết nối các trải nghiệm trong một đô thị phức hợp như TP.HCM.
Không gian du lịch: Từ địa lý sang nhận thức và hệ thống
Xu hướng du lịch thế giới những năm gần đây cho thấy một sự dịch chuyển rõ rệt: từ phát triển điểm đến đơn lẻ sang phát triển hệ sinh thái trải nghiệm.
Các đô thị như Kyoto, Seoul, Reykjavik hay Auckland không còn quảng bá từng điểm tham quan riêng rẽ, mà tập trung thiết kế dòng chảy trải nghiệm, nơi du khách được dẫn dắt, gợi mở và hỗ trợ ra quyết định một cách tự nhiên.
Ở góc độ quản trị chiến lược, “không gian du lịch” không chỉ tồn tại trên bản đồ vật lý, mà còn là: Không gian nhận thức đưa du khách nhìn thấy bao nhiêu lựa chọn, hiểu được bao nhiêu giá trị; tiếp đó là không gian trải nghiệm: họ có đủ tự tin để khám phá sâu, đi xa hơn vùng lõi hay không và cuối cùng là không gian hệ thống với mức độ liên thông giữa vận chuyển, lưu trú, ẩm thực và tham quan trong suốt hành trình.
Thực tế tại TP.HCM cho thấy, Thành phố không thiếu tài nguyên, nhưng sự phân mảnh thông tin và dịch vụ đang làm gia tăng “chi phí nhận thức” của du khách. Khi phải tự ghép quá nhiều lựa chọn, du khách có xu hướng dừng lại ở những khu vực quen thuộc, thay vì mở rộng hành trình sang các không gian giàu tiềm năng khác.
Chuyển đổi số: Hạ tầng vô hình của trải nghiệm đô thị
Trong bối cảnh đó, chuyển đổi số không còn là câu chuyện “ứng dụng công nghệ cho có”, mà trở thành hạ tầng vô hình giúp giảm bất định và ma sát trong hành trình du lịch. Các nền tảng như E-book, Microsite, bản đồ du lịch số tích hợp công nghệ tìm kiếm đang được nhìn nhận như những “kiến trúc sư trải nghiệm”, không chỉ trả lời câu hỏi “ở đâu”, mà còn gợi ý “đi tiếp thế nào”, “có đáng không” và “có phù hợp không”.
Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, các thành phố dẫn đầu không số hóa mọi thứ, mà tập trung số hóa những điểm ra quyết định quan trọng của du khách. Khi được dẫn dắt đúng lúc, đúng ngữ cảnh, du khách sẽ tự nhiên mở rộng phạm vi khám phá, ở lại lâu hơn và chi tiêu nhiều hơn
Một điểm nhấn quan trọng trong định hướng phát triển không gian du lịch TP.HCM là liên kết chuỗi dịch vụ thông minh. Trong du lịch hiện đại, giá trị không nằm ở từng dịch vụ riêng lẻ, mà được tạo ra giữa các mắt xích của chuỗi trải nghiệm.
Việc Sở Du lịch TP.HCM công bố hợp tác chiến lược với Grab Việt Nam giai đoạn 2025–2026 cho thấy cách tiếp cận thực tiễn và phù hợp với xu hướng toàn cầu. Từ số hóa hành trình du khách thông qua Microsite “Bản đồ du lịch số”, đến tích hợp tính năng “đặt xe 1 chạm”, triển khai các gói ưu đãi kích cầu ngay từ điểm chạm đầu tiên tại sân bay, đây là những giải pháp nhằm thiết kế dòng chảy trải nghiệm liền mạch, thay vì chỉ quảng bá hình ảnh điểm đến.
TPHCM: Tầm nhìn dài hạn trong du lịch
Ở tầm nhìn rộng hơn, TP.HCM không chỉ là điểm đến độc lập, mà là một mảnh ghép chiến lược trong hệ sinh thái du lịch quốc gia. Với vai trò cửa ngõ quốc tế, trung tâm trung chuyển và đô thị trải nghiệm, cách TP.HCM tổ chức không gian du lịch sẽ tác động trực tiếp đến khả năng phân bổ dòng khách, kéo dài thời gian lưu trú và lan tỏa giá trị sang các địa phương khác.
Chiến lược phát triển du lịch đô thị bền vững vì thế không nằm ở việc xây thêm bao nhiêu điểm tham quan, mà ở cách Thành phố thiết kế hành trình lúc du khách tìm kiếm thông tin, di chuyển trong đô thị, đến khi họ quyết định quay trở lại.
Nếu làm tốt, TP.HCM có thể đạt được tăng trưởng chất lượng cao, mở rộng không gian du lịch theo chiều sâu, đồng thời giữ được bản sắc, giảm áp lực lên hạ tầng và nâng cao năng lực cạnh tranh của điểm đến trong kỷ nguyên số.
