Nếu ban ngày Cao Bằng quyến rũ du khách bằng núi non trùng điệp, thác Bản Giốc hùng vĩ hay những cung đường xuyên miền Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng, thì khi phố núi lên đèn, một nhịp sống khác lại bắt đầu trên phố đi bộ Kim Đồng. Đây là nơi thích hợp để du khách tạm gác lại lịch trình khám phá, thong thả đi bộ, thưởng thức ẩm thực bản địa, đặc sản vùng cao và sắc màu văn hóa của đồng bào Tày, Nùng, Mông, Dao… cảm nhận một Cao Bằng trẻ trung nhưng vẫn đậm đà bản sắc.
Phố đi bộ Kim Đồng – điểm hẹn cuối tuần giữa lòng Cao Bằng
Phố đi bộ Kim Đồng nằm ở khu vực trung tâm, có trục chính dài hơn 600 m và được tổ chức như một không gian văn hóa, nghệ thuật, ẩm thực, mua sắm về đêm. Tuyến phố thường hoạt động từ 19 giờ đến 23 giờ vào tối thứ Sáu và thứ Bảy hằng tuần. Khi những dãy đèn đồng loạt sáng lên, phố đi bộ bắt đầu rộn ràng tiếng nhạc, tiếng cười và bước chân của người dân, du khách. Dọc tuyến phố là các không gian biểu diễn nghệ thuật, gian hàng ẩm thực, quầy đặc sản và đồ lưu niệm.
Điều thú vị là phố đi bộ Kim Đồng không mang cảm giác quá ồn ào hay vội vã. Giữa không khí mát lành của phố núi, du khách có thể thong thả tản bộ, chọn một góc đẹp để chụp ảnh, dừng chân nghe hát Then, đàn tính hoặc hòa mình vào những màn dân vũ, biểu diễn âm nhạc đường phố. Các hoạt động trải nghiệm văn hóa truyền thống, trò chơi dân gian và chương trình “mang làng ra phố” còn giúp du khách gặp gỡ những nghệ nhân, tìm hiểu trang phục, phong tục và nghề thủ công của cộng đồng các dân tộc Cao Bằng. Đây chính là nét riêng khiến phố đi bộ không chỉ là nơi vui chơi về đêm mà còn trở thành một “sân khấu mở” kể câu chuyện văn hóa miền biên viễn.
Một vòng chợ đêm, thưởng thức trọn vị Cao Bằng
Đến phố đi bộ Kim Đồng mà bỏ qua khu ẩm thực thì hành trình vẫn chưa thật sự trọn vẹn. Mùi thịt nướng, vịt quay, bánh áp chao và các món ăn nóng hổi lan trong tiết trời se mát khiến ngay cả những thực khách “khó tính” cũng khó lòng bước qua.
Món nên thử đầu tiên là bánh cuốn Cao Bằng. Khác với bánh cuốn ở nhiều địa phương, bánh cuốn nơi đây được dùng cùng bát nước canh xương nóng, thêm thịt băm, hành phi, rau thơm và đôi khi có cả trứng. Lớp bánh mềm, mỏng quyện cùng nước canh ngọt thanh tạo nên một món ăn vừa lạ vừa dễ “gây thương nhớ”.
Nếu muốn tìm một hương vị đậm đà hơn, du khách có thể gọi vịt quay bảy vị. Vịt được tẩm ướp bằng nhiều loại gia vị, thảo mộc đặc trưng rồi quay đến khi lớp da chuyển màu nâu óng, giòn nhẹ, phần thịt bên trong vẫn mềm và thơm.
Danh sách món ngon còn có phở chua Cao Bằng, khâu nhục, bánh áp chao, xôi trám, lạp sườn hun khói, thịt lợn bản, cá suối và nhiều món nướng nóng hổi. Mỗi món ăn đều mang theo hương vị của núi rừng, khí hậu và đời sống cộng đồng bản địa.
Sau khi dùng món chính, hãy dành một khoảng bụng cho khẩu sli, chè lam, bánh khảo hoặc hạt dẻ Trùng Khánh. Một cốc trà nóng hay ly nước thảo mộc địa phương giữa không khí phố núi về đêm cũng là cách kết thúc hành trình ẩm thực rất “Cao Bằng”.
Bên cạnh đồ ăn tại chỗ, du khách có thể tìm mua miến dong, lạp sườn, thịt hun khói, nấm hương, mộc nhĩ, mật ong, trà, bánh khảo và các sản phẩm OCOP làm quà.
Từ phố đi bộ đến chợ phiên: Chạm vào nhịp sống vùng cao
Nếu phố đi bộ Kim Đồng đại diện cho nhịp sống trẻ của đô thị miền núi, các chợ phiên lại đưa du khách đến gần hơn với đời sống nguyên bản của người dân vùng cao. Ở Cao Bằng, chợ phiên không đơn thuần là nơi mua bán. Đó còn là ngày hội gặp gỡ, nơi bà con từ các bản làng mang theo nông sản, sản vật, đồ thủ công xuống chợ; nơi những câu chuyện gia đình, mùa vụ và cuộc sống được trao đổi bên bát phở nóng hay chén rượu ngô.
Phần lớn chợ phiên Cao Bằng họp theo lịch âm, phổ biến theo chu kỳ năm ngày một phiên. Vì vậy, du khách nên kiểm tra lịch thực tế với cơ sở lưu trú hoặc chính quyền, đơn vị du lịch địa phương trước khi lên đường.
Chợ Trùng Khánh – điểm hẹn của miền hạt dẻ
Chợ Trùng Khánh họp vào các ngày 5, 10, 15, 20 và 25 âm lịch. Đây là một trong những chợ phiên thuận tiện để kết hợp trong hành trình khám phá thác Bản Giốc, động Ngườm Ngao và làng đá Khuổi Ky.
Đến chợ, du khách có thể tìm thấy hạt dẻ Trùng Khánh, rau rừng, miến dong, nấm hương, mộc nhĩ, mật ong, gia vị bản địa, bánh khảo, khẩu sli cùng nhiều loại nông sản theo mùa. Vào mùa thu, những mẻ hạt dẻ rang nóng, thơm bùi trở thành hương vị khó bỏ qua.
Chợ Quảng Uyên – miền ẩm thực và làng nghề
Chợ Quảng Uyên truyền thống họp vào các ngày 1, 6, 11, 16, 21 và 26 âm lịch. Không gian chợ mang đậm màu sắc sinh hoạt của đồng bào Tày, Nùng, với các gian nông sản, thực phẩm, nông cụ và sản phẩm thủ công.
Du khách có thể kết hợp tham quan làng rèn Phúc Sen, tìm hiểu nghề làm hương, giấy bản và thưởng thức vịt quay, lợn quay, bánh khảo, khẩu sli, xôi ngũ sắc.
Chợ Bảo Lạc – bức tranh đa sắc giữa miền sơn cước
Chợ Bảo Lạc họp vào các ngày 5, 10, 15, 20 và 25 âm lịch. Đây là một trong những phiên chợ giàu bản sắc tại khu vực phía tây Cao Bằng, nơi gặp gỡ của đồng bào Tày, Nùng, Mông, Dao, Sán Chỉ và Lô Lô.
Điểm cuốn hút nhất của chợ không nằm ở những món hàng cầu kỳ mà ở sắc màu trang phục, nụ cười của người bán hàng và nhịp sống chân thực. Các mặt hàng phổ biến gồm rau củ, gạo nếp, ngô, gia vị rừng, mật ong, thịt lợn bản, gia súc, nông cụ và sản phẩm thêu dệt thủ công.
Chợ Nước Hai – phiên chợ gần gũi vùng Hòa An
Chợ Nước Hai họp vào các ngày 3, 8, 13, 18, 23 và 28 âm lịch. Đây là lựa chọn phù hợp cho du khách muốn trải nghiệm chợ phiên nhưng không di chuyển quá xa khu vực trung tâm.
Chợ có nhiều nông sản địa phương, rau củ theo mùa, gạo nếp, thịt bản, gia vị, bánh truyền thống và những vật dụng quen thuộc trong đời sống miền núi.
Chợ Nguyên Bình và Phja Đén – hương vị từ miền núi cao
Chợ khu vực Nguyên Bình truyền thống họp vào các ngày 3, 8, 13, 18, 23 và 28 âm lịch; chợ Phja Đén họp vào các ngày 1, 6, 11, 16, 21 và 26 âm lịch.
Du khách đến đây có thể tìm mua miến dong, trà, nấm hương, mộc nhĩ, mật ong, dược liệu, rau củ ôn đới và các sản phẩm từ vùng núi cao. Hành trình đi chợ có thể kết hợp khám phá Phja Oắc – Phja Đén, nơi nổi bật với khí hậu mát mẻ và cảnh quan rừng núi kỳ vĩ.
Chợ Nà Giàng – nét duyên miền đất Hà Quảng
Chợ Nà Giàng họp vào các ngày 1, 6, 11, 16, 21 và 26 âm lịch. Phiên chợ phù hợp để kết hợp với hành trình về Khu di tích quốc gia đặc biệt Pác Bó.
Ngoài nông sản, rau rừng, mật ong và các sản phẩm chăn nuôi, điều đáng nhớ ở Nà Giàng là bầu không khí thân thiện, mộc mạc và những sắc áo truyền thống thấp thoáng giữa dòng người đi chợ.
Những món quà nên mang về khi đi du lịch Cao Bằng
Một chuyến đi chợ phiên sẽ thú vị hơn nếu du khách lựa chọn những sản vật gắn với vùng đất mình vừa khám phá: Hạt dẻ Trùng Khánh, Miến dong Phja Đén, Nguyên Bình, Lạp sườn và thịt hun khói, Bánh khảo, khẩu sli, chè lam, Mật ong, nấm hương, mộc nhĩ, Trà và dược liệu bản địa, Gạo nếp, gia vị núi rừng, Vải chàm, đồ thêu và sản phẩm thủ công...
Sức hấp dẫn của Cao Bằng không chỉ nằm trong những khung hình ngoạn mục. Một buổi tối ở phố đi bộ Kim Đồng, một sáng thức dậy thật sớm để đi chợ vùng cao – chừng ấy đã đủ để du khách chạm gần hơn vào văn hóa, con người và hương vị của miền Non nước Cao Bằng.
