Ngày 26/2, tại Hà Nội đã diễn ra tọa đàm “Thanh niên chung tay hành động ứng phó với biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường”. Không chỉ là dịp tổng kết những thành tựu nổi bật của Dự án P2ACE – Hành động vì biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường, sự kiện còn mở ra không gian đối thoại về vai trò của thế hệ trẻ trong hành trình kiến tạo tương lai xanh.
Chương trình do Trường Cao đẳng Kinh tế Công nghiệp Hà Nội phối hợp cùng ActionAid Quốc tế tại Việt Nam, Quỹ hỗ trợ Chương trình Dự án an sinh xã hội Việt Nam (AFV) – Học viện Báo chí và Tuyên truyền và Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội tổ chức.
Khi thanh niên trở thành lực lượng dẫn dắt thay đổi
Triển khai trong giai đoạn 2023–2026 tại Việt Nam, Campuchia và Philippines, Dự án P2ACE hướng đến nhóm thanh niên từ 15–35 tuổi, với mục tiêu tăng cường sự tham gia của người trẻ trong bảo vệ môi trường, giảm thiểu rủi ro thiên tai và ứng phó với những tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu.
Thông qua chuỗi hoạt động đào tạo, truyền thông, hội thảo và nghiên cứu khoa học, dự án từng bước nâng cao năng lực cho thanh niên và sinh viên trong việc thực hiện các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs). Từ đó, nhiều sáng kiến do chính thanh niên khởi xướng đã được hình thành, góp phần giảm phát thải, bảo tồn đa dạng sinh học và thúc đẩy các mô hình khởi nghiệp xanh.
Phát biểu tại tọa đàm, ThS. Dương Thị Bích – Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Kinh tế Công nghiệp Hà Nội nhấn mạnh rằng biến đổi khí hậu là thách thức toàn cầu, đòi hỏi sự chung tay của toàn xã hội. Trong đó, thanh niên – đặc biệt là sinh viên – chính là lực lượng năng động, giàu tiềm năng hành động.
Theo bà, để phát huy vai trò này, người trẻ cần nâng cao nhận thức, thay đổi thói quen sống, chủ động tham gia nghiên cứu và vận động chính sách, đồng thời lan tỏa thông điệp bảo vệ hành tinh xanh.
“Tọa đàm không chỉ dừng lại ở việc chia sẻ thông tin, mà kỳ vọng sẽ tạo ra những thay đổi trong nhận thức và hành vi. Đồng thời, đây cũng là tiếng nói góp phần thúc đẩy các chính sách tạo điều kiện để thanh niên tham gia sâu hơn vào các hoạt động ứng phó biến đổi khí hậu, hướng tới phát triển bền vững”, bà Dương Thị Bích chia sẻ.
Từ nhận thức đến hành động thực chất
Tại tọa đàm, PGS.TS Bùi Thị An – Viện trưởng Viện Tài nguyên môi trường và phát triển cộng đồng, nguyên đại biểu Quốc hội khóa XIII – cùng đại diện thanh niên Việt Nam và Campuchia đã chia sẻ nhiều kinh nghiệm thực tiễn trong việc thích ứng với biến đổi khí hậu.
Theo bà Bùi Thị An, thời gian qua thanh niên đã tham gia tích cực vào các hoạt động như trồng cây, thu gom và tái chế rác thải, xây dựng các câu lạc bộ môi trường… Những hành động nhỏ nhưng bền bỉ đã tạo nên hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng.
Tuy nhiên, bà An cũng cho rằng thanh niên vẫn cần được trao quyền nhiều hơn để phát huy vai trò trong tham vấn chính sách, tổ chức các sáng kiến cộng đồng và chủ động dẫn dắt các hoạt động môi trường trong thời gian tới.
Ở góc nhìn của người trẻ, Lương Nhật Linh – sinh viên, Bí thư Liên Chi đoàn Viện Báo chí – Truyền thông (Học viện Báo chí và Tuyên truyền) chia sẻ một sự chuyển biến đáng chú ý: từ việc coi biến đổi khí hậu là câu chuyện “vĩ mô”, nhiều bạn trẻ đã bắt đầu nhìn nhận đây là vấn đề hiện diện trong đời sống hằng ngày. Sự thay đổi này giúp thế hệ trẻ chuyển từ tâm thế “nhận thức” sang “trách nhiệm”.
Theo Nhật Linh, nhiệm vụ của thanh niên hôm nay không chỉ là lan tỏa thông điệp, mà phải tạo ra tác động thực chất: không chỉ dừng ở những chiến dịch truyền thông, mà cần hình thành thói quen sống xanh và định hình chuẩn mực hành vi bền vững trong cộng đồng sinh viên.
Kết nối khu vực – lan tỏa giá trị bền vững
Từ Campuchia, ông Vann Bônna – đại diện Hiệp hội Mạng lưới Thanh niên Campuchia – nhấn mạnh rằng thanh niên đang trở thành mắt xích quan trọng trong chính sách ứng phó biến đổi khí hậu tại quốc gia này.
Không chỉ tham gia nâng cao nhận thức, thanh niên Campuchia còn góp tiếng nói trong quá trình hoạch định chính sách, thông qua các diễn đàn khu vực như Ủy ban Liên chính phủ ASEAN về Nhân quyền (AICHR) hay Diễn đàn Nhân dân ASEAN.
Theo ông, yếu tố then chốt để thu hút sự tham gia của cộng đồng không nằm ở lý thuyết, mà phải đến từ hành động thực tiễn, sự minh bạch và tôn trọng văn hóa địa phương.
Chia sẻ về kết quả dự án, bà Lý Nhạc Linh – cán bộ quản lý Dự án P2ACE – cho biết hợp phần Giáo dục Môi trường đã xây dựng nền tảng học trực tuyến với các module về SDGs, biến đổi khí hậu và chuyển đổi số; tổ chức 524 tiết học tại 134 trường học, thu hút gần 25.000 thanh niên tham gia.
Song song đó, 41 nhóm Thanh niên vì Phát triển bền vững đã được thành lập, triển khai 41 sáng kiến mang lại lợi ích cho gần 5.000 thanh niên và cư dân trong khu vực ASEAN.
Ở khía cạnh truyền thông và vận động chính sách, dự án đã tổ chức các chuyến trao đổi kinh nghiệm trong khu vực, hội thảo chính sách tại Việt Nam, đồng thời hỗ trợ thanh niên và các nhà báo trẻ tham gia các diễn đàn khí hậu quốc tế.
Từ những kết quả này, bà Trần Bích Hạnh – thành viên Quỹ AFV – khẳng định mong muốn tiếp tục đồng hành cùng ActionAid Việt Nam, các đối tác và đặc biệt là thanh niên Việt Nam cũng như khu vực ASEAN trong chặng đường sắp tới.
Trong khuôn khổ Dự án “Hợp tác hành động ứng phó với biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường” (P2ACE), Triển lãm Sáng kiến Thanh niên ASEAN đã thu hút đông đảo mọi người tới tìm hiểu, tham quan. Hàng loạt mô hình được trưng bày tại triển lãm như: Mô hình điểm “nhà xanh thông minh” thu gom rác tái chế trong trường học; Hệ thống đèn chiếu sáng và phát wifi bằng năng lượng mặt trời từ vật liệu tái chế; Mô hình máy tưới tự động tự chế sử dụng năng lượng mặt trời trên sân thượng nhà dưỡng… Ngoài ra, các sáng kiến của sinh viên, thanh niên đến từ Campuchia cũng được trưng bày tại triển lãm.
