Chiều ngày 11.11.2025, tại 115 Trần Duy Hưng, Hà Nội, đã diễn ra Hội thảo “Giải pháp phát triển kinh tế - xã hội địa phương thông qua việc đo lường, đánh giá xếp hạng và thúc đẩy hệ sinh thái khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo địa phương”, do Trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo quốc gia (NSSC), Cục khởi nghiệp và doanh nghiệp công nghệ (NATEC), Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, với sự tham gia đồng tổ chức của các viện nghiên cứu, trường đại học và các mạng lưới đổi mới sáng tạo trên toàn quốc.
Hội thảo quy tụ hơn 70 đại biểu là lãnh đạo các cơ quan quản lý, viện nghiên cứu, trường đại học, tổ chức quốc tế, chuyên gia và đại diện các hệ sinh thái khởi nghiệp địa phương, nhằm thảo luận cơ chế, công cụ và dữ liệu để “đo năng lực đổi mới sáng tạo” và “đo giá trị phát triển địa phương”, hướng tới chính sách phát triển vùng bền vững.
Khai mạc: Hướng tới hệ thống chỉ số đổi mới sáng tạo địa phương có thể đo hằng năm
- Hội thảo khoa học quốc tế tại Ninh Bình: Định vị vai trò Công nghiệp văn hóa trong phát triển du lịch bền vững tại Việt Nam
- Hội thảo quốc tế xây dựng khung hợp tác Di sản thiên nhiên thế giới xuyên biên giới Việt Nam-Lào
- Khánh Hòa: Gần 200 doanh nghiệp du lịch tham gia Hội thảo - AI và các giải pháp công nghệ chuyển đổi số
Phát biểu khai mạc, bà Nguyễn Thị Thu Nga - Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo quốc gia (NSSC) nhấn mạnh: “Đổi mới sáng tạo không còn là xu hướng mà đã trở thành động lực tất yếu để nâng cao năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh quốc gia. Việt Nam đang ngày càng khẳng định vị thế là một trong những trung tâm khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, năng động và hấp dẫn nhất khu vực Đông Nam Á.
Tuy nhiên để hệ sinh thái phát triển thực sự bền vững, chúng ta cần tiếp cận dựa trên dữ liệu đo lường; đánh giá và xếp hạng giúp phản ánh rõ nét sức sống thực của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo địa phương. Bà Nga cho biết, việc đo lường không chỉ giúp minh bạch và so sánh năng lực giữa các địa phương, mà còn tạo động lực cải thiện chính sách, phân bổ nguồn lực và thúc đẩy liên kết vùng.
Ba chuyên đề mở đầu: Từ kinh nghiệm địa phương đến khung chỉ số và giá trị con người
TS. Hoàng Thị Hải Yến - Khoa Khoa học Quản lý, Trường ĐH KHXH&NV (ĐHQGHN) trình bày khung “Local Startup Index - LSI” do nhóm nghiên cứu xây dựng, kế thừa các mô hình quốc tế như GII (WIPO), GEM (Global Entrepreneurship Monitor), và OECD Entrepreneurship Framework. Tiến sỹ Yến chia sẻ “Bộ chỉ số địa phương không chỉ đo đầu vào như nguồn lực và hạ tầng, mà còn đo đầu ra, bao gồm kết quả kinh tế, xã hội, văn hóa và năng lực đổi mới của con người”.
Bộ chỉ số gồm 8 trụ cột chính, bao quát từ thể chế, vốn xã hội, vốn con người và R&D, hạ tầng, tài chính, dịch vụ hỗ trợ khởi nghiệp, thị trường đến kết quả hoạt động khởi nghiệp. TS. Yến nhấn mạnh: “Chỉ khi có bộ dữ liệu đồng bộ và minh bạch, địa phương mới có thể nhìn thấy chính mình trong bức tranh toàn cảnh của hệ sinh thái quốc gia. Đo lường không chỉ là xếp hạng, mà là công cụ ra quyết định dựa trên dữ liệu, giúp địa phương phát triển bền vững và có trọng tâm hơn”.
Ths. Nguyễn Phương Linh - Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý phát triển bền vững MSD United Way Việt Nam, trưởng cộng đồng Sáng tạo mở xã hội, chia sẻ về “Cách tiếp cận đổi mới sáng tạo mở, từ đo chỉ số sang đo giá trị phát triển địa phương”, và khung SOAR - Sải Cánh Việt Nam, do Viện MSD và Cộng đồng Đổi mới sáng tạo mở xã hội Việt Nam đang phát triển. Bộ khung này giúp đo 4 trụ giá trị: Tác động xã hội (Social Impact), Đổi mới sáng tạo mở (Open Innovation), Hành động và thực thi (Action & Adoption), và Mức độ bền vững và thích ứng (Resilience), kết hợp giữa dữ liệu định lượng (80%) và dữ liệu cộng đồng, câu chuyện công dân (20%) để phản ánh cả sức mạnh và giá trị lan tỏa của đổi mới sáng tạo.
Bà Linh nhấn mạnh “Đổi mới sáng tạo cuối cùng là để phục vụ người dân, phát triển con người, phát triển đất nước. Nếu chúng ta chỉ đo những gì dễ đếm, chúng ta có thể bỏ lỡ điều đáng giá nhất là chất lượng sống, niềm tin và sự thay đổi của con người. Đôi khi những sự thay đổi đó không nằm ở những con số khô khan mà nằm trong những câu chuyện từ cộng đồng, từ cuộc sống mà chúng tôi gọi đó là dữ liệu cộng đồng. Nếu chúng ta chỉ đo các con số, chúng tra nhìn thấy hệ thống; còn nếu chúng ta đo bằng giá trị, ta sẽ nhìn thấy cuộc sống. Công cụ SOAR - Sải cánh giống như tên gọi mong muốn ra đời đồng hành cùng các doanh nghiệp khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo và giúp địa phương đo không chỉ năng lực đổi mới, mà còn giá trị tốt đẹp mà đổi mới sáng tạo mang lại cho cộng đồng”.
Minh chứng cho hệ sinh thái đổi mới sáng tạo địa phương, Ông Nguyễn Viết Toàn - Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo TP. Đà Nẵng chia sẻ những kinh nghiệm tiên phong của thành phố trong việc kết hợp dữ liệu đô thị thông minh với hệ thống đo lường đổi mới sáng tạo.
Hiện nay, thành phố đã bước đầu xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu mở, phục vụ giám sát, đánh giá và đo lường hiệu quả hoạt động của các trung tâm, doanh nghiệp và dự án khởi nghiệp. Qua đó, TP. Đà Nẵng định hướng trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo của khu vực miền Trung - Tây Nguyên, góp phần thúc đẩy kinh tế tri thức và phát triển đô thị thông minh quốc gia. Ông Toàn nhấn mạnh, “đổi mới sáng tạo ở địa phương chỉ thực sự hiệu quả khi được đo lường bằng dữ liệu và phản hồi thực tiễn, chứ không chỉ bằng các dự án hay chỉ tiêu hành chính”.
Các chuyên đề tiếp theo: Từ huy động nguồn lực đến phát triển công viên và chính sách vùng
TS. Chử Đức Hoàng Đại diện Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia - NATIF chia sẻ góc nhìn từ thực tiễn quản lý chính sách và huy động nguồn lực đầu tư cho hệ sinh thái đổi mới sáng tạo địa phương. Ông nhấn mạnh “khởi nghiệp sáng tạo ở địa phương” là một bài toán kép: vừa phải xây dựng được mạng lưới thúc đẩy khởi nghiệp dựa trên dữ liệu thực tiễn, vừa phải tạo ra cơ chế huy động và phân bổ nguồn lực đầu tư một cách linh hoạt”.
Theo TS. Hoàng, năm 2025 đánh dấu bước chuyển quan trọng khi hàng loạt văn bản mới về quản lý tài chính, chi ngân sách và cơ chế thí điểm quỹ đầu tư đổi mới sáng tạo cấp địa phương được ban hành (như Nghị định 264, 265 và 268). Để phát huy sức mạnh của hành lang pháp lý này, TS. Hoàng nhấn mạnh: “Cộng đồng khởi nghiệp và các địa phương cần nói ít, làm nhiều, và chứng minh bằng dữ liệu cùng kết quả cụ thể. Chỉ khi đó, hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam mới có thể phát triển ba chiều: sáng tạo, bứt phá và hội nhập quốc tế”.
Các diễn giả tiếp theo, ông Vũ Việt Anh, Trưởng làng Công nghệ Marketing, Techfest Việt Nam nhấn mạnh thêm góc nhìn đo lường hệ sinh thái đổi mới sáng tạo qua các thước đo về công nghệ bảo tồn văn hoá và thúc đẩy kinh tế sáng tạo địa phương; trong khi đó, Ông Phạm Văn Thư, Trưởng Cộng đồng phát triển Công viên công nghệ và ĐMST TECHFEST Quốc gia, giới thiệu mô hình công viên đổi mới sáng tạo như một giải pháp trọng tâm để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương dựa trên đổi mới sáng tạo. Khác với khu công nghệ cao như Khu công nghệ cao Hòa Lạc hay tại TP. Hồ Chí Minh, vốn tập trung vào sản xuất và R&D quy mô lớn, công viên đổi mới sáng tạo hướng đến hệ sinh thái mở, nơi ý tưởng, doanh nghiệp khởi nghiệp và cộng đồng địa phương được thử nghiệm và thương mại hóa.
Tọa đàm chính sách: “Từ đo lường đến hành động”
Phần tọa đàm cuối do NSSC chủ trì quy tụ các diễn giả trong lĩnh vực quản lý nhà nước, tài chính, nghiên cứu và xã hội. Các diễn giả thống nhất rằng để hệ sinh thái đổi mới sáng tạo địa phương phát triển bền vững, cần hội tụ đồng thời ba yếu tố cốt lõi. Thứ nhất, là một hệ thống chỉ số minh bạch, có khả năng phản ánh không chỉ hiệu quả kinh tế mà cả tác động và giá trị xã hội. Thứ hai, là một nền tảng dữ liệu mở, kết nối giữa trung ương, địa phương và doanh nghiệp, bảo đảm dòng chảy thông tin thông suốt. Và cuối cùng, là một cơ chế phối hợp liên ngành và liên vùng, giúp khai thác tối đa tiềm năng từng địa phương, hướng đến phát triển bền vững và bao trùm cho toàn bộ hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia.
