Tham dự chương trình có bà Tôn Sướng, Phu nhân Đại sứ Trung Quốc tại Việt Nam; ông Điền Khởi Nho, Tham tán Đại sứ quán Trung Quốc tại Việt Nam; ông Trương Đức Sơn, Giám đốc Trung tâm Văn hóa Trung Quốc tại Hà Nội; đại diện các trường đại học, giảng viên, sinh viên cùng đông đảo người yêu mến văn hóa Trung Hoa.
Khi mỗi món ăn kể một câu chuyện văn hóa
Không gian sự kiện được thiết kế như một “bản đồ vị giác” thu nhỏ của Trung Hoa, nơi người tham dự có thể trải nghiệm từ sủi cảo, bánh chưng Đoan Ngọ, các món mì truyền thống đến màn trình diễn múa mì đặc sắc của Haidilao.
Xen kẽ giữa hoạt động thưởng thức ẩm thực là các tiết mục múa dân gian, ca khúc truyền thống, trình chiếu trích đoạn phim tài liệu nổi tiếng A Bite of China cùng những phần giao lưu văn hóa gần gũi với giới trẻ Việt Nam.
Trong phát biểu khai mạc, ông Điền Khởi Nho,Tham tán Đại sứ quán Trung Quốc tại Việt Nam cho rằng, ẩm thực từ lâu đã vượt ra ngoài khái niệm món ăn để trở thành một phần quan trọng của đời sống văn minh phương Đông. Ẩm thực vừa là phương tiện truyền tải văn minh, vừa là sợi dây kết nối lòng người.
Việt Nam và Trung Quốc đều thuộc không gian văn hóa nông nghiệp Á Đông, có nhiều điểm tương đồng trong quan niệm ẩm thực. Từ việc lấy gạo làm lương thực chính, coi trọng nguyên liệu tươi, đến triết lý hài hòa trong hương vị, cả hai nền ẩm thực đều phản ánh chiều sâu văn hóa và tinh thần nhân văn của người phương Đông.
“Nếu há cảo Trung Quốc gói trọn sự ấm áp của non sông thì nem cuốn Việt Nam phản chiếu nhịp sống thanh nhã nơi phố thị. Các món canh hầm Trung Quốc chú trọng dưỡng sinh thanh nhuận, trong khi nước dùng Việt Nam đề cao vị thanh ngọt nguyên bản”, ông Điền Khởi Nho chia sẻ.
Từ góc nhìn văn hóa, ẩm thực Trung Hoa không chỉ hấp dẫn bởi hương vị mà còn bởi hệ thống triết lý được gửi gắm trong từng món ăn. Tư tưởng “hài hòa ngũ vị”, quan niệm “dược thực đồng nguyên” hay triết lý “trung dung” đều phản ánh cách người Trung Quốc nhìn thế giới bằng tinh thần cân bằng và hài hòa.
Ở chiều ngược lại, văn hóa ẩm thực Việt Nam cũng mang nhiều chiều sâu triết lý với quan niệm “thuận theo tự nhiên”, đề cao sự sum họp gia đình và tinh thần hiếu khách trong mỗi bữa ăn truyền thống.
Giới trẻ Việt Nam tìm hiểu Trung Quốc từ… vị giác
Một trong những điểm nổi bật của chương trình năm nay là sự tham gia đông đảo của sinh viên Việt Nam đang học tiếng Trung và yêu thích văn hóa Trung Quốc. Không khí giao lưu trở nên gần gũi hơn khi nhiều bạn trẻ trực tiếp trải nghiệm làm sủi cảo, thưởng thức bánh chưng Đoan Ngọ hay nghe kể về những câu chuyện văn hóa phía sau từng món ăn.
Bạn Phạm Hải Linh, sinh viên Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 cho biết đây là lần đầu tiên được thưởng thức sủi cảo Trung Quốc chính hiệu tại một sự kiện văn hóa Trung Quốc. Sủi cảo ở đây rất ngon và có hương vị đặc biệt, chuẩn vị Trung Hoa. Khi được thưởng thức các món ẩm thực tại Trung tâm văn hóa Trung Quốc, khách tham qua có cảm giác như mình đang ở Trung Quốc và ăn món sủi cảo tại chính đất nước này.
Trong sự vui thích, bạn Trần Thảo Nguyên sinh viên Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 cũng bày tỏ thích thú với món bánh chưng Đoan Ngọ của Trung Quốc bởi sự tương đồng thú vị với văn hóa Việt Nam.
“Mình không nghĩ Trung Quốc có món bánh chưng này vì món ăn khá giống của Việt Nam. Nhưng trong bánh có rất nhiều nhân như nhân thịt, nhân đỗ, nhân táo đỏ. Mình cảm thấy rất ngon và mình rất vui khi được trải nghiệm ẩm thực của Trung Quốc”, Thảo Nguyên chia sẻ.
Những cảm xúc rất tự nhiên của người trẻ cho thấy ẩm thực đang trở thành con đường ngắn nhất để tiếp cận văn hóa. Không cần những bài giảng học thuật phức tạp, chỉ qua một món ăn, người ta đã có thể hiểu thêm về khí hậu, tập quán, ký ức cộng đồng và lối sống của một vùng đất.
Ông Điền Khởi Nho cũng cho rằng chính sự tò mò bắt nguồn từ vị giác đang tạo nên sức sống mới cho giao lưu nhân dân Việt – Trung. Có lẽ có người vì một bát ‘bún qua cầu Vân Nam’ mà thêm yêu phong vị Trung Quốc, cũng có người vì một nồi lẩu Tứ Xuyên mà nuôi ý chí đến Trung Quốc để tận mắt trải nghiệm và khám phá. Khi người Việt thưởng thức món ăn Trung Quốc, điều họ cảm nhận không chỉ là hương vị mà còn là sự nhiệt tình, thiện ý của con người Trung Quốc. Ngược lại, khi người Trung Quốc bước vào quán phở Việt Nam, họ cũng cảm nhận được tình yêu cuộc sống và sự chân thành của người Việt.
Giao lưu văn hóa đi vào chiều sâu từ những trải nghiệm đời sống
Không chỉ dừng lại ở trải nghiệm ẩm thực, chương trình còn cho thấy xu hướng giao lưu văn hóa Việt – Trung đang ngày càng đi vào chiều sâu thông qua những hoạt động gần gũi với đời sống thường nhật.
Ông Trương Đức Sơn – Giám đốc Trung tâm Văn hóa Trung Quốc tại Hà Nội cho biết, những hoạt động như cùng nhau làm sủi cảo, thưởng thức bánh chưng Đoan Ngọ hay chia sẻ câu chuyện văn hóa phía sau mỗi món ăn giúp người trẻ hiểu rõ hơn những nét tương đồng trong văn hóa Á Đông cũng như tăng cường tình hữu nghị giữa nhân dân hai nước.
“Chúng tôi rất vui khi chương trình năm nay nhận được sự quan tâm của đông đảo các bạn trẻ Việt Nam. Qua những hoạt động trải nghiệm trực tiếp, các bạn không chỉ khám phá thêm những món ăn truyền thống của Trung Quốc mà còn có cơ hội giao lưu, chia sẻ và hiểu hơn về những nét văn hóa gần gũi giữa hai nước”, ông Trương Đức Sơn chia sẻ.
Theo ông Trương Đức Sơn, Trung tâm Văn hóa Trung Quốc tại Hà Nội sẽ tiếp tục triển khai nhiều hoạt động trải nghiệm văn hóa theo hướng gần gũi, thực chất như trà đạo, điện ảnh, thư pháp, nghệ thuật dân gian và du lịch nhằm tạo thêm nhiều kết nối tích cực giữa giới trẻ hai nước.
Trong bối cảnh giao lưu du lịch Việt Nam – Trung Quốc đang phục hồi mạnh mẽ, những chương trình quảng bá văn hóa như “Hương vị Trung Hoa” còn góp phần khơi gợi nhu cầu khám phá điểm đến từ chính trải nghiệm vị giác.
Nhiều bạn trẻ Việt Nam hôm nay biết tới Vân Nam qua món “bún qua cầu”, tò mò về Tứ Xuyên từ nồi lẩu cay hay muốn đặt chân đến Tây An sau khi xem những thước phim về mì Biang Biang. Từ một món ăn, hành trình khám phá văn hóa và du lịch cũng dần được mở ra.
Ẩm thực, suy cho cùng, luôn là con đường ngắn nhất dẫn tới trái tim con người. Và trong một thế giới nhiều khác biệt, những bữa ăn đôi khi lại trở thành nơi dễ dàng tạo nên sự đồng cảm nhất. “Vượt núi băng biển, tìm vị Trung Hoa” vì thế không chỉ là hành trình tìm kiếm hương vị, mà còn là hành trình tìm kiếm sự kết nối giữa con người với con người, giữa hai nền văn hóa có nhiều tương đồng trong chiều sâu Á Đông.
