Sài Gòn Áo Dài - Nơi kể chuyện di sản và tôn vinh vẻ đẹp
Chương trình do Hiệp hội Áo Dài TP.HCM phối hợp với Công ty Đường Sách TP.HCM và Hội Nhiếp ảnh TP.HCM thực hiện, hướng đến việc đưa áo dài vượt ra khỏi không gian trình diễn để hiện diện gần gũi hơn trong đời sống thường nhật, môi trường doanh nghiệp, hoạt động sáng tạo và các chương trình văn hóa – xã hội.
Qua chủ đề “Sài Gòn Áo Dài”, hình ảnh thành phố được gợi mở bằng những điều bình dị mà thân thương: những con đường quen thuộc, nhịp sống đô thị năng động và những tà áo dài mang theo vẻ đẹp thanh lịch, dịu dàng của người Việt. Đó cũng là nơi ký ức và hiện tại gặp nhau, nơi những giá trị truyền thống được tiếp nối bằng sức sáng tạo của các thế hệ hôm nay.
“Sài Gòn Áo Dài” không đơn thuần là một chủ đề nghệ thuật, mà còn là lời kể về mối gắn bó giữa con người với văn hóa, giữa ký ức cá nhân với ký ức cộng đồng, giữa truyền thống lâu đời với khát vọng phát triển của thành phố. Chương trình cũng là dịp để tôn vinh vẻ đẹp của tà áo dài qua các hoạt động trình diễn nghệ thuật và gửi gắm thông điệp sâu sắc về trách nhiệm cộng đồng: gìn giữ di sản không chỉ là bảo tồn những giá trị thuộc về quá khứ, mà còn phải tạo điều kiện để những giá trị ấy tiếp tục sống, phát triển và được trao truyền trong đời sống hôm nay.
Phát biểu tại Lễ bế mạc, bà Anna Hạnh Lê – Chủ tịch Hiệp hội Áo Dài TP.HCM cho biết, sự kiện hôm nay là dịp để chúng ta cùng nhìn lại một hành trình, cùng tri ân những con người đã góp sức và cùng suy nghĩ về trách nhiệm của mình đối với một di sản văn hóa đã đồng hành với dân tộc qua nhiều thế hệ.
“Ngày hội Văn hóa áo dài không được tạo nên bởi một sân khấu, mà bởi hàng nghìn con người cùng yêu, mặc, thiết kế, may, thêu, gìn giữ và kể những câu chuyện về áo dài. Với chúng tôi, gìn giữ áo dài không chỉ là bảo tồn một hình ảnh đẹp của văn hóa Việt Nam. Đó còn là trách nhiệm kết nối những người làm nghề, mở ra cơ hội cho sáng tạo, hỗ trợ sinh kế và tạo điều kiện để áo dài tiếp tục hiện diện trong đời sống hôm nay. Chúng tôi mong muốn mỗi người đến với ‘Sài Gòn Áo Dài’ không chỉ mang về một hình ảnh đẹp, mà còn mang theo sự trân trọng dành cho những con người đứng phía sau mỗi tà áo và ý thức cùng chung tay gìn giữ giá trị ấy cho các thế hệ mai sau", bà Anna Hạnh Lê nhấn mạnh.
Chủ tịch Hiệp hội Áo dài TP.HCM Anna Hạnh Lê cũng mong muốn áo dài không chỉ được mặc trong những ngày lễ lớn, mà còn trở thành một lựa chọn tự nhiên trong đời sống văn hóa, trong môi trường giáo dục, trong hoạt động doanh nghiệp và trong những sự kiện mang dấu ấn Việt Nam. Chúng tôi mong muốn mỗi bộ áo dài được tạo ra không chỉ mang giá trị thẩm mỹ, mà còn phản ánh sự trân trọng đối với chất liệu, kỹ thuật thủ công, công sức lao động và trí tuệ sáng tạo của người làm nghề. Và hơn hết, chúng tôi mong muốn những người đang gìn giữ nghề truyền thống có thêm cơ hội để tiếp tục sống với nghề, phát triển nghề và trao truyền nghề cho thế hệ kế tiếp. Đó là con đường để áo dài không chỉ được bảo tồn, mà thực sự tiếp tục sống.
"Áo Dài Tri Ân" - Bảo tồn di sản gắn liền với trách nhiệm xã hội
Điểm nhấn của Lễ bế mạc là chương trình “Áo Dài Tri Ân”, nơi vẻ đẹp của di sản được đặt trong mối quan hệ mật thiết với lòng biết ơn và trách nhiệm xã hội. “Áo Dài Tri Ân không những là một khẩu hiệu, mà còn là một lời thì thầm đầy bản sắc: áo dài không chỉ đẹp để mặc, mà còn đẹp để nhớ, để biết ơn, để kết nối những thân phận thầm lặng với tình thương của cộng đồng.” Từ tinh thần ấy, chương trình hướng đến việc ghi nhận, tôn vinh và hỗ trợ những nghệ nhân, người thợ thủ công, phụ nữ làm nghề cùng các cá nhân đã và đang góp sức gìn giữ tinh hoa áo dài Việt Nam.
Thông qua hoạt động tri ân và trao hỗ trợ từ Quỹ Sinh Kế, Ban Tổ chức mong muốn góp phần tiếp thêm động lực để những người giữ nghề tiếp tục công việc, đồng thời lan tỏa nhận thức về giá trị của lao động thủ công trong chuỗi sáng tạo áo dài. Bởi bảo tồn di sản sẽ khó có thể bền vững nếu những người trực tiếp làm nên di sản không có điều kiện duy trì nghề nghiệp và cuộc sống. Giữ nghề phải đi cùng giữ sinh kế; giữ di sản phải đi cùng trách nhiệm với con người. Đây cũng là cách để lòng tri ân vượt khỏi những lời tôn vinh mang tính biểu tượng, trở thành sự sẻ chia thiết thực và lâu dài với cộng đồng.
Một nội dung đáng chú ý tại chương trình là hoạt động “Áo Dài Tri Ân – Khai mở Di sản Ngũ Thân”, giới thiệu vẻ đẹp của áo dài ngũ thân cùng những nỗ lực đưa trang phục truyền thống trở lại gần hơn với đời sống đương đại. Thông qua phần trình diễn, giới thiệu thiết kế và giao lưu với nhà nghiên cứu, nhà thiết kế, nghệ nhân Hà Văn Lợi, công chúng có dịp nhìn nhận áo dài ngũ thân không chỉ ở phương diện tạo hình, kỹ thuật may mặc, mà còn trong mối liên hệ với lịch sử, đạo lý và hệ giá trị văn hóa Việt Nam.
Chia sẻ về hành trình sáng tạo, ông Hà Văn Lợi cho biết: “Thông qua các thiết kế, tôi muốn khẳng định áo dài ngũ thân không chỉ là trang phục mà còn có thể trở thành phương tiện kể chuyện về lịch sử, đạo lý, nghệ thuật và bản sắc Việt Nam, đưa áo dài ngũ thân trở thành một nhịp cầu kết nối giữa con người, di sản và văn hóa Việt Nam.”
Trong cách tiếp cận của nhà thiết kế, mỹ thuật cổ truyền không đối lập với tư duy thẩm mỹ hiện đại, mà có thể trở thành nền tảng để sáng tạo những sản phẩm mang bản sắc riêng. Từng chi tiết thiết kế không chỉ hướng đến vẻ đẹp hình thức, mà còn có thể chuyển tải những quan niệm về đạo lý, nếp sống và giá trị văn hóa của người Việt. Theo ông Hà Văn Lợi, việc phát huy áo dài ngũ thân như một biểu tượng lễ phục, đồng thời kiến tạo và lan tỏa hệ giá trị đạo lý Việt trong bối cảnh xã hội đương đại, là một hướng đi cần được quan tâm trong quá trình hội nhập.
Bên cạnh hoạt động trình diễn và tri ân, dự án “1.000 Gương mặt – 1.000 Câu chuyện Áo Dài Sài Gòn” hướng đến việc lưu giữ hình ảnh, ký ức và câu chuyện của những người gắn bó với áo dài, góp phần hình thành nguồn tư liệu cộng đồng về văn hóa mặc áo dài tại TP.HCM. Những câu chuyện đời thường, những kỷ niệm gắn với tà áo và những trải nghiệm qua nhiều thế hệ sẽ góp phần tạo nên bức tranh đa dạng về sức sống của áo dài trong lòng thành phố.
Các hoạt động trưng bày, giới thiệu bộ sưu tập áo dài thiết kế, workshop chụp ảnh và tạo postcard “Áo Dài Sài Gòn” cũng mở ra cơ hội để công chúng trực tiếp trải nghiệm, khám phá những góc nhìn mới về áo dài trong không gian văn hóa đô thị. Từ những thiết kế mang tinh thần truyền thống đến các sáng tạo đương đại, áo dài tiếp tục chứng minh khả năng thích ứng với nhịp sống mới, đồng thời giữ được sức gợi về bản sắc Việt Nam.
Trong khuôn khổ Lễ bế mạc, chương trình “Vinh danh Tinh hoa Áo Dài” ghi nhận những cá nhân, tổ chức có đóng góp tích cực cho việc gìn giữ, phát triển và lan tỏa văn hóa áo dài, với các nội dung tôn vinh Đại sứ Văn hóa Áo Dài Tri Ân, Nhà Thiết Kế Nhân Ái 2026, đơn vị đồng hành, nghệ sĩ nhiếp ảnh và hội viên có đóng góp nổi bật. Sự ghi nhận này không chỉ là lời cảm ơn dành cho những nỗ lực bền bỉ, mà còn khẳng định vai trò của cộng đồng trong việc bảo tồn một giá trị văn hóa được tạo nên từ nghệ thuật, kỹ thuật, lao động và tình yêu dành cho truyền thống dân tộc.
Từ những câu chuyện về người giữ nghề đến các hoạt động sáng tạo và kết nối công chúng, Ngày hội Văn hóa Áo Dài TP.HCM còn mở ra hướng tiếp cận áo dài như một nguồn lực văn hóa có khả năng đóng góp cho du lịch và công nghiệp sáng tạo. Khi được kết nối với thiết kế, nhiếp ảnh, nghệ thuật, xuất bản và các hoạt động trải nghiệm, áo dài có thể trở thành một sản phẩm văn hóa đặc trưng, góp phần làm phong phú trải nghiệm của du khách trong nước và quốc tế, đồng thời quảng bá hình ảnh Việt Nam thông qua một biểu tượng giàu bản sắc.
Đặc biệt, việc đưa áo dài đến gần hơn với môi trường doanh nghiệp và các hoạt động xã hội có ý nghĩa thiết thực trong quá trình xây dựng văn hóa mặc áo dài phù hợp với đời sống hiện đại. Sự đồng hành của doanh nghiệp, nhà thiết kế và các cơ sở sản xuất không chỉ tạo thêm cơ hội để áo dài được sử dụng thường xuyên, mà còn góp phần mở rộng thị trường cho sản phẩm sáng tạo, tạo việc làm và duy trì những nghề thủ công truyền thống. Qua đó, bảo tồn văn hóa có thể gắn kết chặt chẽ hơn với phát triển kinh tế, du lịch và trách nhiệm xã hội.
