Tối 17/10, tại Trường Phổ thông dân tộc bán trú THCS Lao Chải, UBND xã Lao Chải tổ chức khai mạc Lễ hội Sắc chàm Lao Chải lần thứ II năm 2026. Tiếp nối mùa lễ hội đầu tiên, sự kiện hướng tới tôn vinh, gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, tạo không gian giao lưu, trải nghiệm cho người dân và du khách.
Tham dự chương trình có đồng chí Sùng Hồng Mai - Phó Giám đốc Sở VHTTDL tỉnh Lào Cai; đồng chí Đào Thị Thu Thủy, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã Lao Chải; cùng lãnh đạo các sở, ban, ngành của tỉnh, lãnh đạo các xã lân cận và đông đảo nghệ nhân, người dân, du khách.
Phát biểu khai mạc lễ hội, đồng chí Đỗ Công Chúng, Phó Chủ tịch UBND xã Lao Chải nhấn mạnh vai trò của việc phát huy các giá trị văn hóa truyền thống trong quảng bá hình ảnh quê hương, con người địa phương và thúc đẩy phát triển du lịch. Theo đó, những di sản được cộng đồng gìn giữ qua nhiều thế hệ không chỉ góp phần làm nên bản sắc riêng của Lao Chải mà còn là nguồn lực để phát triển du lịch cộng đồng, tạo sinh kế và nâng cao đời sống người dân.
“Mỗi người dân sẽ trở thành một đại sứ văn hóa của quê hương; mỗi gia đình là một chủ thể gìn giữ và trao truyền bản sắc dân tộc; mỗi nghệ nhân, người có uy tín và người cao tuổi tiếp tục phát huy vai trò trong bảo tồn các giá trị truyền thống; thế hệ trẻ chủ động học hỏi, gìn giữ và sáng tạo trên nền tảng bản sắc dân tộc”, Đồng chí chia sẻ.
Chương trình nghệ thuật tái hiện bản sắc văn hoá người Mông
Với chủ đề “Lao Chải – Nơi Sắc Chàm hội tụ”, chương trình nghệ thuật được xây dựng qua ba chương: “Huyền thoại gieo vào lòng đất”, “Sắc chàm Lao Chải” “Lao Chải vững bước hướng tới tương lai tươi đẹp” khai thác những chất liệu gần gũi với đời sống người Mông như nghề lanh, trang phục truyền thống, dân ca, dân vũ và nghệ thuật khèn Mông. Ba chương trình được đặt trong một mạch kể xuyên suốt, từ những giá trị được hình thành qua đời sống cộng đồng đến bản sắc văn hóa Lao Chải hôm nay và khát vọng hướng tới tương lai.
Trong mạch nội dung ấy, nghề lanh và sắc chàm gợi nhắc mối liên hệ giữa con người với nguyên liệu tự nhiên, với lao động thủ công và kinh nghiệm được truyền lại qua nhiều thế hệ. Những tấm vải, trang phục truyền thống không đơn thuần là hình ảnh thị giác trên sân khấu, mà còn gắn với đời sống thường ngày và cách cộng đồng thể hiện bản sắc của mình.
Cùng với các yếu tố nghề thủ công và trang phục; dân ca, dân vũ và tiếng khèn Mông cũng góp phần thể hiện đời sống tinh thần của cộng đồng. Đây cũng là điểm đáng chú ý trong cách tiếp cận văn hóa thông qua lễ hội: những giá trị truyền thống không chỉ được giới thiệu bằng lời thuyết minh hay hình ảnh trưng bày, mà còn được thể hiện qua âm thanh, chuyển động và sự tham gia trực tiếp của con người địa phương.
Khép lại câu chuyện văn hóa được thể hiện qua ba chương nghệ thuật, đêm khai mạc tiếp tục gây ấn tượng với đại cảnh gồm ba màn trình diễn: “Mây sương gọi núi”, “Sắc hoa trên đá” “Sắc chàm hội tụ – Vũ điệu núi rừng”. Với sự tham gia của các nghệ nhân và học sinh địa phương, phần trình diễn đưa hình ảnh con người, thiên nhiên và sắc màu văn hóa Lao Chải vào không gian sân khấu.
Sự góp mặt của các nghệ nhân và thế hệ trẻ cũng gợi mở một khía cạnh quan trọng trong bảo tồn di sản. Văn hóa chỉ có thể tiếp tục hiện diện trong đời sống khi được thực hành, chia sẻ và trao truyền giữa các thế hệ, vì vậy việc đưa những chất liệu truyền thống lên sân khấu có ý nghĩa lâu dài khi gắn với sự hiểu biết, niềm tự hào và thực hành văn hóa của chính cộng đồng sở hữu di sản.
Gắn gìn giữ văn hóa với phát triển du lịch địa phương
Bên cạnh các chương trình biểu diễn trong đêm khai mạc, Lễ hội Sắc chàm Lao Chải năm nay còn có nhiều hoạt động văn hóa, thể thao và trải nghiệm. Hội thi “Duyên dáng Sắc chàm Lao Chải” tôn vinh vẻ đẹp trang phục truyền thống và sự duyên dáng của người phụ nữ; giải chạy “Váy xòe trên sóng lúa” tạo điểm nhấn với sự kết hợp giữa thể thao, bản sắc văn hóa và cảnh quan ruộng bậc thang.
Theo định hướng của địa phương, các giá trị văn hóa truyền thống sẽ từng bước được phát huy để trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng, gắn với phát triển dịch vụ, giới thiệu sản phẩm địa phương và tạo thêm sinh kế cho người dân.
Từ chương trình nghệ thuật, đại cảnh đến các hoạt động giao lưu, trải nghiệm, lễ hội mở ra cơ hội để văn hóa người Mông được giới thiệu rộng rãi hơn tới du khách. Tuy nhiên, việc phát huy giá trị di sản cần gắn với đời sống thực tế của cộng đồng, trong đó người dân giữ vai trò chủ thể trong gìn giữ, thực hành và trao truyền văn hóa.
Lễ hội Sắc chàm Lao Chải lần thứ II năm 2026 tiếp tục thể hiện nỗ lực của địa phương trong bảo tồn bản sắc văn hóa gắn với quảng bá du lịch. Thông qua các hoạt động của lễ hội, hình ảnh thiên nhiên, con người và những giá trị truyền thống của Lao Chải được giới thiệu đến du khách, góp phần tạo thêm điểm kết nối giữa văn hóa bản địa và hành trình khám phá địa phương của du khách.
