Chuỗi hoạt động đặc sắc
Theo kế hoạch của UBND xã Lao Chải, các hoạt động trọng tâm của Lễ hội “Sắc chàm Lao Chải” lần thứ 2 năm 2026 dự kiến diễn ra từ ngày 7 đến hết ngày 17/10. Trung tâm lễ hội được bố trí tại sân Trường Phổ thông dân tộc bán trú THCS Lao Chải; các hoạt động trải nghiệm, tham quan và check-in được tổ chức tại những thôn bản, không gian nghề truyền thống và khu vực ruộng bậc thang trên địa bàn xã Lao Chải, đồng thời mở rộng liên kết với xã Mù Cang Chải và các địa phương lân cận.
Mở đầu chuỗi hoạt động là cuộc thi tìm hiểu văn hóa dân tộc Mông “Em hiểu quê hương em”, tổ chức từ ngày 7 đến 9/10/2026 tại các trường tiểu học và THCS trên địa bàn xã. Theo hình thức “Rung chuông vàng”, học sinh sẽ tìm hiểu về lịch sử, phong tục, tập quán, trang phục truyền thống, cây lanh, nghề dệt vải, nhuộm chàm, vẽ sáp ong, khèn Mông, dân ca, dân vũ, trò chơi dân gian và ẩm thực địa phương. Hoạt động không chỉ tạo sân chơi bổ ích cho học sinh mà còn góp phần nuôi dưỡng niềm tự hào, ý thức gìn giữ văn hóa trong thế hệ trẻ.
Ngày 10/10, từ 8 giờ, cuộc thi “Duyên dáng Sắc chàm” sẽ diễn ra tại sân Trường PTDTBT THCS Lao Chải. Cuộc thi dành cho nữ công dân từ đủ 16 tuổi trở lên, với sự tham gia của các thí sinh do các thôn, cơ quan, đơn vị và địa phương lân cận đăng ký. Những bộ trang phục truyền thống hoặc trang phục cải tiến lấy vải lanh nhuộm chàm làm chất liệu chủ đạo sẽ được trình diễn, giới thiệu cùng câu chuyện về chất liệu, kỹ thuật tạo tác, ý nghĩa hoa văn và ý tưởng thiết kế. Phần giao lưu, ứng xử tập trung vào bảo tồn văn hóa, nghề lanh – chàm, quảng bá du lịch và trách nhiệm của thế hệ trẻ với bản sắc dân tộc.
Giải chạy nữ “Váy xòe trên sóng lúa” sẽ khai mạc lúc 7 giờ 30 phút ngày 11/10. Cung đường chạy đi qua những khu vực ruộng bậc thang, đồi Nấm linh chi, Khuyên Bạc và các điểm cảnh quan của Lao Chải. Theo kế hoạch, cự ly dự kiến khoảng 4–5 km; vận động viên mặc váy hoặc trang phục truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số, được sử dụng giày thể thao và điều chỉnh phụ kiện phù hợp để bảo đảm an toàn. Đối tượng tham gia là phụ nữ từ đủ 16 tuổi trở lên đang học tập, sinh sống, công tác tại Lao Chải và các địa phương Mù Cang Chải, Khao Mang, Púng Luông, Chế Tạo, Nậm Có và Tú Lệ. Đây là hoạt động kết hợp thể thao với quảng bá cảnh quan, đưa hình ảnh người phụ nữ trong trang phục truyền thống hòa vào không gian ruộng bậc thang, tạo thêm một trải nghiệm đáng nhớ cho mùa du lịch tháng 10.
Đưa văn hóa bản địa đến gần du khách
Ngày 17/10 là điểm nhấn của lễ hội, với các hoạt động trình diễn nghề truyền thống, chương trình nghệ thuật khai mạc, đồng diễn khèn Mông và không gian trưng bày, giới thiệu sản phẩm địa phương. 8 giờ ngày 17/10, hội thi trình diễn nghề truyền thống sẽ được tổ chức tại sân bán trú Trường PTDTBT THCS Lao Chải. Mỗi thôn thành lập một đội từ 8–10 thành viên, ưu tiên nghệ nhân, phụ nữ có kinh nghiệm và những người trẻ có khả năng tiếp nối nghề truyền thống. Các công đoạn tước sợi, xe lanh, quay sợi, dệt vải trên khung cửi, nhuộm chàm và vẽ sáp ong sẽ được tái hiện, giúp du khách hiểu rõ hơn về quá trình tạo nên những tấm vải mang dấu ấn văn hóa Mông.
Từ cây lanh trên nương, qua những công đoạn tước sợi, xe lanh, quay sợi, dệt vải, nhuộm chàm, tạo hoa văn…, bàn tay người phụ nữ Mông đã biến những nguyên liệu mộc mạc của núi rừng thành những tấm vải mang theo ký ức và bản sắc của cộng đồng.
Cũng tại khu vực sân trường, 5 gian hàng trưng bày và giới thiệu sản phẩm sẽ mở ra không gian khám phá văn hóa, ẩm thực và đời sống cộng đồng. Theo kế hoạch, các gian hàng gồm không gian trình diễn, tái hiện văn hóa Mông với hoạt động dệt vải, thêu thổ cẩm, vẽ sáp ong và nhạc cụ dân tộc; gian hàng sản phẩm từ sơn tra và nông sản OCOP; gian hàng thổ cẩm với váy, áo, túi, phụ kiện và quà lưu niệm từ vải lanh; gian hàng “STEM – Sáng tạo xanh” trưng bày sản phẩm của học sinh; cùng gian hàng ẩm thực giới thiệu những món ăn truyền thống như: mèn mén, ốc đậu, Pá dù, bánh giầy, gà đen nguyên con, lợn cắp nách...
Các gian hàng được định hướng theo mô hình “xem – nghe – làm – nếm – mua”, có người giới thiệu, thuyết minh và hướng dẫn trải nghiệm. Du khách vì thế không chỉ dừng lại ở việc tham quan, mua sắm mà còn có cơ hội tìm hiểu câu chuyện văn hóa phía sau mỗi sản phẩm, thực hành một số công đoạn nghề thủ công và thưởng thức hương vị ẩm thực địa phương.
Vào 19 giờ 30 phút ngày 17/10, chương trình khai mạc và nghệ thuật chủ đề “Lao Chải – Nơi Sắc Chàm hội tụ” sẽ diễn ra tại sân bán trú Trường PTDTBT THCS Lao Chải. Chương trình được dàn dựng theo mạch câu chuyện từ “Mầm lanh trên núi”, “Bàn tay người Mông”, “Sắc chàm”, “Hồn bản Mông” đến “Lao Chải – sắc chàm vươn xa”. Những tiết mục dân ca, dân vũ, khèn Mông và nhạc cụ dân tộc được kết nối với âm nhạc, ánh sáng và nghệ thuật đương đại trên nền chất liệu văn hóa địa phương.
Dự kiến vào 20 giờ 30 phút, màn đồng diễn Khèn Mông “Âm vang sắc chàm” kỷ lục sẽ được biểu diễn bởi 500 người tham gia. Đội hình được xây dựng theo ba vòng tròn đồng tâm, lấy các nghệ nhân làm hạt nhân, tiếp đến là 300 em học sinh THCS Lao Chải và 150 học sinh tiểu học Lao Chải. Kết hợp cùng múa khăn, múa ô, màn đồng diễn thể hiện sức sống của nghệ thuật khèn Mông và sự trao truyền văn hóa giữa các thế hệ.
Bên cạnh các hoạt động tập trung tại sân trường, lễ hội còn mở rộng ra không gian bản làng và các điểm cảnh quan. Những khu vực như Đồi nấm Linh Chi, Khuyên Bạc, Đồi Mâm xôi được chỉnh trang, tôn tạo để phục vụ tham quan, chụp ảnh. Du khách có thể mặc trang phục truyền thống, tham gia ném pao, đánh yến, đi cà kheo và tìm hiểu đời sống cộng đồng. Địa phương khuyến khích các hộ gia đình, cơ sở dịch vụ tiếp tục duy trì hoạt động trải nghiệm sau lễ hội, từng bước hình thành sản phẩm du lịch cộng đồng đặc trưng.
Lao Chải mùa vàng: Vẻ đẹp hùng vĩ từ bàn tay con người
Anh Lằng, cán bộ Phòng Văn hóa – Xã hội xã Lao Chải cho biết, dịp lễ hội vào thời điểm lúa chín vàng là khoảng thời gian du khách có thể cảm nhận rõ vẻ đẹp của thiên nhiên nơi đây. Những thửa ruộng bậc thang chín vàng nối tiếp nhau trên các sườn núi tạo nên bức tranh thiên nhiên rực rỡ vô cùng hùng vĩ. Vẻ đẹp ấy không chỉ đến từ địa hình và khí hậu mà còn là kết quả của quá trình lao động chăm chỉ qua nhiều thế hệ người Mông. Bởi vậy, cảnh quan Lao Chải không thể tách rời cuộc sống của cộng đồng Mông, từ lao động sản xuất đến phong tục, tập quán và những nghề thủ công truyền thống.
Trong bức tranh mùa thu ấy, sắc vàng của lúa và sắc chàm của trang phục truyền thống tạo nên hai gam màu đặc trưng. Một bên là thành quả lao động hiện hữu trên những triền ruộng, một bên là những giá trị văn hóa được gìn giữ qua bàn tay khéo léo của người dân. Đặt trong không gian lễ hội, hai sắc màu ấy cùng kể câu chuyện về một vùng đất mà thiên nhiên, văn hóa và con người gắn bó chặt chẽ.
Đó cũng là lý do hành trình khám phá Lao Chải không chỉ nên dừng lại ở những điểm ngắm cảnh. Du khách hãy dành thời gian đến các bản làng, gặp gỡ nghệ nhân, tìm hiểu cách tạo ra tấm vải lanh, nghe tiếng khèn và thưởng thức món ăn truyền thống để chuyến đi có ấn tượng sâu sắc hơn.
Đến Lao Chải để cảm nhận sắc màu văn hóa Mông nguyên sơ
Chủ tịch UBND xã Lao Chải ông Hảng Đình Thu du khách đến với Lễ hội “Sắc chàm Lao Chải” 2026 sẽ được khám phá vẻ đẹp của ruộng bậc thang mùa lúa chín vàng rực rỡ nhất và trải nghiệm văn hóa được đồng bào Mông gìn giữ qua nhiều thế hệ. Lễ hội không chỉ tạo không gian giao lưu văn hóa, nghệ thuật mà còn là dịp quảng bá hình ảnh quê hương, con người Lao Chải, tôn vinh những nghệ nhân đang gìn giữ nghề truyền thống và mở rộng cơ hội để người dân tham gia phát triển du lịch. Thông qua các hoạt động trình diễn, trải nghiệm, giới thiệu sản phẩm thủ công và ẩm thực, những giá trị vốn hiện diện trong đời sống thường ngày được giới thiệu gần gũi hơn với du khách.
Chủ tịch UBND xã Lao Chải Hảng Đình Thu cho biết, điều địa phương mong muốn không chỉ là tạo nên một lễ hội hấp dẫn trong vài ngày, mà quan trọng hơn là từ lễ hội hình thành những sản phẩm văn hóa - du lịch có sức sống lâu dài. Lao Chải muốn du khách đến đây không chỉ để ngắm ruộng bậc thang mùa lúa chín, mà còn tìm hiểu nghề lanh - chàm, thưởng thức ẩm thực, gặp gỡ nghệ nhân, trải nghiệm đời sống bản làng và mua những sản phẩm do chính người dân địa phương làm ra.
“Lao Chải trân trọng mời du khách về với mùa vàng ruộng bậc thang, khám phá sắc chàm, tìm hiểu nghề lanh truyền thống, thưởng thức ẩm thực và trải nghiệm đời sống văn hóa của đồng bào Mông. Chúng tôi mong mỗi người khi đến đây không chỉ mang về những bức ảnh đẹp, mà còn mang theo một câu chuyện về văn hóa, về con người và những giá trị được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Sự hiện diện của du khách cũng là nguồn động lực để người dân tiếp tục gìn giữ nghề truyền thống, bảo vệ cảnh quan và cùng nhau phát triển du lịch bền vững”, ông Hảng Đình Thu chia sẻ.
Từ những triền ruộng đẹp đến kỳ vọng phát triển du lịch
Cụ Giàng Xa Páo, người Mông canh tác tại khu ruộng Đồi Mâm xôi Hú Trù Lình, bản Hú Trù Lình cho biết, vẻ đẹp của những khu ruộng bậc thang Mâm xôi Hú Trù Lình, Võng Lúa, đồi Nấm Linh chi… đã được nhiều nhiếp ảnh gia, du khách ngợi ca, biết đến. Tuy nhiên, do cơ sở hạ tầng, đường xá đi lại còn nhiều hạn chế nên du lịch địa phương chưa phát triển tương xứng với tiềm năng. Người dân Lao Chải mong muốn Nhà nước và chính quyền quan tâm hơn đến đầu tư hạ tầng, cải thiện điều kiện đi lại, tạo cơ hội để người dân phát huy lợi thế cảnh quan và văn hóa, qua đó thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội địa phương.
Cụ Giàng Xa Páo cho rằng, những hoạt động như Lễ hội “Sắc chàm Lao Chải” không chỉ dừng ở việc quảng bá hình ảnh trong một khoảng thời gian ngắn, mà trở thành điểm khởi đầu cho quá trình xây dựng sản phẩm du lịch có khả năng duy trì lâu dài. Khi cảnh quan được bảo vệ, đường đến các điểm tham quan thuận lợi hơn, nghề truyền thống có thêm đầu ra và người dân được tham gia trực tiếp vào cung cấp dịch vụ, giá trị du lịch mới có thể chuyển hóa thành lợi ích thiết thực cho cộng đồng.
Giữa mùa vàng Tây Bắc, Lao Chải mời gọi du khách bằng những điều chân thực nhất: ruộng bậc thang được tạo dựng qua nhiều thế hệ, sắc chàm trên tấm vải lanh, tiếng khèn giữa núi rừng và sự thân thiện của người dân bản địa. Lễ hội diễn ra trong tháng 10 là dịp để khám phá những giá trị ấy, đồng thời mở ra kỳ vọng về một hướng phát triển du lịch gắn với bảo tồn văn hóa, gìn giữ cảnh quan và nâng cao đời sống cộng đồng.
