Diễn biến này không còn mang tính cục bộ, mà phản ánh một xu hướng rộng hơn của ngành hàng không toàn cầu, nơi chi phí nhiên liệu và bất ổn địa chính trị đang tái định hình cấu trúc giá vé.
Theo khảo sát từ nền tảng đặt vé Skyscanner, chặng TP.HCM – Hà Nội hiện ghi nhận mức giá khứ hồi dao động từ khoảng 4,2 triệu đồng đến gần 5,6 triệu đồng, tùy hãng bay. Đây là mức cao hơn đáng kể so với mặt bằng thường thấy trong các tháng đầu năm và giai đoạn vốn được xem là thấp điểm.
Không chỉ dừng ở thị trường nội địa, các đường bay quốc tế ngắn trong khu vực cũng đồng loạt tăng giá. Vé từ TP.HCM đi Malaysia phổ biến từ 3,6 triệu đồng, Thái Lan khoảng 4,4 triệu đồng, trong khi các điểm đến xa hơn như Philippines có thể lên tới 5,2 triệu đồng. Sự gia tăng đồng loạt này cho thấy chi phí vận hành đang tạo áp lực trực tiếp lên giá vé, thay vì chỉ phản ánh yếu tố cung cầu như trước.
Nhiên liệu: Biến số quyết định
Cốt lõi của làn sóng tăng giá nằm ở nhiên liệu bay Jet A-1 yếu tố chiếm tới 30–40% tổng chi phí khai thác của các hãng hàng không. Trong tháng 3/2026, giá nhiên liệu có thời điểm chạm ngưỡng 195–200 USD/thùng, tăng mạnh trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông.
Tại Việt Nam, tác động này thậm chí còn rõ nét hơn khi thị trường phụ thuộc lớn vào nguồn nhập khẩu, với khoảng 60–70% nhiên liệu đến từ nước ngoài. Việc gián đoạn nguồn cung từ các đối tác lớn trong khu vực như Trung Quốc và Thái Lan càng khiến chi phí đầu vào trở nên khó kiểm soát.
Theo ước tính của các hãng bay, tổng chi phí khai thác có thể tăng thêm 60–70%. Trong bối cảnh đó, bài toán “càng bay càng lỗ” buộc các hãng phải lựa chọn giữa điều chỉnh giá vé, áp dụng phụ thu nhiên liệu hoặc cắt giảm tần suất khai thác.
Phụ thu nhiên liệu và “trần giá mềm”
Một trong những giải pháp đang được xem xét tại Việt Nam là cơ chế phụ thu nhiên liệu trong giai đoạn ngắn hạn. Đề xuất của cơ quan quản lý cho thấy phụ thu có thể được áp dụng từ ngày 1/4 đến 30/6/2026, với mức dao động từ khoảng 297.000 đồng đến 680.000 đồng/vé, tùy theo cự ly bay và biến động giá nhiên liệu.
Nếu được triển khai, mức giá vé nội địa sẽ không chỉ chịu áp lực từ giá trần hiện hành, mà còn hình thành một “trần giá mềm” nơi phụ thu nhiên liệu trở thành biến số linh hoạt, điều chỉnh theo thị trường năng lượng quốc tế.
Đối với các đường bay trục chính như Hà Nội – TP.HCM, tổng chi phí vé có thể tiến sát ngưỡng 4 triệu đồng cho hạng phổ thông. Trong khi đó, các đường bay dài hơn như Hà Nội – Phú Quốc có thể vượt mốc 4,5 triệu đồng, ngay cả trước khi bước vào cao điểm.
Cắt giảm chuyến bay: Hệ quả tất yếu
Song song với việc tăng giá, các hãng hàng không trong nước cũng đang điều chỉnh mạnh về tải cung ứng. Nhiều đường bay có hệ số lấp đầy thấp đặc biệt ở khung giờ đêm hoặc các tuyến ngách đã bị cắt giảm hoặc tạm dừng khai thác.
Vietnam Airlines dự kiến cắt giảm từ 10–20% số chuyến trong quý II/2026, trong khi Vietjet Air và Bamboo Airways cũng thu hẹp đáng kể quy mô khai thác, tập trung vào các đường bay trục chính và có nhu cầu cao.
Xu hướng này phản ánh một sự dịch chuyển rõ rệt: từ mở rộng mạng bay sang tối ưu hiệu quả vận hành điều từng ít thấy trong giai đoạn phục hồi sau đại dịch.
Xu hướng toàn cầu: Giá vé thiết lập mặt bằng mới
Những gì đang diễn ra tại Việt Nam chỉ là một phần của bức tranh lớn hơn. Trên thế giới, giá vé máy bay đang tăng mạnh, đặc biệt trên các tuyến đường dài giữa châu Á và châu Âu nơi chi phí có thể tăng tới vài trăm phần trăm chỉ trong thời gian ngắn.
Các hãng hàng không quốc tế đã bắt đầu áp dụng đồng thời hai chiến lược: tăng giá vé cơ sở từ 5–20% và bổ sung phụ thu nhiên liệu với biên độ rộng, có thể lên tới hàng triệu đồng mỗi chặng bay. Một số hãng thậm chí điều chỉnh phụ phí định kỳ theo diễn biến giá dầu.
Đáng chú ý, nhu cầu du lịch đã bắt đầu có dấu hiệu chững lại. Dữ liệu đặt chỗ cho mùa hè 2026 ghi nhận mức giảm tại nhiều thị trường lớn, khi người tiêu dùng trở nên thận trọng hơn trước chi phí tăng cao và những bất ổn toàn cầu.
Không chỉ là cú sốc ngắn hạn
Giới phân tích cho rằng đợt tăng giá lần này không đơn thuần là phản ứng tức thời trước xung đột địa chính trị. Ngay cả khi căng thẳng hạ nhiệt, những yếu tố như đường bay dài hơn để tránh khu vực xung đột, năng lực khai thác hạn chế và chi phí nhiên liệu duy trì ở mức cao vẫn sẽ tiếp tục tạo áp lực lên giá vé.
Nói cách khác, ngành hàng không đang bước vào một giai đoạn điều chỉnh sâu, nơi “giá rẻ” không còn là mặc định, mà trở thành một ngoại lệ phụ thuộc vào thời điểm và chiến lược của từng hãng bay.
Trong bối cảnh đó, hành vi tiêu dùng du lịch cũng sẽ thay đổi. Du khách có xu hướng lên kế hoạch sớm hơn, linh hoạt hơn về thời gian và điểm đến, đồng thời cân nhắc kỹ lưỡng giữa chi phí và trải nghiệm.
Giá vé tăng, ở một góc nhìn khác, có thể là tín hiệu cho thấy ngành hàng không đang trở lại với bài toán cốt lõi: cân bằng giữa tăng trưởng và bền vững, một bài toán không dễ, nhưng khó có thể né tránh trong giai đoạn hiện nay.
