Từ hương trà Khe Cốc đến câu chuyện di sản
Hòa trong không khí hướng tới Festival Trà Quốc tế – Thái Nguyên năm 2026 và kỷ niệm 195 năm thành lập tỉnh Thái Nguyên, chương trình “Khe Cốc – Dư vị từ nguồn xanh” trở thành điểm hẹn của những người yêu trà, các nghệ nhân, chuyên gia và du khách mong muốn khám phá chiều sâu văn hóa của vùng đất xứ trà.
Sự kiện có sự tham dự của bà Nguyễn Thị Loan, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng Ban Tổ chức Festival Trà Quốc tế – Thái Nguyên năm 2026; lãnh đạo xã Vô Tranh cùng đại diện Hiệp hội Chè Việt Nam, các nghệ nhân, chuyên gia và đông đảo nhân dân, du khách. Trong đó có ông Nguyễn Trung Dũng, Ủy viên Ban Chấp hành Hiệp hội Chè Việt Nam; bà Trần Thanh Thanh, Đại sứ Du lịch của Miss Cosmo Việt Nam, Hoa hậu Hoàn vũ năm 2023; ông Tô Văn Khiêm, Chủ tịch HĐQT Hợp tác xã Chè an toàn Khe Cốc. Về phía địa phương có ông Đặng Thế Vinh, Bí thư Đảng ủy xã và bà Nguyễn Thúy Hằng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã.
Việc Vô Tranh được lựa chọn là địa phương đầu tiên trong 5 vùng chè đặc sản trọng điểm của tỉnh tổ chức chương trình giao lưu, thưởng trà mang ý nghĩa thiết thực đối với hành trình quảng bá sản phẩm trà địa phương. Đây không chỉ là dịp giới thiệu hương vị đặc trưng của chè Khe Cốc mà còn mở ra cơ hội để kết nối những giá trị nông nghiệp, văn hóa và cảnh quan với các sản phẩm du lịch có chiều sâu.
Phát biểu khai mạc, Đồng chí Hoàng Xuân Thủy - Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Vô Tranh, nhấn mạnh niềm tự hào của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân địa phương khi được lựa chọn mở màn chuỗi hoạt động trải nghiệm trà của tỉnh. Theo đó, chương trình là sự ghi nhận những nỗ lực bền bỉ trong việc gìn giữ, phát triển và nâng tầm thương hiệu trà Vô Tranh, đồng thời thể hiện quyết tâm đưa những giá trị truyền thống trở thành động lực cho phát triển trong giai đoạn mới.
Nằm bên dòng sông Cầu hiền hòa, Khe Cốc sở hữu không gian đồi chè xanh nối tiếp nhau, được nuôi dưỡng bởi điều kiện tự nhiên và kinh nghiệm canh tác tích lũy qua nhiều thế hệ. Ở đây, cây chè không đơn thuần là cây trồng nông nghiệp mang lại sinh kế cho người dân. Nghề chè còn gắn với nếp sống, tập quán lao động và niềm tự hào về quê hương, tạo nên bản sắc riêng của vùng đất Vô Tranh.
Đằng sau mỗi búp chè là công sức của người trồng, từ chăm sóc cây, gìn giữ đất đai, nguồn nước đến những công đoạn chế biến đòi hỏi sự tỉ mỉ và kinh nghiệm. Giá trị của trà vì thế không chỉ nằm ở hương thơm, sắc nước hay vị đượm nơi đầu lưỡi, mà còn được tạo nên từ sự gắn bó giữa con người với vùng nguyên liệu. Chính câu chuyện ấy tạo nên sức hấp dẫn riêng cho Khe Cốc khi địa phương hướng tới phát triển du lịch gắn với văn hóa trà.
Giữ màu xanh vùng chè, mở hướng phát triển du lịch trải nghiệm
Hướng tới Festival Trà Quốc tế – Thái Nguyên năm 2026 với chủ đề “Hương Chè Vô Tranh – Rạng rỡ di sản, khát vọng vươn xa”, xã Vô Tranh đang triển khai nhiều hoạt động nhằm nâng cao chất lượng vùng nguyên liệu, quảng bá sản phẩm và chuẩn bị các điều kiện phục vụ du khách.
Chiến dịch “Đồi chè Xanh – Sạch – Đẹp”, việc chuẩn bị vùng nguyên liệu cho hội thi hái chè nhanh, hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc chè theo hướng hữu cơ và kiểm soát dư lượng là những nội dung được địa phương chú trọng. Đây là các bước đi quan trọng nhằm bảo vệ môi trường sản xuất, duy trì chất lượng sản phẩm và hướng tới phát triển vùng chè theo hướng bền vững.
Song song với nâng cao chất lượng nguyên liệu, Vô Tranh quan tâm đào tạo kỹ năng pha trà, bồi dưỡng văn hóa ứng xử và nghiệp vụ phục vụ du lịch cho lực lượng nòng cốt. Những hoạt động này cho thấy định hướng phát triển không dừng ở việc bán sản phẩm trà, mà từng bước tạo dựng trải nghiệm để du khách có thể tìm hiểu quy trình làm trà, thưởng thức hương vị tại vùng nguyên liệu và gặp gỡ những người trực tiếp gìn giữ nghề.
Theo kế hoạch của địa phương, chuỗi hoạt động hướng tới Festival còn gắn với Ngày hội văn hóa; Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc; Hội thi sao chè thủ công; Gói bánh chưng trà xanh, cắm trại và các môn thể thao dân gian... Việc đón các đoàn khách từ “Chuyến tàu di sản” đến tham quan đồi chè, thưởng trà, tìm hiểu điệu múa Tắc Xình cùng văn hóa ẩm thực của đồng bào các dân tộc cũng góp phần mở rộng không gian trải nghiệm tại địa phương.
Điểm đáng chú ý là tiềm năng du lịch Vô Tranh không chỉ được tạo nên từ cảnh quan đồi chè. Những giá trị văn hóa được cộng đồng gìn giữ qua nhiều thế hệ chính là yếu tố có thể tạo nên chiều sâu cho hành trình khám phá.
Nhịp múa Tắc Xình gắn với Lễ hội Cầu mùa, tiếng khèn Mông và những làn điệu Sấng Cọ mang đến những sắc thái văn hóa đa dạng. Khi được giới thiệu trong không gian phù hợp, gắn với đời sống thực của cộng đồng, những giá trị ấy có thể bổ sung cho trải nghiệm thưởng trà, giúp du khách hiểu hơn về con người, phong tục và bản sắc của vùng đất.
Tuy nhiên, để hình thành sản phẩm du lịch có sức cạnh tranh, cảnh quan đẹp và bản sắc văn hóa cần được kết nối thành trải nghiệm hoàn chỉnh. Từ việc tham quan đồi chè, tìm hiểu cách hái và chế biến chè, thưởng trà đến khám phá ẩm thực, nghệ thuật dân gian và đời sống bản địa, mỗi hoạt động đều cần được tổ chức bài bản, bảo đảm chất lượng dịch vụ và tôn trọng không gian văn hóa của cộng đồng.
Đó cũng là hướng đi giúp Vô Tranh gia tăng giá trị cho sản phẩm chè, đồng thời tạo thêm cơ hội việc làm và sinh kế cho người dân. Khi người trồng chè không chỉ tham gia sản xuất mà còn trực tiếp kể câu chuyện về nghề, văn hóa và quê hương, mỗi chuyến tham quan sẽ có thêm giá trị trải nghiệm, còn thương hiệu trà được bồi đắp bằng những câu chuyện chân thực.
Khát vọng đưa thương hiệu trà Vô Tranh vươn xa
Từ chương trình “Khe Cốc – Dư vị từ nguồn xanh”, định hướng phát triển của Vô Tranh được thể hiện rõ qua việc đặt bảo tồn vùng nguyên liệu xanh làm nền tảng, đồng thời coi du lịch sinh thái và trải nghiệm trà là hướng đi cần được đầu tư trong thời gian tới.
Lãnh đạo xã Vô Tranh khẳng định địa phương sẽ tiếp tục chú trọng bảo vệ vùng chè, gìn giữ chất lượng đất và nguồn nước, nâng cấp hạ tầng phục vụ du lịch, đồng thời gắn kết các giá trị di sản văn hóa dân tộc với không gian thưởng trà. Mục tiêu là để mỗi du khách đến Vô Tranh không chỉ thưởng thức một chén trà ngon mà còn có cơ hội tìm hiểu nghề chè, cảm nhận nhịp sống bản địa và sự chân thành, mộc mạc của người dân.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, việc xây dựng thương hiệu cần song hành với nâng cao chất lượng sản phẩm, bảo đảm tính nhất quán trong chế biến, quảng bá rõ nét đặc trưng của trà Khe Cốc và phát triển các dịch vụ trải nghiệm đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của du khách. Sự phối hợp giữa chính quyền, hợp tác xã, hộ sản xuất, đơn vị lữ hành và cộng đồng địa phương sẽ giữ vai trò quan trọng trong việc hình thành chuỗi giá trị từ vùng nguyên liệu đến thị trường.
Cùng với đó, sự đồng hành của Hiệp hội Chè Việt Nam, các chuyên gia, nghệ nhân, nhà đầu tư và cơ quan báo chí được kỳ vọng góp phần lan tỏa hình ảnh trà Vô Tranh, mở rộng kết nối và tìm kiếm những cơ hội hợp tác mới. Việc đưa sản phẩm trà tiếp cận các thị trường rộng lớn hơn cũng cần dựa trên chất lượng, nguồn gốc minh bạch và câu chuyện thương hiệu có sức thuyết phục.
Trong bối cảnh du lịch ngày càng chú trọng trải nghiệm bản địa, những vùng chè như Khe Cốc có cơ hội tạo dấu ấn bằng chính những giá trị vốn có: màu xanh của đồi chè, kỹ nghệ của người làm trà, hương vị đặc trưng và chiều sâu văn hóa cộng đồng. Đây là lợi thế cần được khai thác có trách nhiệm, tránh chạy theo phát triển nóng làm ảnh hưởng đến cảnh quan, môi trường và chất lượng vùng nguyên liệu.
“Khe Cốc – Dư vị từ nguồn xanh” vì thế không chỉ là một cuộc hẹn thưởng trà trong khuôn khổ Festival Trà Quốc tế – Thái Nguyên năm 2026, mà còn gợi mở hướng phát triển cho vùng chè Vô Tranh: lấy chất lượng làm nền tảng, lấy văn hóa làm chiều sâu và lấy trải nghiệm du khách làm cầu nối đưa sản phẩm địa phương đến gần hơn với thị trường.
Từ những đồi chè xanh bên dòng sông Cầu, khát vọng vươn xa của Vô Tranh bắt đầu bằng việc gìn giữ những giá trị gần gũi nhất. Khi vùng nguyên liệu được bảo vệ, nghề truyền thống được tiếp nối và người dân trở thành chủ thể của hoạt động du lịch, hương trà Khe Cốc sẽ có thêm cơ hội lan tỏa, góp phần làm phong phú sức hấp dẫn của điểm đến Thái Nguyên trên hành trình hội nhập quốc tế.
