Ngày 9/10/2026, Sở Khoa học và Công nghệ Quảng Ninh tổ chức Hội nghị hưởng ứng Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026, tạo diễn đàn để cơ quan quản lý, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp trao đổi về chính sách hỗ trợ, ứng dụng công nghệ và phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo. Không chỉ phổ biến các cơ chế mới, hội nghị hướng tới giải quyết một yêu cầu thực tế: làm thế nào để ý tưởng trở thành sản phẩm, công nghệ tạo ra giá trị và doanh nghiệp nâng cao sức cạnh tranh bằng đổi mới sáng tạo.
Từ chủ trương đến hiệu quả thực chất
Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực chính để phát triển lực lượng sản xuất hiện đại và đổi mới phương thức quản trị quốc gia. Định hướng này đòi hỏi các địa phương không chỉ khuyến khích nghiên cứu, mà còn phải thúc đẩy ứng dụng công nghệ, thương mại hóa kết quả nghiên cứu và tạo ra giá trị kinh tế cụ thể.
Theo thông tin được nêu tại hội nghị, Quảng Ninh đạt 55,24 điểm, xếp thứ 4 trong số 34 địa phương về Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) năm 2026. Đây là kết quả đáng ghi nhận, phản ánh nỗ lực cải thiện môi trường và năng lực đổi mới sáng tạo, với sự tham gia của cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các cơ sở nghiên cứu, đào tạo.
Phát biểu tại hội nghị, ông Nguyễn Mạnh Cường, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, khẳng định đổi mới sáng tạo cần trở thành tư duy, phương thức hành động của mỗi cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và người dân. Trong đó, doanh nghiệp giữ vai trò trực tiếp đưa công nghệ và ý tưởng sáng tạo vào sản xuất, kinh doanh, biến kết quả nghiên cứu thành sản phẩm, dịch vụ và đưa ra thị trường.
Điều này cũng đặt ra yêu cầu đổi mới phải xuất phát từ nhu cầu thực tế. Công nghệ không nhất thiết bắt đầu bằng những dự án quy mô lớn; đôi khi, một cải tiến trong quy trình, một giải pháp số hóa phù hợp hoặc cách tổ chức sản xuất hiệu quả hơn cũng có thể tạo ra khác biệt về năng suất và chất lượng.
Chính sách mở đường, doanh nghiệp chủ động
Tại hội nghị, các đại biểu được giới thiệu những chính sách mới ban hành, hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo trong công nghiệp công nghệ số, phát triển sản phẩm, dịch vụ công nghệ số và sản phẩm phụ trợ công nghiệp, phát triển kinh tế xanh bền vững.
Việc cụ thể hóa chính sách thành các điều kiện, trình tự và phương thức tiếp cận giúp doanh nghiệp có thêm thông tin để xác định cơ hội phù hợp. Hội nghị đồng thời dành thời gian trao đổi, giải đáp những khó khăn, vướng mắc và tiếp nhận kiến nghị từ cộng đồng doanh nghiệp.
Đây là khâu quan trọng trong thực thi chính sách. Với nhiều doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, chi phí đầu tư công nghệ, đào tạo nhân lực, thử nghiệm sản phẩm và tìm kiếm thị trường vẫn là những rào cản đáng kể. Cơ chế hỗ trợ phù hợp có thể góp phần chia sẻ khó khăn, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư cho đổi mới và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Bên cạnh phổ biến chính sách, hội nghị tập trung vào xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, tăng cường kết nối thị trường và hành trình phát triển từ ý tưởng đến sản phẩm, doanh nghiệp. Việc trao giấy chứng nhận doanh nghiệp khoa học và công nghệ, biểu dương các cá nhân, doanh nhân tiêu biểu góp phần lan tỏa tinh thần sáng tạo và khuyến khích chia sẻ kinh nghiệm.
Muốn hệ sinh thái này vận hành hiệu quả, cần có sự phối hợp thực chất giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học, chuyên gia và các tổ chức tài chính. Cơ quan quản lý tạo điều kiện về chính sách; cơ sở nghiên cứu cung cấp tri thức, nhân lực; chuyên gia hỗ trợ giải quyết bài toán công nghệ; doanh nghiệp xác định nhu cầu và đưa sản phẩm ra thị trường. Kết nối càng chặt chẽ, khả năng chuyển hóa tri thức thành giá trị kinh tế càng cao.
Công nghệ tạo nền tảng cho kinh tế xanh
Đổi mới sáng tạo còn có ý nghĩa thiết thực đối với mục tiêu phát triển kinh tế xanh. Công nghệ giúp doanh nghiệp sử dụng tiết kiệm năng lượng, nguyên liệu và nước; giảm chất thải trong sản xuất; kiểm soát chất lượng và nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Đây là những giải pháp vừa có thể giảm áp lực lên môi trường, vừa góp phần tiết kiệm chi phí và nâng cao sức cạnh tranh.
Chuyển đổi số cũng mở ra khả năng quản lý hoạt động sản xuất, kinh doanh dựa trên dữ liệu, tối ưu quy trình và hạn chế những khâu trung gian không cần thiết. Khi được triển khai phù hợp, số hóa không chỉ nâng cao hiệu quả quản trị mà còn hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng những yêu cầu ngày càng cao của thị trường về chất lượng, tính minh bạch và trách nhiệm môi trường.
Kết quả PII năm 2026 là cơ sở để Quảng Ninh tiếp tục phát huy lợi thế, nhưng thước đo lâu dài vẫn là năng suất, chất lượng sản phẩm, hiệu quả sử dụng tài nguyên và sức cạnh tranh của doanh nghiệp. Khi chính sách đến đúng đối tượng, công nghệ gắn với nhu cầu thị trường và doanh nghiệp chủ động đổi mới, khoa học, công nghệ sẽ trở thành nguồn lực thiết thực cho phát triển.
Sáu doanh nghiệp được trao giấy chứng nhận doanh nghiệp Khoa học và Công nghệ đợt này.
Hội nghị hưởng ứng Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026 vì thế không chỉ dừng ở việc phổ biến chủ trương, chính sách, mà còn đặt ra yêu cầu đưa đổi mới sáng tạo vào từng hoạt động cụ thể. Đó là con đường để chuyển đổi số đi vào chiều sâu, thúc đẩy kinh tế xanh và nâng cao chất lượng tăng trưởng theo hướng hiệu quả, bền vững.
Vũ Phong Cầm
