Trên tuyến đường sắt Hà Nội – Thái Nguyên, du khách có thể thong thả ngắm cảnh đồng quê, thưởng thức chén trà Thái thơm dịu, nghe những làn điệu hát then cùng âm thanh đàn tính và tìm hiểu nét văn hóa đặc trưng của vùng đất trung du, miền núi phía Bắc.
Từ chuyến tàu di sản đến hành trình khám phá xứ Trà
Ngày 9/10, chuyến tàu khảo sát sản phẩm du lịch “Hành trình về với xứ Trà” đã khởi hành từ ga Hà Nội, đưa hơn 220 đại biểu là đại diện cơ quan quản lý, doanh nghiệp lữ hành, phóng viên báo chí, KOLs và blogger du lịch đến Thái Nguyên. Không gian trên tàu được tổ chức theo hướng kết hợp vận chuyển với quảng bá văn hóa trà, giới thiệu sản phẩm OCOP và biểu diễn nghệ thuật dân gian, tạo nên những trải nghiệm khác biệt so với một chuyến đi thông thường.
Chuyến tàu gồm 6 toa, trong đó có một toa cộng đồng dành cho các hoạt động giao lưu văn hóa, văn nghệ và 5 toa phục vụ hành khách. Trong hành trình khoảng hai tiếng, du khách được thưởng trà, tìm hiểu sản phẩm từ chè, xem biểu diễn hát then, múa bát và độc tấu sáo Mông. Những hoạt động này đưa một phần văn hóa địa phương đến gần hơn với hành khách ngay từ khi chuyến đi bắt đầu.
Du khách lưu lại khoảnh khắc bên đoàn tàu du lịch “Hành trình về với xứ Trà” trong chương trình khảo sát tuyến Hà Nội - Thái Nguyên.
Chị Phạm Thị Hương, Giám đốc Công ty du lịch Nghiêng Complex tại Hà Nội, cho rằng du lịch bằng tàu hỏa vẫn có sức hấp dẫn riêng, ngay cả khi đây không phải loại hình mới. Theo chị, với những hành trình có khoảng cách vừa phải, tàu hỏa tạo điều kiện để du khách thong thả chiêm ngưỡng cảnh quan dọc đường, tận hưởng nhịp điệu chuyến đi thay vì chỉ tập trung vào việc di chuyển đến điểm cuối.
Từ trải nghiệm trên tàu, hành trình tiếp tục mở rộng đến các điểm tham quan của Thái Nguyên như Di tích lịch sử quốc gia Địa điểm lưu niệm 60 liệt sĩ thanh niên xung phong Đại đội 915, Đội 91 Bắc Thái; vùng chè Tân Cương; Hợp tác xã Trà và Du lịch cộng đồng Tiến Yên; Hợp tác xã chè Hảo Đạt và Khu bảo tồn Làng nhà sàn dân tộc sinh thái Thái Hải.
Trên cơ sở khảo sát thực tế và kết nối các điểm đến, Hiệp hội Du lịch Thái Nguyên giới thiệu 5 chương trình tham quan gắn với tuyến đường sắt Hà Nội – Thái Nguyên. Mỗi hành trình mang một chủ đề riêng, từ trải nghiệm văn hóa trà, khám phá bản làng đến tìm hiểu di tích lịch sử và hòa mình vào cảnh quan thiên nhiên.
Năm hành trình, năm sắc thái khám phá
Tân Cương tinh hoa – Sắc bản Thái Hải là lựa chọn dành cho những du khách muốn tìm hiểu sâu hơn về văn hóa trà và đời sống cộng đồng. Hành trình đưa khách đến vùng chè Tân Cương, nơi có thể tìm hiểu quy trình trồng, chăm sóc, chế biến chè và thưởng thức hương vị trà đặc trưng. Từ câu chuyện của cây chè, chuyến đi tiếp tục đến Khu bảo tồn Làng nhà sàn dân tộc sinh thái Thái Hải, nơi du khách có cơ hội khám phá không gian nhà sàn, phong tục và nếp sống văn hóa truyền thống của cộng đồng địa phương.
Sự kết hợp giữa vùng nguyên liệu chè và không gian văn hóa bản địa giúp chương trình không chỉ dừng ở việc tham quan, mua sắm đặc sản mà còn mở ra cơ hội tìm hiểu cách người dân gìn giữ di sản, tổ chức đời sống và phát triển du lịch cộng đồng.
Nếu muốn kết hợp văn hóa trà với cảnh quan sinh thái, hành trình vùng chè Cầu Đá – La Bằng và Hồ Núi Cốc mang đến một lựa chọn khác. Du khách có thể tìm hiểu hoạt động sản xuất chè tại địa phương, khám phá những vùng nguyên liệu xanh mướt, sau đó tiếp tục đến Hồ Núi Cốc để trải nghiệm cảnh quan thiên nhiên. Chương trình tạo sự kết nối giữa hoạt động nông nghiệp đặc trưng của Thái Nguyên với không gian nghỉ ngơi, tham quan và khám phá sinh thái.
Trong khi đó, Huyền tích Đuổm – Hương trà Khê Cốc hướng đến những người yêu thích lịch sử và văn hóa. Điểm nhấn của hành trình là Đền Đuổm, di tích gắn với danh tướng Dương Tự Minh, nhân vật lịch sử có dấu ấn trong đời sống văn hóa, tín ngưỡng của người dân địa phương. Sau hoạt động tham quan, tìm hiểu di tích, du khách tiếp tục trải nghiệm văn hóa trà, khám phá mối liên hệ giữa sản vật địa phương với lịch sử và đời sống cộng đồng.
Sự kết hợp giữa di tích và vùng chè giúp hành trình có chiều sâu hơn, đồng thời mở ra cách tiếp cận du lịch văn hóa không chỉ qua các công trình lịch sử mà còn qua những câu chuyện về con người, phong tục và sản phẩm gắn bó với vùng đất.
Với những du khách muốn dành nhiều thời gian hơn cho thiên nhiên, Mây ngàn Shan Tuyết – Vọng nước Hồ Ba Bể được thiết kế theo chương trình hai ngày một đêm. Hành trình kết nối vùng chè Shan Tuyết Bằng Phúc với Hồ Ba Bể, động Hua Mạ và các điểm đến gắn với đời sống cộng đồng.
Từ câu chuyện về vùng chè Shan Tuyết, du khách có thể tiếp tục khám phá cảnh quan hồ, hang động và không gian sinh hoạt của cư dân địa phương. So với các chương trình trong ngày, hành trình hai ngày một đêm tạo điều kiện để du khách lưu lại lâu hơn, trải nghiệm đa dạng hơn và có thêm thời gian cảm nhận nhịp sống tại điểm đến.
Chương trình thứ năm, Sắc màu di sản – Hương trà Trại Cài, kết hợp trải nghiệm vùng chè Trại Cài với tham quan các điểm văn hóa, lịch sử. Du khách có thể tìm hiểu quy trình chế biến trà, khám phá Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam và kết nối hành trình với những hoạt động trong khuôn khổ Festival Trà Quốc tế – Thái Nguyên 2026.
Thông qua sự kết hợp giữa văn hóa trà, di sản và các hoạt động lễ hội, chương trình hướng đến nhóm khách muốn tìm hiểu nhiều khía cạnh của Thái Nguyên trong cùng một chuyến đi. Đây cũng là cách để các giá trị văn hóa địa phương được giới thiệu trong một không gian rộng hơn, gắn với hoạt động trải nghiệm và giao lưu.
Theo ông Nguyễn Hữu Cường, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Thái Nguyên, 5 chương trình được xây dựng trên cơ sở kết nối tuyến tàu Hà Nội – Thái Nguyên với hệ thống điểm tham quan, vùng chè, hợp tác xã sản xuất và các khu du lịch cộng đồng. Phương án tổ chức kết hợp tàu hỏa với ô tô trung chuyển nhằm giúp du khách thuận tiện tiếp cận các điểm đến, đồng thời tạo sự liên kết giữa vận chuyển, tham quan và trải nghiệm tại địa phương.
Theo kế hoạch được giới thiệu tại buổi tọa đàm ngày 9/10, các chương trình một ngày có giá dự kiến 790.000 đồng/khách, bao gồm vé tàu khứ hồi, một bữa ăn chính trị giá 200.000 đồng, vé tham quan, ô tô trung chuyển, hướng dẫn viên và bảo hiểm du lịch. Các chương trình hai ngày một đêm có giá dự kiến từ 1.790.000 đến 1.990.000 đồng/khách.
Đây là mức giá dự kiến được công bố trong giai đoạn xây dựng sản phẩm; du khách cần theo dõi thông tin chính thức để cập nhật lịch khởi hành, dịch vụ bao gồm và điều kiện đặt tour cụ thể.
Kết nối Festival Trà, mở hướng phát triển du lịch đường sắt
Việc giới thiệu 5 chương trình du lịch gắn với tuyến tàu Hà Nội – Thái Nguyên diễn ra trong bối cảnh địa phương chuẩn bị tổ chức Festival Trà Quốc tế – Thái Nguyên 2026, từ ngày 30/10 đến 7/11. Theo kế hoạch, sáu chuyến tàu du lịch dự kiến được tổ chức vào các ngày 30, 31/10 và 1, 5, 6, 7/11, tạo điều kiện để du khách tham gia các hoạt động Festival, khám phá vùng chè và tìm hiểu những điểm đến tiêu biểu của địa phương.
Bà Vũ Thị Thu Hường, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Thái Nguyên, cho biết chương trình nhằm phát triển sản phẩm du lịch gắn với văn hóa trà và tuyến đường sắt Hà Nội – Thái Nguyên, đồng thời quảng bá tiềm năng, thế mạnh, các điểm đến cùng giá trị văn hóa, ẩm thực đặc trưng của tỉnh. Thông qua hoạt động khảo sát, địa phương mong muốn tăng cường xúc tiến, hợp tác xây dựng sản phẩm, thu hút đầu tư và kết nối thị trường du lịch Hà Nội với Thái Nguyên.
Theo bà Vũ Thị Thu Hường, Thái Nguyên có nguồn tài nguyên du lịch đa dạng, với 400 di tích được xếp hạng, 45 di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia và nhiều điểm đến lịch sử, sinh thái, cộng đồng. Đặc biệt, văn hóa trà là lợi thế nổi bật của địa phương, với khoảng 22.200 ha chè và 204 sản phẩm chè OCOP đạt từ 3 đến 5 sao, trong đó có 6 sản phẩm OCOP 5 sao cấp quốc gia.
Những lợi thế này tạo cơ sở để Thái Nguyên phát triển các sản phẩm kết hợp giữa tham quan vùng chè, trải nghiệm chế biến, thưởng trà và tìm hiểu đời sống bản địa. Tuy nhiên, để các chương trình thực sự hấp dẫn và có khả năng khai thác lâu dài, việc tổ chức cần bảo đảm tính đồng bộ giữa vận chuyển, lịch trình tham quan, ăn uống, hướng dẫn và các dịch vụ tại điểm đến.
Ông Phạm Văn Dũng, Phó Trưởng ban Kế hoạch Kinh doanh, Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam, nhận định rằng khi đường sắt được kết nối với các giá trị văn hóa, lịch sử, cảnh quan và dịch vụ đặc trưng của địa phương, đoàn tàu không còn đơn thuần là phương tiện vận chuyển mà có thể trở thành một sản phẩm du lịch hấp dẫn. Giá trị của đoàn tàu du lịch, theo ông, không chỉ nằm ở doanh thu vận tải mà còn ở khả năng thu hút hành khách, thúc đẩy thương mại, dịch vụ và tiêu thụ sản phẩm địa phương.
Tháng 9/2026, Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam và UBND tỉnh Thái Nguyên đã ký biên bản ghi nhớ hợp tác phát triển sản phẩm du lịch đường sắt Hà Nội – Thái Nguyên giai đoạn 2026–2030. Đây là cơ sở để các bên phối hợp hoàn thiện sản phẩm, tổ chức các chuyến tàu trải nghiệm và đánh giá nhu cầu thị trường.
Bà Vũ Thị Thu Hường cũng cho biết ngành du lịch tỉnh đang phối hợp xây dựng, hoàn thiện sản phẩm để phục vụ du khách trong sáu chuyến tàu dự kiến tổ chức dịp Festival Trà. Sau giai đoạn này, địa phương hướng đến triển khai các chuyến tàu kết nối Hà Nội và Thái Nguyên, đồng thời đưa các tour vào hệ thống phân phối trên nhiều nền tảng từ tháng 11/2026.
Về lâu dài, khả năng duy trì sản phẩm sẽ phụ thuộc vào nhu cầu thực tế, chất lượng dịch vụ và hiệu quả khai thác. Việc kết nối doanh nghiệp lữ hành, xây dựng nguồn khách ổn định, hoàn thiện phương tiện trung chuyển và phối hợp giữa các điểm đến sẽ là những yếu tố quan trọng để tuyến tàu có thể vận hành thường xuyên.
Với lợi thế khoảng cách gần Hà Nội, văn hóa trà đặc sắc cùng hệ thống di tích, điểm du lịch cộng đồng và cảnh quan thiên nhiên, Thái Nguyên có cơ hội tạo dựng một sản phẩm du lịch đường sắt mang dấu ấn riêng. Năm hành trình được giới thiệu không chỉ mở thêm lựa chọn khám phá xứ Trà mà còn gợi ra cách kết nối giao thông với văn hóa và trải nghiệm địa phương, để mỗi chuyến tàu trở thành điểm khởi đầu cho hành trình tìm hiểu sâu hơn về vùng đất trung du giàu bản sắc.
