Theo Kế hoạch bảo vệ môi trường tỉnh Khánh Hòa giai đoạn 2026-2030, phát triển du lịch theo hướng xanh là một trong những nội dung được địa phương chú trọng trong quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Mục tiêu dán nhãn xanh cho 80% điểm đến và cơ sở kinh doanh du lịch vào năm 2030 được đặt trong nhóm nhiệm vụ về bảo tồn thiên nhiên, đa dạng sinh học, đồng thời gắn với phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và mô hình tăng trưởng các-bon thấp.
Định hướng này được đưa ra trong bối cảnh du lịch biển là một trong những ngành kinh tế quan trọng của Khánh Hòa. Với hệ sinh thái biển, cảnh quan tự nhiên và các giá trị văn hóa đa dạng, địa phương đang đứng trước yêu cầu cân bằng giữa khai thác tiềm năng du lịch và bảo vệ nguồn tài nguyên làm nền tảng cho tăng trưởng dài hạn.
170 tiêu chí cho du lịch xanh
Một bước triển khai cụ thể được Khánh Hòa thực hiện là công bố Bộ tiêu chuẩn du lịch xanh vào ngày 11/6. Bộ tiêu chuẩn được xây dựng với 170 tiêu chí, phân nhóm dành cho các cơ sở lưu trú và điểm tham quan du lịch.
Tại lễ công bố, lãnh đạo UBND tỉnh, ngành văn hóa, thể thao và du lịch, Hiệp hội Du lịch Nha Trang - Khánh Hòa, đơn vị tư vấn cùng cộng đồng doanh nghiệp đã tham dự. Nhiều doanh nghiệp bày tỏ sự quan tâm và cho biết sẽ nghiên cứu, đăng ký triển khai các tiêu chí du lịch xanh trong hoạt động kinh doanh.
Việc xây dựng bộ tiêu chuẩn được xem là cơ sở để chuyển khái niệm "du lịch xanh" từ định hướng thành những yêu cầu cụ thể đối với từng loại hình hoạt động. Thay vì chỉ tập trung xử lý chất thải sau khi phát sinh, các tiêu chí môi trường được đưa vào quá trình vận hành, sử dụng tài nguyên và cung cấp dịch vụ du lịch.
Theo định hướng của tỉnh, các hoạt động sản xuất, kinh doanh và dịch vụ sẽ được khuyến khích sử dụng tiết kiệm tài nguyên, giảm phát sinh chất thải, ưu tiên sản phẩm thân thiện với môi trường và từng bước chuyển sang mô hình kinh tế tuần hoàn.
Các cơ sở phát sinh chất thải phải kiểm soát và xử lý đạt quy chuẩn trước khi xả ra môi trường. Cùng với đó, tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030 thu gom, xử lý 100% chất thải rắn sinh hoạt, chất thải nguy hại và chất thải y tế; 100% đô thị có hệ thống thu gom, xử lý nước thải và không còn cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.
Tăng trưởng kinh tế gắn với yêu cầu xanh hóa
Định hướng môi trường của Khánh Hòa không chỉ giới hạn trong lĩnh vực du lịch mà được đặt trong tổng thể chương trình phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030.
Theo Chương trình thực hiện Quy hoạch tỉnh Khánh Hòa thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 (điều chỉnh), địa phương hướng tới mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2030.
Trong giai đoạn 2026-2030, Khánh Hòa đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân 11-12% mỗi năm. Đến năm 2030, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản dự kiến chiếm khoảng 8,5% cơ cấu kinh tế; công nghiệp - xây dựng 45%; dịch vụ 40,5%; thuế sản phẩm trừ trợ cấp sản phẩm khoảng 6%.
Song song với mục tiêu tăng trưởng, tỉnh đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng nền kinh tế. Kinh tế số được kỳ vọng đóng góp 35% GRDP vào năm 2030, năng suất các nhân tố tổng hợp đóng góp bình quân trên 55% vào tăng trưởng, năng suất lao động tăng khoảng 11%/năm và tổng thu ngân sách nhà nước tăng bình quân 12%/năm.
Không gian phát triển của tỉnh được tổ chức theo ba cực tăng trưởng:
- Khu kinh tế Vân Phong ở phía Bắc được định hướng trở thành cực tăng trưởng gắn với công nghiệp và logistics biển quy mô lớn.
- Khu vực Nha Trang - Cam Lâm - Cam Ranh giữ vai trò trung tâm hành chính, dịch vụ và tri thức, trong đó Nha Trang tiếp tục phát huy thế mạnh về du lịch, dịch vụ và khoa học công nghệ.
- Ở phía Nam, Phan Rang - Tháp Chàm và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam được định hướng phát triển du lịch, văn hóa, năng lượng sạch, công nghiệp xanh và đổi mới sáng tạo.
Cấu trúc này cho thấy Khánh Hòa đang định hình các động lực tăng trưởng theo lợi thế từng khu vực, đồng thời đặt yêu cầu về hạ tầng, tài nguyên và môi trường trong mối liên kết chung của toàn tỉnh.
Kinh tế biển không tách rời bảo vệ tài nguyên
Trong định hướng phát triển mới, kinh tế biển tiếp tục là một trong những trụ cột của Khánh Hòa nhưng được đặt cùng với yêu cầu nâng cao giá trị và giảm tác động đến môi trường.
Tỉnh định hướng phát triển kinh tế biển gắn với công nghiệp, logistics và dịch vụ; đồng thời thúc đẩy công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp xanh, năng lượng tái tạo và các ngành có hàm lượng khoa học - công nghệ cao.
Đối với nông nghiệp, Khánh Hòa định hướng mở rộng các mô hình công nghệ cao, thông minh, hữu cơ, sinh thái và tuần hoàn. Sản xuất được kết nối với chế biến, thị trường, truy xuất nguồn gốc và chuyển đổi số nhằm nâng cao giá trị gia tăng.
Trong lĩnh vực thủy sản, yêu cầu an toàn sinh học và bảo vệ môi trường được đặt song song với phát triển nuôi trồng, chế biến, hậu cần nghề cá, logistics và thương mại điện tử.
Đến năm 2030, tỉnh đặt mục tiêu duy trì tỷ lệ che phủ rừng khoảng 47%; 100% dân số đô thị được sử dụng nguồn nước hợp vệ sinh và được cấp nước sạch qua hệ thống tập trung; khoảng 90,2% hộ dân nông thôn sử dụng nước hợp vệ sinh. Tỷ lệ chất thải rắn sinh hoạt và chất thải nguy hại được thu gom, xử lý đều hướng tới 100%.
Cùng với đó, công tác quản lý đất đai, tài nguyên nước, khoáng sản và tài nguyên biển sẽ được tăng cường; năng lực quan trắc, dự báo, cảnh báo thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu tiếp tục được nâng cao.
Song song với các mục tiêu dài hạn, Khánh Hòa đang tăng cường các biện pháp kiểm soát môi trường trên địa bàn.
UBND tỉnh đã yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì xây dựng kế hoạch hành động thực hiện các chương trình về bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu; đồng thời theo dõi, đôn đốc và kiểm tra tiến độ thực hiện Kế hoạch bảo vệ môi trường tỉnh giai đoạn 2026-2030.
Tỉnh cũng yêu cầu đẩy nhanh việc hoàn thiện Kế hoạch ứng phó sự cố chất thải, hoàn thiện hồ sơ cấp phép môi trường đối với Dự án Nhà máy điện rác Khánh Hòa và xây dựng sơ đồ định hướng phân vùng xử lý chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn.
Đáng chú ý, các sở, ngành và chính quyền cấp xã, phường, đặc khu được yêu cầu xác định tiêu chí môi trường là điều kiện quan trọng trong quá trình thẩm định, tiếp nhận các dự án đầu tư mới. Công tác kiểm tra, giám sát và xử lý các hành vi xả thải trái phép, gây ô nhiễm cũng được tăng cường.
Tại các khu, cụm công nghiệp, tỉnh yêu cầu kiểm soát chặt mạng lưới quan trắc tự động và hệ thống xử lý nước thải. Chính quyền cơ sở đồng thời phải chủ động giải quyết các phản ánh, khiếu nại về môi trường ngay từ địa bàn, hạn chế phát sinh các điểm nóng phức tạp.
Đây cũng là một phần trong định hướng rộng hơn của tỉnh: khai thác lợi thế biển, du lịch và tài nguyên thiên nhiên nhưng đồng thời bảo đảm các nguồn lực này được sử dụng hiệu quả, giảm áp lực lên môi trường và tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững trong giai đoạn tới.
