Sau quá trình sáp nhập và định hướng phát triển không gian du lịch mới, địa phương Đồng Tháp mới đang triển khai bảo tồn di sản kiến trúc và mở rộng các mô hình du lịch sinh thái – cộng đồng. Trong đó, Làng cổ Đông Hòa Hiệp và Khu bảo tồn Đồng Tháp Mười được xem là những điểm đến trọng tâm trong chiến lược khai thác giá trị văn hóa – tự nhiên của địa phương.
Phát huy giá trị Làng cổ Đông Hòa Hiệp
Làng cổ Đông Hòa Hiệp thuộc xã Cái Bè, Đồng Tháp hiện có hơn 14 nhà cổ có niên đại trên 100 năm. Các công trình kiến trúc được hình thành từ thế kỷ XVIII, sử dụng nhiều vật liệu gỗ quý, mái ngói truyền thống, với nét kết hợp giữa kiến trúc phương Đông và phương Tây. Năm 2017, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã xếp hạng quần thể nhà cổ này là Di tích Quốc gia.
Một số nhà cổ đang được khai thác phục vụ du lịch như nhà ông Kiệt, nhà Ba Đức, nhà ông Võ hay nhà ông Xoát. Trong đó, nhà cổ ông Kiệt đã được tổ chức JICA (Nhật Bản) hỗ trợ trùng tu và được giới khảo cổ Nhật Bản xếp vào nhóm “Cửu đại mỹ gia” tại Việt Nam. Hiện vật bên trong nhiều nhà cổ vẫn còn giữ được bàn ghế, liễn đối, đồ sứ, vật dụng gỗ chạm khắc có giá trị về mỹ thuật và lịch sử.
Theo đại diện Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đồng Tháp, địa phương đang triển khai đồng bộ công tác chỉnh trang cảnh quan, nâng cao nhận thức cộng đồng trong bảo vệ di sản và hỗ trợ kết nối phát triển dịch vụ du lịch tại khu vực. Tuy nhiên, việc xây dựng sản phẩm du lịch chuyên sâu và mô hình liên kết giữa các hộ sở hữu nhà cổ vẫn cần hoàn thiện nhằm tạo chuỗi trải nghiệm thống nhất cho du khách.
Khu bảo tồn Đồng Tháp Mười hướng tới mô hình du lịch sinh thái trọng điểm
Song song với khai thác giá trị di sản, Khu bảo tồn Đồng Tháp Mười được định hướng trở thành điểm đến sinh thái đặc thù của vùng. Tại đây, hệ sinh thái đất ngập nước còn duy trì tương đối nguyên bản, với thảm thực vật bản địa, môi trường tự nhiên đặc trưng và cảnh quan đồng lầy đặc trưng Nam Bộ.
Trong chuyến khảo sát gần đây của đoàn famtrip gồm đại biểu cơ quan quản lý, doanh nghiệp du lịch và đơn vị truyền thông, ban quản lý khu bảo tồn đã giới thiệu định hướng phát triển sản phẩm trải nghiệm gắn với môi trường tự nhiên, văn hóa bản địa và sinh kế nông nghiệp.
Theo đánh giá của đoàn khảo sát, điểm đến có khả năng hình thành tour sinh thái chuyên đề, gắn với hoạt động tham quan cảnh quan, tìm hiểu hệ sinh thái và trải nghiệm sản phẩm từ cây khóm – đặc sản của vùng.
Theo định hướng phát triển, cơ quan quản lý sẽ tiếp tục phối hợp với doanh nghiệp du lịch để hoàn thiện các hạng mục hạ tầng, thiết kế tuyến tham quan và xây dựng hoạt động trải nghiệm nhằm đáp ứng nhu cầu thị trường.
Việc phát huy giá trị di sản kết hợp với khai thác thiên nhiên nguyên bản được xem là định hướng trọng tâm của Đồng Tháp Mới. Trong giai đoạn tiếp theo, địa phương sẽ tập trung xây dựng sản phẩm du lịch theo ba nhóm chính gồm du lịch văn hóa – di sản; du lịch sinh thái – môi trường; và du lịch cộng đồng gắn với sản xuất nông nghiệp.
Các sản phẩm mới kỳ vọng góp phần đa dạng hóa điểm đến của tỉnh, nâng cao hình ảnh du lịch đặc trưng vùng đất Sen Hồng và thu hút khách trong nước lẫn quốc tế. Đây cũng được xem là bước chuyển trong chiến lược phát triển kinh tế du lịch, dựa trên nền tảng bảo tồn tài nguyên và khai thác hiệu quả giá trị bản địa.
Các hoạt động trải nghiệm ở xã Cái Bè, Đồng Tháp
Bên cạnh các điểm đến mang giá trị di sản và sinh thái, du khách đến Đồng Tháp Mới có thể tìm hiểu đời sống địa phương thông qua những hoạt động trải nghiệm dân gian tại khu vực cù lao Tân Phong. Một trong những điểm dừng chân được nhiều đoàn khách lựa chọn là Vườn nhà Ngoại nơi tái hiện không gian sinh hoạt miệt vườn mộc mạc.
Tại đây, du khách có thể trực tiếp tham gia làm bánh lá mít - loại bánh dân gian xuất hiện lâu đời ở vùng sông nước, gắn liền với ký ức bếp nhà của nhiều thế hệ người Nam Bộ. Quá trình chuẩn bị lá, quét bột, hấp bánh thủ công giúp du khách hiểu hơn về nếp ăn uống giản dị mà tinh tế của cư dân vùng cù lao.
Ngoài ra, người dân địa phương còn hướng dẫn du khách đan sản phẩm từ lục bình phơi khô, một nghề thủ công tận dụng nguyên liệu tự nhiên ngay trên sông. Những sản phẩm như giỏ đựng, khay, đồ trang trí hay vật dụng sinh hoạt đều được làm hoàn toàn bằng tay, phản ánh sự tài khéo, tỉ mỉ, đồng thời cho thấy cách người dân chuyển đổi vật liệu tưởng chừng vô giá trị thành sản phẩm hữu ích.
