Từ một cử nhân kinh tế làm giám đốc một công ty xây dựng "phải lòng" vùng đất biên viễn, ông Lại Quốc Tĩnh - Chủ tịch HĐQT H’Mong Village Resort - đã "gắn sao" cho kiến trúc nhà trình tường bằng công nghệ vật liệu sinh học hiện đại, đưa văn hóa bản địa vươn tầm quốc tế. Việc được vinh danh Doanh nhân Việt Nam tiêu biểu - Cúp Thánh Gióng 2026 không chỉ là dấu ấn cá nhân rực rỡ mà còn khẳng định tầm vóc của người dẫn đường ngành du lịch địa phương trong kỷ nguyên phát triển bền vững.
Dọc theo những cung đường uốn lượn men theo sườn núi cao nguyên đá, hình ảnh những căn nhà trình tường lợp mái ngói âm dương nép mình bên hàng rào đá cổ kính từ lâu đã trở thành biểu tượng kiến trúc đặc sắc của đồng bào H'Mông. Thế nhưng, dưới tác động của thời gian và làn sóng đô thị hóa, nhiều nếp nhà đất truyền thống dần bị thay thế bởi xi măng và mái tôn lạnh lẽo. Chứng kiến nét văn hóa độc đáo bị mai một đi. Anh Lại Quốc Tĩnh - người con gốc Thái Bình, cựu sinh viên Đại học Kinh tế Quốc dân với hơn 20 năm gắn bó với mảnh đất địa đầu Tổ quốc - đã không khỏi trăn trở và đau đáu.
Bằng sự nhạy bén của một nhà quản trị kinh tế lẫn chuyên môn xây dựng, ông Tĩnh nhận ra văn hóa không chỉ là ký ức, mà chính là "tài sản định danh" cốt lõi cho du lịch vùng cao. Nếu để mất đi kiến trúc bản địa, du lịch sẽ tự đánh mất đi sức hút nguyên bản và khả năng cạnh tranh. Khát vọng phục dựng một không gian kiến trúc truyền thống nguyên vẹn đã thôi thúc ông bắt tay vào kiến tạo H'Mong Village giữa thung lũng Tráng Kìm, xã Lùng Tám. Ở góc độ người đứng đầu Hiệp hội Du lịch tỉnh Tuyên Quang, ông coi việc bảo tồn kiến trúc dân tộc là trách nhiệm tiên phong của một doanh nhân dấn thân.
Làm du lịch sinh thái ở vùng cao biên giới chưa bao giờ là bài toán dễ dàng, nhất là khi phải đối mặt với địa hình hiểm trở và sự thiếu hụt về nguồn lực. Khi bắt đầu triển khai dự án H'Mong Village trên diện tích 20 ha tại Quản Bạ (Hà Giang trước đây), ông Lại Quốc Tĩnh đã kiên trì suốt một năm ròng để thương lượng và tìm tiếng nói chung với hơn 100 hộ dân bản địa. Thay vì bồi thường đơn thuần, ông chọn mô hình liên kết lợi ích giữa doanh nghiệp và cộng đồng, cam kết biến người dân địa phương thành chủ thể của hoạt động du lịch
Hiện nay, khu nghỉ dưỡng đã tạo công ăn việc làm ổn định cho hơn 60 người là đồng bào dân tộc thiểu số địa phương. Không chỉ giải quyết bài toán sinh kế, dự án còn truyền cảm hứng để bà con tự hào về nguồn cội và chủ động gìn giữ nét đẹp văn hóa của dân tộc mình. Đó chính là minh chứng cho tư duy kinh tế bao trùm: doanh nghiệp chỉ phát triển bền vững khi cộng đồng xung quanh cùng đi lên.
Là một người làm xây dựng, ông Lại Quốc Tĩnh không dừng lại ở việc phục dựng thô sơ mà ứng dụng tinh thần đổi mới sáng tạo vào bảo tồn. Nhược điểm lớn nhất của nhà trình tường truyền thống là dễ bị bào mòn bởi thời tiết khắc nghiệt. dễ bị nứt rạn theo thời gian. Để giải bài toán này, ông đã hợp tác cùng các nhà khoa học Viện Vật lý (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) nghiên cứu hợp chất phụ gia gia cố đất, giúp bức tường đất đạt độ bền chắc như đá mà vẫn giữ nguyên màu sắc tự nhiên và khả năng điều hòa nhiệt độ.
Từ công nghệ này, bản Đề Chia với 20 căn nhà trình tường mang tên 20 dòng họ H'Mông đã ra đời, kết hợp hài hòa cùng các căn bungalow hình chiếc "quẩy tấu" (gùi đeo lưng) - công trình đạt Kỷ lục Việt Nam. Với mật độ xây dựng chưa đầy 8%, dành phần lớn diện tích cho hàng vạn cây sa mộc, đào, mận bản địa, H'Mong Village đã xuất sắc đoạt Giải thưởng Khách sạn xanh ASEAN năm 2022. Thành công này chứng minh rằng: khi tri thức khoa học kết hợp với di sản dân tộc, công trình nghỉ dưỡng không chỉ có giá trị thương mại mà còn trở thành di sản trường tồn theo thời gian.
Tối 11-10-2026, tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia (Hà Nội), Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã trang trọng vinh danh ông Lại Quốc Tĩnh là một trong 100 doanh nhân xuất sắc nhận danh hiệu "Doanh nhân Việt Nam tiêu biểu - Cúp Thánh Gióng" năm 2026. Đây là sự ghi nhận xứng đáng cho năng lực quản trị, tinh thần đổi mới sáng tạo và trách nhiệm xã hội bền bỉ mà ông đã cống hiến trong suốt giai đoạn vừa qua.
Trên cương vị Chủ tịch Hội đồng quản trị H'Mong Village và Chủ tịch Hiệp hội Du lịch tỉnh Tuyên Quang, danh hiệu cao quý này không chỉ là niềm tự hào cá nhân mà còn khẳng định vị thế của cộng đồng doanh nghiệp làm du lịch sinh thái, du lịch di sản. Với ông Tĩnh, giải thưởng chính là nguồn động lực để tiếp tục lan tỏa mô hình du lịch xanh, thúc đẩy sự liên kết giữa các doanh nghiệp trong vùng và định hình một thế hệ doanh nhân biết lấy giá trị văn hóa làm kim nam cho mọi chiến lược kinh doanh.
Sức mạnh nội sinh của du lịch nằm ở bản sắc. Chúng ta dùng văn hóa để phát triển kinh tế, và từ quả ngọt du lịch lại quay trở lại bảo tồn di sản cho mai sau. - Ông Lại Quốc Tĩnh
BÀI: Ngọc Diệp
THIẾT KẾ: Việt Hoàng
