Công ty Cổ phần Du lịch Đam B’ri, tiền thân là doanh nghiệp nhà nước trực thuộc Tổng công ty Dâu tằm tơ Việt Nam, là chủ đầu tư dự án. Dự án được triển khai tại các xã Lộc Quảng, Lộc Tân, huyện Bảo Lâm và xã Đam B’ri, TP. Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng; nay thuộc xã Bảo Lâm 1 và phường 2 Bảo Lộc.
Dự án có mục tiêu đầu tư xây dựng khu du lịch tham quan, nghỉ dưỡng, với diện tích đất sử dụng hơn 1,27 triệu m² và tổng vốn đầu tư 312,268 tỷ đồng. Thời gian hoạt động của dự án đến hết ngày 3/6/2041. Tiến độ thực hiện được xác định từ năm 2005 đến tháng 10/2023.
Tại thời điểm thanh tra, chủ đầu tư mới đầu tư khoảng 56 tỷ đồng vào dự án, với một số hạng mục đã được xây dựng như nhà ga xe trượt, nhà vệ sinh, nhà bảo vệ và dịch vụ khách hàng, nhà chụp ảnh.
Theo kết luận thanh tra, Công ty Cổ phần Du lịch Đam B’ri đã chủ động phối hợp với các cơ quan quản lý nhà nước để hoàn thiện nhiều thủ tục pháp lý liên quan đến dự án, gồm phê duyệt dự án, cấp và điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, giấy phép xây dựng, chứng minh năng lực tài chính và các thủ tục khác theo quy định. Doanh nghiệp cũng được ghi nhận đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính.
Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, dự án vẫn còn nhiều tồn tại, hạn chế và sai phạm.
Cấp giấy chứng nhận đầu tư không đúng chủ trương
Theo kết luận thanh tra, trong quá trình tham mưu UBND tỉnh cấp Giấy chứng nhận đầu tư năm 2010, Sở Kế hoạch và Đầu tư (cũ) đã xác định thời hạn thực hiện dự án và tổng mức đầu tư không đúng với chủ trương của UBND tỉnh tại Công văn số 7999/UBND-TH ngày 14/11/2007.
Tuy nhiên, Sở Kế hoạch và Đầu tư (cũ) thiếu theo dõi, đánh giá hoạt động đầu tư và chưa thường xuyên đôn đốc chủ đầu tư báo cáo tình hình triển khai dự án theo quy định.
Đáng chú ý, sau khi dự án hết thời hạn thực hiện trong hai giai đoạn, gồm từ tháng 1/2015 đến tháng 10/2018, kéo dài 46 tháng, và từ tháng 11/2023 đến tháng 3/2026, kéo dài 28 tháng, cơ quan quản lý vẫn chưa kịp thời kiểm tra, xử lý vi phạm hoặc báo cáo, đề xuất phương án xử lý với cấp có thẩm quyền.
Thanh tra xác định trách nhiệm thuộc Sở Kế hoạch và Đầu tư (cũ) trong thời kỳ từ năm 2006 đến tháng 2/2025 và Sở Tài chính trong thời kỳ từ tháng 3/2025 đến tháng 3/2026. Trách nhiệm cá nhân thuộc về lãnh đạo sở được giao nhiệm vụ phụ trách cùng các cá nhân tham mưu có liên quan.
Về phía Công ty CP Du lịch Đamb'ri, doanh nghiệp không thực hiện thủ tục điều chỉnh Giấy chứng nhận đầu tư sau khi hết thời hạn thực hiện dự án. Chủ đầu tư cũng chậm tiến độ và việc thực hiện chế độ báo cáo định kỳ chưa đảm bảo theo quy định.
Cho thuê đất khi hồ sơ chưa đầy đủ, không cắm mốc bàn giao trên thực địa
Trong lĩnh vực đất đai, Thanh tra tỉnh Lâm Đồng phát hiện Sở Tài nguyên và Môi trường tham mưu cho thuê đất khi hồ sơ chưa có đơn xin thuê đất và dự án đầu tư theo quy định.
Cơ quan này cũng không lấy ý kiến các sở, ngành liên quan, chưa thẩm định nhu cầu sử dụng đất của chủ đầu tư. Khi giao đất, cơ quan chức năng không xác định ranh giới thực địa, cắm mốc bàn giao đất cho doanh nghiệp; đồng thời không chỉ đạo cơ quan cấp dưới và UBND cấp xã tổ chức bàn giao đất trên thực địa theo quy định.
Bên cạnh đó, quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất qua các giai đoạn chưa đồng bộ với quy hoạch chung, quy hoạch lâm nghiệp và quy hoạch khoáng sản. Việc điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất cũng chưa cập nhật đầy đủ quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của dự án.
Thanh tra cho rằng các cơ quan quản lý nhà nước chưa thường xuyên thanh tra, kiểm tra, theo dõi và đôn đốc việc quản lý, sử dụng đất tại dự án.
Đáng chú ý, khi dự án chậm tiến độ 24 tháng so với tiến độ ghi trong dự án, Sở Tài nguyên và Môi trường chưa tham mưu UBND tỉnh thu hồi đất theo quy định.
Về phía doanh nghiệp, Công ty CP Du lịch Đamb'ri không định kỳ báo cáo thông tin về quản lý, sử dụng đất; sau khi hết thời hạn sử dụng đất cũng không làm thủ tục gia hạn theo quy định.
Không thực hiện đầy đủ trách nhiệm quản lý, bảo vệ rừng
Trong lĩnh vực lâm nghiệp, Thanh tra tỉnh Lâm Đồng xác định việc lập quy hoạch, kế hoạch bảo vệ và phát triển rừng chưa đồng bộ với quy hoạch chung, quy hoạch sử dụng đất và quy hoạch khoáng sản.
Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn khi giao rừng cũng không thực hiện đồng thời với việc giao đất theo quy định.
Về phía Công ty CP Du lịch Đamb'ri, từ khi được giao rừng, doanh nghiệp không thực hiện theo dõi diễn biến tài nguyên rừng và không lập phương án quản lý rừng bền vững theo quy định. Theo giải trình của chủ đầu tư, đến ngày 16/3/2026, doanh nghiệp mới lập phương án quản lý rừng bền vững.
Một trong những sai phạm đáng chú ý được chỉ ra là Công ty CP Du lịch Đamb'ri đã xây dựng 18 công trình khi chưa thực hiện chuyển mục đích sử dụng đất theo quy định.
Doanh nghiệp cũng xây dựng các công trình khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng.
Thanh tra xác định trách nhiệm đối với các vi phạm này thuộc về Công ty CP Du lịch Đamb'ri. Về trách nhiệm quản lý nhà nước, các cơ quan liên quan gồm Sở Tài nguyên và Môi trường (cũ), Sở Xây dựng và UBND xã ĐamB'ri (cũ) trong các thời kỳ tương ứng.
Ngoài ra, Sở Xây dựng tỉnh Lâm Đồng từng thẩm định Quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/2.000 của dự án. Tuy nhiên, qua kiểm tra, cơ quan thanh tra nhận thấy quy hoạch này chưa phù hợp với Quy hoạch chung thị xã Bảo Lộc, Quy hoạch sử dụng đất giai đoạn 2000-2010 và Quy hoạch lâm nghiệp giai đoạn 2008-2020.
Một phần vị trí thực hiện dự án được quy hoạch là khu khai thác du lịch sinh thái kết hợp nông nghiệp công nghệ cao, khu phát triển vườn và khu công viên, vườn hoa; trong khi một phần khác nằm trong khu vực được quy hoạch khai thác bauxite.
Đáng chú ý, Sở Xây dựng đã cấp Giấy phép xây dựng số 165/GPXD ngày 21/11/2018 cho doanh nghiệp trong thời điểm dự án đã hết thời hạn thực hiện nhưng chưa được cấp có thẩm quyền phê duyệt điều chỉnh thời hạn dự án.
Dự án chậm tiến độ 28 tháng, vướng quy hoạch khoáng sản và lâm nghiệp
Theo Thanh tra tỉnh Lâm Đồng, đến thời điểm thanh tra, dự án chậm tiến độ 28 tháng, tính từ tháng 11/2023 đến tháng 3/2026. Theo quy định, dự án thuộc trường hợp xem xét thu hồi.
Tuy nhiên, cơ quan thanh tra cho rằng nguyên nhân chậm triển khai dự án còn xuất phát từ những vướng mắc trong công tác quy hoạch. Cụ thể, khoảng 954.000 m² diện tích dự án bị chồng lấn với Quy hoạch thăm dò, khai thác, chế biến và sử dụng các loại khoáng sản thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Ngoài ra, khoảng 47.600 m² diện tích xây dựng các công trình đã được UBND tỉnh thống nhất tại Công văn số 9527/UBND ngày 18/12/2009 lại vướng Quy hoạch lâm nghiệp quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Thanh tra tỉnh nhận định việc chồng lấn với các quy hoạch cấp quốc gia thuộc thẩm quyền giải quyết của Thủ tướng Chính phủ, cùng với việc các quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch lâm nghiệp, quy hoạch xây dựng và Quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/2.000 chưa đồng bộ, chưa được cập nhật đầy đủ qua các kỳ quy hoạch đã ảnh hưởng đến quá trình triển khai dự án.
Bên cạnh đó, chủ đầu tư cũng chưa tuân thủ nghiêm các quy định pháp luật trong quá trình thực hiện dự án, trong đó có việc xây dựng không phép và chậm tiến độ.
Kết luận thanh tra cho thấy những sai phạm tại Dự án Khu du lịch thác Đam B’ri kéo dài qua nhiều thời kỳ, liên quan đến cả chủ đầu tư và các cơ quan quản lý nhà nước. Trong khi doanh nghiệp chậm tiến độ, xây dựng không phép và chưa tuân thủ đầy đủ các quy định về đất đai, lâm nghiệp, thì công tác quản lý, kiểm tra, giám sát của các cơ quan chức năng cũng bộc lộ nhiều thiếu sót, khiến các vi phạm không được xử lý kịp thời.
Nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và tạo điều kiện thu hút đầu tư, Thanh tra tỉnh Lâm Đồng kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo các cơ quan chức năng rà soát, xử lý những vướng mắc liên quan đến quy hoạch của dự án.
Theo đó, Sở Công Thương rà soát các vị trí xây dựng công trình có chồng lấn với Quy hoạch khoáng sản; Sở Nông nghiệp và Môi trường rà soát các vị trí chồng lấn với Quy hoạch lâm nghiệp quốc gia, tham mưu UBND tỉnh kiến nghị cấp có thẩm quyền xem xét điều chỉnh quy hoạch phù hợp.
Sở Xây dựng cùng các địa phương liên quan được giao rà soát, cập nhật, tích hợp các quy hoạch vào hệ thống quy hoạch đô thị và nông thôn, đồng thời tham mưu xử lý các nội dung chồng chéo, không còn phù hợp.
Bên cạnh đó, cơ quan chức năng sẽ kiểm tra, xử lý chủ đầu tư đối với các vi phạm xây dựng; tăng cường quản lý đất đai, trật tự xây dựng; tổ chức kiểm điểm, xem xét trách nhiệm các tập thể, cá nhân có liên quan.
Đối với Công ty Cổ phần Du lịch ĐamB'ri, Thanh tra tỉnh yêu cầu báo cáo và khắc phục các tồn tại, sai phạm theo kết luận thanh tra, cam kết cụ thể tiến độ thực hiện và phối hợp với các cơ quan chức năng xử lý những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai dự án Khu du lịch thác ĐamB'ri.
