Quảng Trị: Hội nghị công bố hang động mới và tiềm năng phát triển du lịch khu vực Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng

Đại diện Ban Tổ chức cho biết, đợt khảo sát được tiến hành tại Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng từ 21/3 đến 11/4 với sự tham gia của đoàn thám hiểm hang động Anh gồm 10 chuyên gia và các hướng dẫn viên, porter cùng người dân địa phương hỗ trợ công tác hậu cần, tiếp cận hiện trường.

Chuyên gia Howard Limbert, thành viên Hiệp hội hang động Hoàng gia Anh, người có hàng chục năm gắn bó với hoạt động thám hiểm, khám phá hệ thống hang động Phong Nha-Kẻ Bàng trực tiếp dẫn đầu đoàn khảo sát lần này.

Phạm vi khảo sát trải rộng trên nhiều khu vực thuộc các xã Phong Nha, Thượng Trạch, Kim Phú, Kim Điền, Tân Thành, Tuyên Lâm và Trường Sơn.

Đoàn đã khảo sát tổng cộng 29 hang, trong đó có 26 hang mới và phần mở rộng của 3 hang cũ, với tổng chiều dài đo vẽ đạt 13.643m. Nhiều hang động có quy mô lớn, giá trị khoa học cao được ghi nhận.

Đáng chú ý, hang Thiên Cung dài 4.206m là hang dài nhất trong đợt khảo sát, có ý nghĩa đặc biệt về mặt khoa học và tiềm năng khai thác. Hang Nước Lặn dài 2.721m tại khu vực xã Tân Thành, Tuyên Lâm; hang Má Dơm dài 1.257m tại xã Kim Điền; hang Chả Nghéo dài 583m trong khu vực vườn quốc gia cũng là những phát hiện nổi bật.

Các kết quả cho thấy, hệ thống hang động trong khu vực có cấu trúc phát triển mạnh theo địa hình karst, thể hiện rõ qua sự tồn tại đồng thời của các hang sâu dạng thẳng đứng (như hang Má Dơm sâu -102m, hang Tru sâu -68m) và các hang có quy mô lớn, phát triển theo chiều ngang.

Theo đánh giá của các chuyên gia hang động, nằm ở khu vực thuộc phân khu bảo vệ nghiêm ngặt 2 của Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng, hang Chả Nghéo là hang có cửa dạng giếng đứng sâu, có thác nước, cấu trúc phức tạp, dẫn xuống dòng suối ngầm phía dưới.

Điều đặc biệt là hang vẫn tiếp tục phát triển và chưa được khảo sát hết, cho thấy tiềm năng hình thành hệ thống hang động quy mô lớn trong khu vực.

Ở thung lũng Sinh Tồn, đoàn phát hiện cửa hang Thiên Cung có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, được xác định là tuyến dòng chảy cổ của sông Hang Tối. Hang có quy mô lớn, nhiều thạch nhũ, phát triển gần song song với hệ thống Hang Tối và có mối liên kết thủy văn với sông Chày.

Tại xã Kim Phú, phía sau hang Rục Mòn, đoàn khảo sát chuỗi 3 hang có suối ngầm, trong đó hang thượng nguồn có tiềm năng phát triển du lịch mạo hiểm. Hang Mò Roọ dài khoảng 500m, có cảnh quan đẹp, thuận lợi tiếp cận, phù hợp khai thác du lịch.

Ở khu vực xã Tân Thành và Tuyên Lâm, hang Nước Lặn được ghi nhận có thể xuất hiện dòng chảy theo mùa, tuy nhiên tại thời điểm khảo sát hang khô.

Tại khu vực đường 20 thuộc phân khu dịch vụ - hành chính, hang Chạc Đen được xác định là hang giếng đứng sâu khoảng 20m, dẫn xuống hành lang lớn, có khả năng là nhánh cao của hệ thống hang sông Phong Nha, tiềm năng phát triển dài trong tương lai.

Phát biểu tại hội nghị, ông Phạm Hồng Thái, Giám đốc Ban Quản lý VQG Phong Nha-Kẻ Bàng nhấn mạnh, trải qua hơn 30 năm khảo sát và nghiên cứu trên khu vực núi đá vôi Phong Nha-Kẻ Bàng, các nhà thám hiểm đã không ngừng khám phá, mở rộng hiểu biết về hệ thống hang động nơi đây. Đến nay, đã xác định được 7 khu vực hang động chính, trong đó có 3 hệ thống lớn, gồm: Hệ thống Phong Nha, hệ thống Vòm và hệ thống nước Moọc. Tổng số hang động được ghi nhận là hơn 472 hang, với tổng chiều dài khảo sát trên 254km.

Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng là một trong những khu vực có giá trị nổi bật toàn cầu về địa chất, địa mạo, đa dạng sinh học và tiến trình sinh thái, đã được UNESCO ba lần ghi danh là Di sản thiên nhiên thế giới. Đặc biệt, giá trị địa chất – địa mạo được công nhận lần đầu vào ngày 03/7/2003 với những giá trị hết sức quan trọng chứng minh về quá trình lịch sử phát triển của Trái Đất và các quá trình kiến tạo địa chất, và hệ karst đặc trưng.

Để có được những thành tựu to lớn đó, không thể không nhắc tới sự đóng góp bền bỉ của các nhà khoa học, các tổ chức nghiên cứu và các đoàn thám hiểm trong nước và quốc tế, đặc biệt là sự phối hợp hiệu quả giữa VQG Phong Nha - Kẻ Bàng và các chuyên gia đến từ Hiệp hội Hang động Hoàng gia Anh từ năm 1990 đến nay.

Kết quả khảo sát năm 2026 đã bổ sung quan trọng vào cơ sở dữ liệu hang động của Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, tiếp tục khẳng định giá trị nổi bật về địa chất, địa mạo và hệ thống karst của khu vực.