Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh ông Bùi Văn Khắng nêu: Với quan điểm, doanh nghiệp có phát triển thì tỉnh mới phát triển; an sinh xã hội, đời sống, việc làm của người dân, người công nhân mới đảm bảo…, tỉnh Quảng Ninh luôn đồng hành, triển khai đồng bộ nhiều giải pháp cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số, hỗ trợ tiếp cận đất đai, mặt bằng sản xuất, khoa học công nghệ, chuyển đổi xanh và nguồn nhân lực chất lượng cao.
Trên tinh thần đồng hành với doanh nghiệp, UBND tỉnh Quảng Ninh đã tổ chức nhiều hội nghị chuyên đề theo từng lĩnh vực để trực tiếp lắng nghe, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp; duy trì cơ chế đối thoại thường xuyên, thực chất với cộng đồng doanh nghiệp nhằm kịp thời nắm bắt tình hình và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc. UBND tỉnh cùng lãnh đạo các sở, ngành, địa phương đã giải đáp, làm rõ 39 ý kiến, kiến nghị từ doanh nghiệp thuộc thẩm quyền, liên quan đến cơ chế, chính sách, thủ tục hành chính, đất đai, vốn, nguồn nhân lực cũng như những đề xuất phát triển du lịch, dịch vụ, thương mại theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại, bền vững.
Tại hội nghị này, nhiều ý kiến kiến nghị của các doanh nghiệp kinh doanh du lịch được Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh và lãnh đạo các sở, ngành giải đáp. Trong đó có ý kiến đưa cây chè Đường Hoa vượt tầm nông sản thuần túy, trở thành sản phẩm khoa học công nghệ, kết tinh các giá trị văn hóa di sản, sản phẩm du lịch, phát triển kinh tế xanh bền vững… được dư luận quan tâm.
Ý kiến của doanh nghiệp.
Cụ thể, ý kiến của bà Phạm Thị Thanh Hương, Founder thương hiệu Trà Việt Tú, doanh nghiệp đang phát triển vùng trà ven biển Đường Hoa đề xuất với mong muốn góp phần phát triển ngành trà Quảng Ninh theo hướng giá trị cao, bền vững và gắn với bản sắc văn hóa địa phương. Bà Phạm Thị Thanh Hương nêu: Quảng Ninh sở hữu nguồn tài nguyên nông nghiệp rất quý giá, trong đó có những vùng trà ven biển hiếm có của Việt Nam. Cây chè không chỉ là một cây nông nghiệp mà hoàn toàn có thể trở thành một ngành kinh tế văn hóa, tạo ra giá trị từ khoa học công nghệ, du lịch và thương hiệu địa phương.
Từ thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp, Founder thương hiệu Trà Việt Tú đề xuất ba nội dung trọng tâm. Một là, tỉnh cần quan tâm hơn đến khoa học công nghệ cho ngành trà. Hiện nay, phần lớn giá trị của trà vẫn đang dựa trên kinh nghiệm sản xuất truyền thống. Trong khi đó, khoa học công nghệ có thể giúp chứng minh và nâng cao giá trị sản phẩm. Đề nghị tỉnh hỗ trợ các chương trình nghiên cứu về trà Quảng Ninh, đặc biệt là các yếu tố đặc hữu của vùng trà ven biển như thổ nhưỡng, nguồn nước, sương đêm, hơi biển, hệ sinh thái tự nhiên và tác động của các yếu tố này tới chất lượng trà. Đồng thời, hỗ trợ doanh nghiệp trong hoạt động truy xuất nguồn gốc, chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ và xây dựng cơ sở dữ liệu cho các sản phẩm trà đặc sản. Muốn bán được trà với giá trị cao, trước hết cần có cơ sở khoa học để chứng minh sự khác biệt và chất lượng của sản phẩm.
Hai là, tỉnh cần xây dựng thương hiệu cho trà Quảng Ninh. Hiện nay nhiều địa phương trong cả nước đã thành công trong việc xây dựng thương hiệu cho những sản phẩm đặc sản trà địa phương. Đối với Quảng Ninh, Founder thương hiệu Trà Việt Tú mong muốn tỉnh nghiên cứu xây dựng và quảng bá hình ảnh “Trà biển Quảng Ninh” như một sản phẩm đặc trưng mới của địa phương. Bên cạnh đó, cần có cơ chế tôn vinh nghệ nhân, khuyến khích truyền nghề và bảo tồn các giá trị văn hóa gắn với nghề trà để tạo nền tảng phát triển lâu dài cho ngành.
Ba là, phát triển du lịch trải nghiệm gắn với trà. Bên cạnh du lịch biển và du lịch di sản, Quảng Ninh hoàn toàn có thể phát triển các sản phẩm du lịch trải nghiệm tại vùng trà như tham quan đồi chè, hái chè, chế biến trà, thưởng trà, trải nghiệm ẩm thực trà và mua sắm các sản phẩm OCOP địa phương. Một kg trà nếu bán dưới dạng nguyên liệu thô giá trị rất thấp, nhưng khi kết hợp với văn hóa, du lịch và trải nghiệm, giá trị có thể tăng lên nhiều lần, tạo thêm sinh kế cho người dân và gia tăng giá trị cho địa phương.
Chính quyền, sở ngành đồng hành với doanh nghiệp.
Giám đốc Sở Khoa học & Công nghệ Quảng Ninh ông Nguyễn Mạnh Cường nêu: Sở Khoa học và Công nghệ đã triển khai một số nhiệm vụ hỗ trợ phát triển sản phẩm chè Đường Hoa, cụ thể: Nghiên cứu ứng dụng phân bón hữu cơ nano trong sản xuất chè (2021-2023): mô hình 7 ha tại xã Đường Hoa, đã được cấp chứng nhận VietGAP (hiệu lực đến tháng 11/2026). Nghiên cứu xây dựng mô hình sản xuất hữu cơ cây chè (2023-2025) 1 ha tại thôn Quảng Long 7, xã Đường Hoa, đã được cấp chứng nhận hữu cơ quốc gia (hiệu lực đến tháng 12/2027).
Xây dựng nhãn hiệu chứng nhận “Chè Đường Hoa” (bao gồm bảo hộ dạng chữ - Số văn bằng 208181 ngày cấp 27/06/2013, bảo hộ dạng hình - Số văn bằng 218280, ngày cấp 13/01/2014). Hiện Sở đang hoàn thiện phương án chuyển giao chủ văn bằng bảo hộ phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Tổ chức làm việc trực tiếp tại xã Đường Hoa (ngày 13/5/2026), với sự tham gia của Sở NN&MT, Viện Nghiên cứu Chè, Công ty Chè Đường Hoa Dũng Nga, Công ty Trà Việt Tú. Hội nghị đã thống nhất triển khai nhiệm vụ KH&CN cấp tỉnh “Phát triển chuỗi giá trị sản phẩm chè Quảng Ninh theo hướng nông nghiệp hữu cơ gắn với công nghệ số, chế biến sâu và liên kết chuỗi giá trị”.
Nghiên cứu đề nghị công nhận đặc cách giống chè chọn tạo tại địa phương gồm: Nghiên cứu kỹ thuật cải tạo đất và giải pháp canh tác bền vững phục vụ sản xuất hữu cơ; Nghiên cứu ứng dụng IoT, hoàn thiện quy trình canh tác chè tiên tiến theo hướng hữu cơ, phù hợp với điều kiện sinh thái vùng chè tỉnh Quảng Ninh; Nghiên cứu hoàn thiện công nghệ chế biến sâu các sản phẩm; Nghiên cứu ứng dụng tự động hóa trong một số công đoạn sản xuất, chế biến chè; Nghiên cứu đề xuất mô hình tổ chức, liên kết và kế hoạch phát triển vùng nguyên liệu chè cho sản xuất chè tỉnh Quảng Ninh; Xây dựng hồ sơ, đăng ký bảo hộ chỉ dẫn địa lý sản phẩm “Chè Đường Hoa”; Xây dựng mô hình trồng chè giống mới gắn với vùng sản xuất của các doanh nghiệp tham gia chuỗi sản xuất tại tỉnh Quảng Ninh; Xây dựng mô hình ứng dụng công nghệ số (IoT, cảm biến) thâm canh chè theo tiêu chuẩn hữu cơ (TCVN11041:6-2018), gắn với tổ chức liên kết sản xuất theo chuỗi; Xây dựng mô hình ứng dụng công nghệ chế biến một số sản phẩm chè tạo sản phẩm OCOP.
Các giải pháp thực hiện.
Sở KH&CN đề xuất tập trung vào 4 giải pháp sau: (1) Trình UBND tỉnh phê duyệt nhiệm vụ KH&CN cấp tỉnh về phát triển chuỗi giá trị chè hữu cơ, kinh phí 18 tỷ đồng, thực hiện 2026-2030, gồm xây dựng vùng nguyên liệu VietGAP/hữu cơ; đổi mới công nghệ chế biến; ứng dụng IoT/cảm biến trong canh tác; liên kết chuỗi khép kín; xây dựng mô hình du lịch trải nghiệm.
(2) Xây dựng Chỉ dẫn địa lý và hệ thống truy xuất nguồn gốc cho sản phẩm “Chè Đường Hoa” - tạo nền tảng khoa học để nâng tầm thương hiệu và tiếp cận thị trường cao cấp. Hướng dẫn doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất chè từng bước xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc đầy đủ, có khả năng kiểm chứng, bao gồm: thông tin vùng trồng, giống chè, quy trình canh tác, ngày thu hái, cơ sở chế biến, kết quả kiểm nghiệm, chứng nhận chất lượng, thông tin OCOP và thông tin sở hữu trí tuệ. Hệ thống truy xuất không dừng ở việc dán tem QR mà cần hình thành cơ sở dữ liệu hoàn chỉnh, phục vụ quản lý nhà nước, chống hàng giả và hỗ trợ tiêu thụ trên các kênh phân phối hiện đại, thương mại điện tử.
(3) Nghiên cứu cơ sở khoa học đặc trưng vùng trà ven biển (thổ nhưỡng, vi khí hậu, hơi biển, hệ sinh thái) tạo căn cứ khoa học cho định vị và quảng bá thương hiệu. (4) Hỗ trợ, kết nối doanh nghiệp tiếp cận hỗ trợ về tiêu chuẩn - đo lường - chất lượng, mã số mã vạch, chuyển đổi số, sở hữu trí tuệ và chuyển giao công nghệ chế biến, bảo quản.
Sở Khoa học và Công nghệ xác định phát triển sản phẩm chè Đường Hoa là nhiệm vụ trọng tâm trong ứng dụng KH&CN phục vụ phát triển kinh tế nông nghiệp đặc sản của tỉnh. Sở chủ động tham mưu đặt hàng, phê duyệt và triển khai nhiệm vụ KH&CN; phối hợp chặt chẽ với Sở NN&MT, Sở Công Thương, Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch, UBND xã Đường Hoa để tích hợp với chương trình OCOP, xúc tiến thương mại và du lịch trải nghiệm.
Vũ Phong Cầm
