Tham dự Tọa đàm có ông Bùi Văn Mạnh, Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Du lịch tỉnh Ninh Bình; ông Vũ Thế Bình, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Việt Nam; bà Dương Thị Thanh, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch tỉnh Ninh Bình. Cùng dự có đại diện Hiệp hội Du lịch các tỉnh: Lâm Đồng, Phú Thọ, Thái Nguyên, Sơn La, Quảng Ninh, Thanh Hóa, Lào Cai; đại diện các doanh nghiệp là hội viên Hiệp hội Du lịch Việt Nam, Liên Chi hội Du lịch Xanh Việt Nam...
Phát biểu khai mạc tọa đàm, ông Vũ Thế Bình, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Việt Nam nhấn mạnh rằng trong bối cảnh du lịch toàn cầu chuyển mạnh sang mô hình phát triển xanh và bền vững, xu hướng này đã trở thành yêu cầu bắt buộc đối với mỗi quốc gia, địa phương cũng như các doanh nghiệp lữ hành. Theo ông, khái niệm "xanh" cần được hiểu một cách toàn diện hơn. Nó không chỉ giới hạn ở việc trồng cây, bảo vệ môi trường, tiết kiệm tài nguyên hay giảm phát thải, mà bản chất cốt lõi nằm ở việc bảo tồn nguyên vẹn các giá trị văn hóa bản địa, gìn giữ di sản, đồng thời xây dựng hình ảnh một điểm đến văn minh, có trách nhiệm trong tương lai.
Nhằm hiện thực hóa chiến lược này thành các hành động cụ thể, Hiệp hội Du lịch Việt Nam đã chủ động nghiên cứu và xây dựng Bộ tiêu chí Du lịch xanh VITA GREEN. Đây được xem là khung thước đo chuẩn hóa, hỗ trợ đắc lực giúp các địa phương, đơn vị lưu trú và các điểm đến tự soi chiếu, điều chỉnh quy trình vận hành nhằm đạt được các tiêu chuẩn xanh quốc gia một cách đồng bộ.
Đánh giá về tiềm năng của địa phương, các đại biểu tại tọa đàm đều đồng thuận rằng Ninh Bình có đầy đủ các điều kiện thiên nhiên và nhân văn vượt trội để trở thành trung tâm hình mẫu về du lịch xanh tại Việt Nam. Vùng đất này sở hữu Quần thể danh thắng Tràng An, Di sản Văn hóa và Thiên nhiên thế giới, hòa quyện cùng hệ sinh thái núi đá vôi kỳ vĩ, các vùng rừng ngập nước, bờ biển đặc sắc, hệ thống di tích lịch sử dày đặc và các làng nghề truyền thống lâu đời.
Sự thành công hiện tại của Ninh Bình không phải là kết quả ngẫu nhiên mà đến từ tầm nhìn chiến lược xuyên suốt hơn hai thập kỷ của chính quyền địa phương. Ngay từ năm 2001, Tỉnh ủy Ninh Bình đã có bước đi mang tính đột phá khi ban hành Nghị quyết số 03-NQ/TU nhằm đánh dấu sự chuyển đổi mạnh mẽ tư duy phát triển từ "nâu" sang "xanh". Tỉnh đã quyết tâm đóng cửa, giảm dần các ngành công nghiệp khai khoáng và vật liệu xây dựng vốn gây ô nhiễm môi trường để dồn toàn lực ưu tiên cho ngành "công nghiệp không khói". Định hướng nhất quán này tiếp tục được khẳng định vững chắc qua các Nghị quyết số 15 vào năm 2009 và Nghị quyết số 07 vào năm 2021, định hình mục tiêu đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn và là động lực tăng trưởng bền vững của tỉnh đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Tọa đàm ghi nhận nhiều ý kiến đóng góp, hiến kế từ đại diện cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp địa phương, những người trực tiếp thực hành lối sống xanh tại các khu du lịch. Ông Bùi Văn Mạnh, Giám đốc Sở Du lịch tỉnh Ninh Bình, đánh giá cao tính thực tiễn của Bộ tiêu chí VITA GREEN. Ông cho rằng cơ chế để các doanh nghiệp chủ động tự đánh giá, tự giám sát dưới sự đồng hành của Hiệp hội giúp phát huy tối đa tính tự giác và tinh thần trách nhiệm của cộng đồng làm du lịch mà không tạo ra các áp lực hành chính. Đồng quan điểm, bà Dương Thị Thanh, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Ninh Bình, cho biết nhận thức của cộng đồng dân cư và các đơn vị kinh doanh tại địa phương đã thay đổi sâu sắc khi họ chủ động chuyển từ tư duy khai thác tài nguyên thô sang bảo tồn di sản, gắn chặt quyền lợi kinh tế với việc bảo vệ môi trường và văn hóa bản địa.
Là đại diện đơn vị đạt tiêu chí xanh xuất sắc trong lĩnh vực lưu trú, ông Tống Anh Đệ, Tổng giám đốc Ninh Bình Legend Hotel mang đến tọa đàm một góc nhìn rất thực tế về những rào cản hiện hữu. Ông Đệ chia sẻ chuyển đổi xanh vốn là những hoạt động rất gần gũi, gắn liền với quy trình vận hành hàng ngày của doanh nghiệp. Tuy nhiên, do thông tin chưa được phổ biến rộng rãi, nhiều nhà quản lý hiện nay vẫn mơ hồ về bản chất của du lịch xanh, thậm chí có nơi chỉ hiểu một cách đơn giản "xanh" là trồng nhiều cây xung quanh khuôn viên. Từ thực tiễn vận hành một khách sạn 5 sao, ông khẳng định đây là một hành trình dài hạn, chắc chắn sẽ đối mặt với không ít khó khăn, nhưng là bước đi tất yếu và đúng đắn để định hình tương lai ngành du lịch.
Để thúc đẩy quá trình này một cách đồng bộ, ông Tống Anh Đệ đã hiến kế nhiều giải pháp trọng tâm cho địa phương. Theo đó, tỉnh Ninh Bình cần tiếp tục hoàn thiện và tiến hành phổ biến trên diện rộng bộ tiêu chí VITA GREEN đến toàn bộ cộng đồng doanh nghiệp. Đi đôi với việc chuẩn hóa là việc tăng cường các chương trình đào tạo, tập huấn chuyên sâu về chuyển đổi xanh cho cả cấp quản lý lẫn nhân sự trực tiếp. Ông cũng kiến nghị chính quyền sớm ban hành các cơ chế chính sách cụ thể nhằm hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn ưu đãi và công nghệ xanh tiên tiến; đồng thời đẩy mạnh truyền thông nhằm nâng cao nhận thức của du khách về tiêu dùng bền vững. Đặc biệt, mối liên kết chuỗi giữa các doanh nghiệp lưu trú, đơn vị lữ hành, các điểm đến cùng cộng đồng địa phương cần được thắt chặt hơn nữa để kiến tạo nên một hệ sinh thái sản phẩm xanh khép kín.
Tiếp nối mạch giải pháp thực tế, bà Cao Thị Hòa, Tổng giám đốc Khu du lịch sinh thái Thung Nham, điểm đến xanh xuất sắc của tỉnh, cũng đã chia sẻ những bài học kinh nghiệm thực tiễn về việc tiết kiệm năng lượng, tuần hoàn nguồn nước, xử lý triệt để rác thải hữu cơ cũng như việc ưu tiên bao tiêu, sử dụng nông sản sạch của người dân bản địa vào phục vụ khách du lịch.
Điểm nhấn ý nghĩa nhất trong khuôn khổ tọa đàm chính là Lễ ra mắt Chi hội Du lịch xanh Ninh Bình. Đây không chỉ là sự kiện mang tính nghi thức, mà là hành động biểu thị sự cam kết mạnh mẽ của hệ sinh thái du lịch cố đô. Chi hội sẽ đóng vai trò là cánh tay nối dài giúp kết nối bốn nhà bao gồm cơ quan quản lý, hiệp hội, doanh nghiệp và cộng đồng dân cư để hiện thực hóa các nhiệm vụ chiến lược.
Trong thời gian tới, Chi hội sẽ tập trung nhân rộng tiêu chí xanh bằng cách hỗ trợ, hướng dẫn tất cả các cơ sở lưu trú, điểm đến trên địa bàn áp dụng chuẩn VITA GREEN. Song song với đó, việc phát triển sản phẩm đặc trưng cũng được ưu tiên thông qua xây dựng chuỗi trải nghiệm du lịch nông nghiệp, du lịch sinh thái và làng nghề sâu sắc nhằm kéo dài thời gian lưu trú cũng như tăng mức chi tiêu của du khách. Mục tiêu cuối cùng là bảo vệ thương hiệu, định vị hình ảnh một Ninh Bình là điểm đến xanh, thân thiện và an toàn ra thị trường quốc tế, hướng tới xây dựng thương hiệu du lịch mang tầm vóc khu vực.
Phát triển du lịch xanh là một hành trình dài hạn, nhiều thử thách và đòi hỏi sự kiên trì. Song, với những quyết sách đúng đắn mang tính lịch sử và sự chung tay đồng lòng của cả hệ thống chính trị lẫn cộng đồng doanh nghiệp như cam kết của Ninh Bình Legend hay Thung Nham, Ninh Bình đang chứng minh cho cả nước thấy một thông điệp nhân văn: Chúng ta không phát triển du lịch bằng cách đánh đổi màu xanh của tương lai, mà bằng cách giúp con người thấu hiểu và trân quý các giá trị của thiên nhiên.
