Sau gần bốn thập kỷ vắng bóng, bộ phim điện ảnh Mật Mã Đông Dương chính thức được giới thiệu như một dự án quy mô lớn, lấy cảm hứng từ những hồ sơ có thật của lực lượng tình báo Việt Nam trong giai đoạn chiến tranh Đông Dương.
Lấy bối cảnh Đông Dương những năm 1960, thời kỳ mà chiến tranh không chỉ diễn ra trên chiến trường mà còn trong những “mặt trận vô hình” của thông tin, lòng tin và sự phản bội, bộ phim mở ra một bàn cờ tình báo đầy căng thẳng. Nhân vật trung tâm Trần Thắng, một chiến sĩ công an hoạt động sâu trong lòng đối phương tại Lào, phải sống giữa nhiều lớp thân phận, liên tục đối mặt với những lựa chọn sinh tử trong thế giới mà không ai thực sự có thể tin ai.
Điểm đặc biệt của dự án nằm ở chất liệu lịch sử được khai thác từ các hồ sơ từng thuộc diện tuyệt mật của lực lượng tình báo Việt Nam. Theo chia sẻ của Trung tá Trần Nam Chung, phim được lấy cảm hứng từ một số chuyên án trong hơn 25.000 hồ sơ tình báo, đặc biệt là những nguyên mẫu như Nguyễn Thiệu Giốc hay chiến sĩ công an Quang Hải.
“Mật Mã Đông Dương lấy cảm hứng từ số ít trong hơn 25.000 hồ sơ chiến sĩ tình báo đặc biệt của lực lượng Công an nhân dân. Đây là những con người sống và hoạt động trong vùng tối của lịch sử, nơi mọi dấu vết đều rất ít khi được công khai. Chúng tôi mong muốn điện ảnh sẽ là cầu nối để công chúng hiểu hơn về sự hy sinh thầm lặng ấy”, ông chia sẻ.
Ở góc độ lịch sử ngành tình báo, Trung tướng Đỗ Triệu Phong cho rằng điện ảnh chính là cách để lịch sử được tiếp cận gần gũi hơn với công chúng hôm nay: “Mỗi hồ sơ điệp viên được giải mật không chỉ là tư liệu lịch sử, mà còn là chứng tích về trí tuệ, lòng trung thành và sự hy sinh của nhiều thế hệ cán bộ chiến sĩ. Việc đưa những câu chuyện ấy lên màn ảnh rộng là một cách để tri ân và lưu giữ ký ức lịch sử bằng ngôn ngữ hiện đại.”
Chính sự khan hiếm tư liệu cũng khiến thể loại tình báo trở thành một trong những đề tài khó nhất của điện ảnh Việt Nam. Đạo diễn Trần Ka My cho biết ê-kíp đã dành thời gian dài để tiếp cận hồ sơ, nghiên cứu bối cảnh lịch sử và tái dựng không gian Đông Dương thập niên 1960 bằng hệ thống VFX, CGI hiện đại.
“Khó nhất của phim tình báo không phải là những cảnh hành động, mà là cách xây dựng tâm lý nhân vật. Họ luôn phải sống trong nhiều lớp thân phận, không thể bộc lộ cảm xúc thật. Chỉ một ánh mắt hay một khoảng lặng cũng có thể trở thành chi tiết quyết định”, đạo diễn chia sẻ.
Khoảng 40% bối cảnh của phim sẽ được dựng bằng công nghệ kỹ xảo nhằm tái hiện chân thực một Đông Dương vừa cổ điển, vừa ngột ngạt trong không khí chiến tranh lạnh. Không chỉ dừng lại ở yếu tố lịch sử, Mật Mã Đông Dương còn cho thấy tham vọng mở rộng quy mô điện ảnh Việt ra thị trường quốc tế. Việc lựa chọn Lào làm không gian chính không chỉ mang ý nghĩa địa chính trị trong bối cảnh chiến tranh Đông Dương, mà còn tạo nên màu sắc điện ảnh mới mẻ, giàu tiềm năng thị giác và chiều sâu văn hóa khu vực.
Bộ phim quy tụ dàn diễn viên thực lực gồm Quang Tuấn, Ninh Dương Lan Ngọc, Doãn Quốc Đam, Trâm Anh, Huỳnh Đông, Lương Gia Huy cùng NSND Trung Anh. Các nhân vật đều được xây dựng với nhiều tầng lớp tâm lý, phản ánh sự cô độc, giằng xé và hy sinh thầm lặng của những con người sống trong bóng tối của lịch sử.
Song song với dự án phim, chiến dịch cộng đồng “Anh Hùng Ca – 100.000 sinh viên kể câu chuyện về những anh hùng thầm lặng” cũng được khởi động như một nỗ lực kết nối điện ảnh với thế hệ trẻ. Thông qua các hình thức sáng tạo nội dung như video, podcast, bài viết hay phim ngắn, chiến dịch kỳ vọng khơi gợi sự quan tâm của giới trẻ với lịch sử, ngành tình báo và những con người từng âm thầm cống hiến cho đất nước.
Trong bối cảnh điện ảnh Việt đang tìm kiếm những đề tài vừa mang bản sắc dân tộc vừa đủ sức chạm tới khán giả quốc tế, Mật Mã Đông Dương cho thấy một hướng đi đáng chú ý: kể lại lịch sử không bằng những bài diễn giải khô cứng, mà bằng nhịp điệu của điện ảnh hiện đại, cảm xúc và chiều sâu con người. Dự kiến ra mắt vào dịp 30/4/2027, bộ phim được kỳ vọng sẽ mở ra một chương mới cho dòng phim tình báo Việt Nam.
