Hồ Văn là một phần của quần thể Văn Miếu – Quốc Tử Giám, gắn với lịch sử giáo dục và truyền thống văn hiến của Thăng Long – Hà Nội. Dịp Trung thu năm nay, mặt hồ và khu vực xung quanh được trang trí với 60 cột đèn tranh dân gian cùng hàng trăm đèn lồng, chuẩn bị cho chuỗi hoạt động văn hóa, vui chơi và trải nghiệm diễn ra trong hai ngày.
“Đêm Trăng Hồ Văn 2026” được tổ chức trong khuôn khổ các hoạt động hướng tới kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám, với sự phối hợp thực hiện của Cool Vietnam, Lasen, An Phát (AP Media), VICH – Trung tâm Xúc tiến quảng bá di sản văn hóa phi vật thể Việt Nam và Chuyện của Hà Nội. Thay vì tập trung trong một đêm, chương trình diễn ra trong hai ngày 19–20/9, với các hoạt động được phân bổ từ vui chơi, biểu diễn nghệ thuật đến workshop thủ công, gian hàng của nghệ nhân, rước đèn và phá cỗ.
Trò chơi dân gian trở thành điểm bắt đầu cho hành trình trải nghiệm
Các hoạt động ban ngày tại Hồ Văn được mở đầu bằng những trò chơi và tiết mục dành cho trẻ em, gia đình, tạo nên nhịp hoạt động đầu tiên của chương trình. Múa rối Tế Tiêu đưa khán giả đến với một loại hình diễn xướng dân gian quen thuộc, trong khi khu vực trò chơi mở ra những lựa chọn mang tính tương tác như ô ăn quan, nhảy dây, ném còn, nhảy sạp, kéo co, nhảy bao bố.
Điểm đáng chú ý của nhóm hoạt động này nằm ở cách tổ chức để người tham dự trực tiếp tham gia. Những trò chơi vốn không cần nhiều dụng cụ, nhưng đòi hỏi sự phối hợp giữa người chơi; trẻ em có thể làm quen với cách chơi thông qua sự hướng dẫn và cùng tham gia với bạn bè, người thân; người lớn cũng có cơ hội trở thành một phần của trò chơi thay vì chỉ đứng ngoài quan sát.
Bên cạnh các trò chơi dân gian, chương trình còn bố trí board game Chuồn Chuồn, một sản phẩm được Brainy Hearty Studio phát triển từ chất liệu trò chơi truyền thống. Sự xuất hiện của hình thức chơi hiện đại bên cạnh ô ăn quan, nhảy dây hay kéo co tạo thêm lựa chọn cho người tham dự, đồng thời cho thấy các chất liệu dân gian có thể được tiếp cận bằng nhiều cách khác nhau trong một chương trình Trung thu.
Đây cũng là lớp trải nghiệm đầu tiên của “Đêm Trăng Hồ Văn 2026”, trước khi chương trình mở rộng sang khu vực gian hàng, nơi các hoạt động thủ công và workshop tiếp tục đưa người tham dự từ việc chơi sang trực tiếp làm và khám phá.
Đưa nghề thủ công vào chuỗi trải nghiệm Trung thu
Sau những trò chơi và các hoạt động tương tác, chương trình mở rộng không gian trải nghiệm sang các gian hàng thủ công, nơi người tham dự có thể tiếp cận gần hơn với vật liệu, dụng cụ và cách làm ra một sản phẩm. Trong hai ngày, Hồ Văn quy tụ các nghệ nhân, đơn vị thủ công, studio và nhóm sáng tạo, giới thiệu nhiều sản phẩm từ gốm, mộc bản, tranh, dệt, nhuộm vải đến đồ thủ công, ẩm thực và các sản phẩm gắn với câu chuyện làng nghề.
Không dừng ở việc trưng bày thành phẩm, nhiều đơn vị tổ chức workshop để người tham dự trực tiếp làm hoặc thử từng công đoạn dưới sự hướng dẫn của người thực hiện. Danh sách trải nghiệm khá đa dạng, từ làm gốm, làm nón lá, in mộc bản, vẽ màu nước, tranh kính resin, trang trí tranh chủ đề Trung thu đến làm bánh đa kê, nhuộm màu trên khăn và các sản phẩm thủ công từ chất liệu truyền thống. Mỗi workshop đưa người tham dự tiếp cận một vật liệu, kỹ thuật hoặc cách làm khác nhau, thay vì chỉ quan sát sản phẩm đã hoàn thiện.
Không gian này cũng có sự góp mặt của những người trực tiếp làm nghề và các đơn vị phát triển sản phẩm thủ công như Guốc Việt với nghệ nhân Trương Công Đức, Thụ Silk Village Mẹo, TaiBan Crafts... Sự kết hợp giữa gian hàng và workshop tạo thành một mạch trải nghiệm tương đối rõ: từ nhìn, tìm hiểu sản phẩm đến thử làm và nghe câu chuyện phía sau sản phẩm đó.
Các workshop được phân bổ theo nhiều khung giờ trong ngày, giúp người tham dự chủ động lựa chọn hoạt động thay vì phải theo một lịch trình chung. Lịch trải nghiệm được công bố theo từng khung giờ để đăng ký, qua đó du khách có thể sắp xếp công việc tham gia phù hợp với thời gian và sở thích.
Nếu phần trò chơi tạo ra sự tương tác thông qua vận động và chơi cùng nhau, thì khu vực thủ công chuyển cách tham gia sang trực tiếp làm và khám phá. Đây cũng là một trong những hợp phần chiếm dung lượng đáng kể của chương trình, giúp không gian Trung thu tại Hồ Văn không chỉ xoay quanh sân khấu hay các hoạt động vui chơi mà còn mở rộng sang những trải nghiệm gắn với nghề thủ công và người làm nghề.
Đêm Trung thu nối dài từ sân khấu đến mặt hồ
Nếu ban ngày Hồ Văn sôi nổi với các trò chơi và hoạt động workshop trải nghiệm, buổi tối là thời điểm chương trình chuyển sang không khí lễ hội. Tối 19/9, VICH tổ chức chương trình nghệ thuật dân gian và hiện đại tại sân chính Hồ Văn, kết hợp các chất liệu văn hóa truyền thống với hình thức thể hiện dành cho công chúng đương đại.
Sau chương trình nghệ thuật, hoạt động rước đèn quanh Hồ Văn tiếp tục đưa người tham dự vào phần sinh hoạt đặc trưng của Tết Trung thu. Hàng trăm chiếc đèn lồng được bố trí trong không gian chương trình cùng hệ thống 60 cột đèn tranh dân gian quanh hồ tạo nên phần cảnh quan xuyên suốt từ ban ngày đến buổi tối.
Rước đèn cũng là hoạt động có sự tham gia trực tiếp của du khách, trước khi chương trình khép lại với phá cỗ trông trăng. Nếu sân khấu là nơi tập trung hoạt động biểu diễn, thì không gian quanh mặt hồ trở thành nơi người tham dự cùng di chuyển, cùng tham gia và cảm nhận không khí Trung thu theo cách gần với một sinh hoạt cộng đồng.
Sự chuyển đổi từ sân khấu sang mặt hồ cũng tạo nên nhịp khác cho chương trình. Các hoạt động không kết thúc khi phần biểu diễn khép lại, mà tiếp tục được nối bằng rước đèn và phá cỗ, đưa buổi tối tại Hồ Văn từ một chương trình nghệ thuật trở về với những sinh hoạt quen thuộc của Tết Trung thu.
Một mùa Trung thu trong không gian di sản
Từ trò chơi dân gian, board game, các workshop thủ công đến chương trình nghệ thuật, rước đèn và phá cỗ, “Đêm Trăng Hồ Văn 2026” được tổ chức thành nhiều lớp hoạt động trong cùng một không gian. Mỗi khu vực là một cách tham gia khác nhau, nhưng cùng hướng về những nội dung quen thuộc của Tết Trung thu.
Điều làm nên bối cảnh riêng của chương trình nằm ở địa điểm tổ chức. Hồ Văn thuộc quần thể Di tích Văn Miếu – Quốc Tử Giám, vì vậy các hoạt động Trung thu được đặt trong một không gian văn hóa, lịch sử thay vì một khu vực tổ chức sự kiện độc lập. Trong khuôn khổ các hoạt động hướng tới kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám, đây cũng là cách chương trình đưa sinh hoạt lễ hội đến gần hơn với không gian di sản.
Với cách tổ chức này, người tham dự có thể bắt đầu từ một trò chơi, dừng lại ở một workshop, tìm hiểu sản phẩm thủ công, theo dõi chương trình nghệ thuật rồi cùng rước đèn và phá cỗ. Các hoạt động được kết nối theo thời gian và không gian, tạo thành một hành trình trải nghiệm tương đối liền mạch trong hai ngày.
|
|
