Sáng 26/9, tại Côn Sơn - Kiếp Bạc, Tuần Văn hóa, Du lịch và Xúc tiến thương mại Hải Phòng chính thức khai mạc, mở đầu chuỗi hoạt động của Lễ hội Côn Sơn - Kiếp Bạc mùa Thu 2026. Diễn ra trong 9 ngày, từ 26/9 đến 4/10, sự kiện đưa những giá trị vốn quen thuộc của đời sống địa phương vào một không gian trải nghiệm dành cho du khách: nghề truyền thống, sản phẩm OCOP, nông sản, ẩm thực, nghệ thuật dân gian và các hoạt động trình diễn.
Điểm đáng chú ý là du khách không chỉ “xem” sản phẩm được trưng bày mà còn có cơ hội gặp những người trực tiếp làm ra chúng. Không gian làng nghề quy tụ 9 làng nghề, đơn vị và nhóm nghệ nhân, với 14 chủ thể, giới thiệu khoảng 300 - 400 sản phẩm. Các nghệ nhân trực tiếp trình diễn kỹ thuật, quy trình chế tác, giúp những sản phẩm tưởng như chỉ để mua bán trở thành câu chuyện về bàn tay, kỹ năng và ký ức nghề được trao truyền qua nhiều thế hệ.
Ở một không gian khác, khoảng 220 mã, loại sản phẩm OCOP và nông sản của 36 doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh được giới thiệu cùng gần 19.000 đơn vị sản phẩm. Ẩm thực đặc trưng Hải Phòng, múa rối nước, nghệ thuật truyền thống và những điểm trải nghiệm tiếp tục làm phong phú hành trình của du khách.
Đặc biệt, không gian Di sản và trải nghiệm trà sen mở ra một cách tiếp cận mềm hơn với di sản. Từ chén trà và câu chuyện văn hóa, du khách có thể hình dung một hành trình rộng hơn qua 5 điểm thuộc Quần thể Di sản thế giới trên địa bàn Hải Phòng: chùa Côn Sơn, đền Kiếp Bạc, chùa Thanh Mai, động Kính Chủ và chùa Nhẫm Dương. Di sản vì thế không còn là những điểm dừng tách biệt mà bắt đầu được xâu chuỗi thành một hành trình du lịch có sự kết nối liên thông.
Cùng ngày, tại Đền thờ Nguyễn Trãi, Lễ tưởng niệm 584 năm Ngày mất của Anh hùng dân tộc, Danh nhân văn hóa thế giới Nguyễn Trãi diễn ra trang trọng với sự tham dự của đông đảo nhân dân và du khách. Gồm Lễ rước văn, dâng hương và giới thiệu về cuộc đời, sự nghiệp đại thi hào Nguyễn Trãi. Với Côn Sơn, Nguyễn Trãi không phải một nhân vật lịch sử đứng ngoài cảnh quan; đây là vùng đất gắn bó với ông từ tuổi thơ, nơi ông từng dựng nhà, sáng tác và để lại những dấu ấn văn hóa sâu đậm.
Chính chiều sâu ấy khiến trải nghiệm ở Côn Sơn khác với một chuyến tham quan đơn thuần. Sau khi đi qua không gian tưởng niệm, du khách có thể tiếp tục bước vào không gian làng nghề, thưởng trà, thưởng thức ẩm thực hay tìm hiểu nghệ thuật dân gian. Giá trị lịch sử và văn hóa vì thế được tiếp nối bằng những trải nghiệm của đời sống hôm nay.
Tối 26/9, dòng chảy ấy tiếp tục tại Kiếp Bạc với Lễ tưởng niệm 726 năm Ngày mất của Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn, khai hội Côn Sơn - Kiếp Bạc mùa Thu năm 2026 và công bố Bộ nhận diện thương hiệu Di sản thế giới Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc. Bộ nhận diện lấy ba giá trị “Trí tuệ - Hòa hợp - Lan tỏa”, hướng tới một hình ảnh thống nhất cho quần thể di sản trên địa bàn Hải Phòng, Quảng Ninh và Bắc Ninh.
Nếu những nghi lễ Nguyễn Trãi, Trần Hưng Đạo giúp du khách hiểu vì sao vùng đất này có sức nặng đặc biệt trong lịch sử dân tộc, thì Tuần Văn hóa lại cho họ thêm lý do để ở lại lâu hơn. Một ngày ở Côn Sơn - Kiếp Bạc vì thế có thể bắt đầu bằng một nén hương, tiếp nối bằng một câu chuyện lịch sử, một chén trà, một món ăn, một sản phẩm làng nghề hay một tiết mục nghệ thuật dân gian.
Đó cũng là hướng phát triển du lịch mà thành phố Hải Phòng đang đặt ra cho Côn Sơn - Kiếp Bạc: bảo tồn phải đi cùng phát huy giá trị di sản; du lịch dựa trên nền tảng văn hóa, gắn với cộng đồng và môi trường; các sản phẩm phải có chiều sâu, bản sắc và khả năng kết nối, để du khách không chỉ đến rồi đi mà có thêm những trải nghiệm đủ đẹp để nhớ về vùng đất và con người nơi đây.
Sau khi Quần thể Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc được UNESCO ghi danh Di sản Văn hóa thế giới, Côn Sơn - Kiếp Bạc đang đứng trước một cơ hội mới: biến “danh hiệu” thành sức sống của điểm đến. Và cách thuyết phục nhất có lẽ không nằm ở những con số về lượng khách, mà ở việc mỗi người rời khỏi nơi đây mang theo được một câu chuyện, một ấn tượng đẹp và mong muốn trở lại.
Vũ Phong Cầm
