UBND TP Hà Nội vừa có văn bản đề nghị Bộ Xây dựng chỉ đạo Tổng công ty Đường sắt Việt Nam điều chỉnh phương án tổ chức chạy tàu. Theo đó, tàu khách từ phía Nam sẽ dừng tại ga Hà Nội, trong khi tàu khách từ phía Bắc dừng tại ga Gia Lâm. Việc trung chuyển hành khách giữa hai ga Hà Nội và Gia Lâm sẽ do Sở Xây dựng Hà Nội cùng các sở, ngành liên quan xây dựng phương án và tổ chức thực hiện.
Với đề xuất này, đoạn đường sắt đi qua khu phố cà phê đường tàu nằm giữa ga Hà Nội và ga Long Biên sẽ không còn tàu khách chạy qua.
Song song với việc điều chỉnh tổ chức chạy tàu trong khu vực trung tâm, UBND TP Hà Nội cũng đề nghị Bộ Xây dựng bàn giao tài sản kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia đoạn từ ga Gia Lâm đến ga Hà Nội, dự kiến hoàn thành trong quý II/2026. Sau khi tiếp nhận, thành phố sẽ triển khai công tác chỉnh trang, cải tạo không gian lịch sử, văn hóa khu vực phía Tây khu phố cổ Hà Nội và phía Đông Trung tâm Hoàng thành Thăng Long.
Đồng thời, Hà Nội sẽ nghiên cứu phương án kiến trúc đối với tuyến đường sắt đô thị số 1 đi qua khu vực phố cổ và khu phố cũ, bảo đảm không làm phá vỡ cấu trúc không gian và cảnh quan của các khu vực di sản.
Lý giải về đề xuất dừng tàu khách chạy qua khu phố cà phê đường tàu, UBND TP Hà Nội cho biết mục tiêu nhằm bảo tồn và phát huy giá trị lịch sử của cầu Long Biên, gắn với phát triển không gian văn hóa, dịch vụ và du lịch tại khu vực 131 ô vòm cầu đá trên đoạn đường sắt từ ga Hà Nội đến ga Long Biên.
Thời gian qua, Hà Nội đã phối hợp với Cơ quan Kinh tế thuộc Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam triển khai Dự án hỗ trợ kỹ thuật “Nghiên cứu cải tạo cầu Long Biên”. Dự án tập trung khảo sát, đánh giá tổng thể hiện trạng cầu, đồng thời đề xuất các giải pháp cải tạo nhằm bảo đảm an toàn giao thông và xây dựng các kịch bản phát huy giá trị di sản của công trình lịch sử này.
Trên cơ sở đó, UBND TP Hà Nội đã chỉ đạo các sở, ngành nghiên cứu phương án bảo tồn, phát huy giá trị lịch sử cầu Long Biên gắn với phát triển không gian văn hóa, dịch vụ, du lịch tại khu vực 131 ô vòm cầu đá thuộc tuyến đường sắt Hà Nội - Đồng Đăng, dọc các tuyến phố Phùng Hưng - Gầm Cầu - cầu Long Biên.
Khu vực này được định hướng phát triển đồng bộ với không gian lịch sử, văn hóa, kiến trúc mang tầm di sản của Thủ đô, đóng vai trò kết nối phía Tây khu phố cổ Hà Nội với phía Đông Trung tâm Hoàng thành Thăng Long. Đây là không gian đặc biệt quan trọng, gắn liền với cầu Long Biên, biểu tượng lịch sử, văn hóa và kiến trúc của Hà Nội, được ví như một “bảo tàng sống” in đậm trong ký ức và đời sống người dân.
Theo định hướng của thành phố, việc hình thành các không gian văn hóa, thương mại, dịch vụ và du lịch, bao gồm giải trí, ẩm thực và trải nghiệm di sản, gắn với bảo tồn và phát huy giá trị cầu Long Biên cùng tuyến đường dẫn phía Nam cầu là yêu cầu cần thiết. Cách tiếp cận này nhằm bảo đảm sự hài hòa giữa bảo tồn di sản và phát triển kinh tế đô thị, góp phần nâng cao vị thế, bản sắc và sức cạnh tranh của Thủ đô Hà Nội.
Thực tế, từ năm 2018, nhiều quán cà phê mọc lên ven tuyến đường sắt đi qua các phố Lê Duẩn, Khâm Thiên, Trần Phú và Phùng Hưng, thuộc đoạn đường sắt giữa ga Hà Nội và ga Long Biên, thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước. Mặc dù đã có lệnh cấm và rào chắn cố định tại đầu phố Trần Phú, mỗi ngày vẫn có hàng nghìn lượt khách tìm cách tiếp cận khu vực này để tận mắt chứng kiến cảnh tàu hỏa chạy sát nhà dân. Trước thực trạng đó, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam đã nhiều lần kiến nghị UBND TP Hà Nội xử lý dứt điểm tình trạng vi phạm hành lang an toàn đường sắt tại khu vực phố cà phê đường tàu.
