Tại TP.HCM, những bước khảo sát và kết nối giữa ngành du lịch với doanh nghiệp sản xuất, tiêu biểu như tại Công ty Cổ phần Việt Nam Kỹ nghệ Súc sản Vissan, cho thấy sự gợi nhắc về tiềm năng của mô hình này trong việc tạo ra những sản phẩm du lịch mới, vừa mang tính trải nghiệm, vừa góp phần lan tỏa giá trị thương hiệu Việt.
Xu hướng quốc tế
Ở nhiều quốc gia phát triển, du lịch công nghiệp đã trở thành một phần quen thuộc trong hệ sinh thái du lịch. Những nhà máy sản xuất thực phẩm, đồ uống, xe hơi hay các thương hiệu lâu đời thường mở cửa đón khách tham quan như cách kể câu chuyện thương hiệu và kết nối trực tiếp với người tiêu dùng.
Tại Nhật Bản, nhiều nhà máy thực phẩm và đồ uống trở thành điểm đến hấp dẫn cho các tour học tập và gia đình. Ở châu Âu, các hãng sản xuất chocolate, phô mai hay rượu vang thường thiết kế hành trình tham quan kết hợp trải nghiệm sản phẩm. Không chỉ dừng ở hoạt động quảng bá, những mô hình này còn giúp du khách hiểu sâu hơn về quy trình sản xuất, văn hóa doanh nghiệp và lịch sử hình thành của thương hiệu.
Điểm chung của các mô hình thành công là biến không gian sản xuất vốn khép kín trở thành một không gian kể chuyện, nơi du khách được quan sát, tương tác và cảm nhận hành trình của sản phẩm từ nguyên liệu đến thành phẩm.
Tiềm năng của du lịch công nghiệp tại TP.HCM
Là trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước, TP.HCM không chỉ nổi bật với nhịp sống đô thị sôi động mà còn sở hữu nhiều thương hiệu sản xuất lâu đời gắn bó với đời sống người dân. Chính những “di sản thương hiệu” này có thể trở thành nền tảng để phát triển du lịch công nghiệp.
Trong chuyến khảo sát ngày 12/3 do Sở Du lịch TP.HCM phối hợp cùng các chuyên gia và doanh nghiệp lữ hành tổ chức tại Công ty Vissan, nhiều ý kiến cho rằng đây là địa điểm có tiềm năng để xây dựng mô hình du lịch trải nghiệm nhà máy. Với lịch sử hơn nửa thế kỷ phát triển, cùng hệ thống sản xuất hiện đại và hơn 300 sản phẩm thực phẩm quen thuộc như lạp xưởng, xúc xích, đồ hộp hay chả giò, Vissan không chỉ là một doanh nghiệp thực phẩm mà còn là một phần ký ức ẩm thực của đô thị Sài Gòn.
Nếu được thiết kế hợp lý, hành trình tham quan có thể đưa du khách khám phá các khu vực trưng bày lịch sử thương hiệu, tìm hiểu quy trình sản xuất hiện đại, trải nghiệm chế biến các món ăn đơn giản từ sản phẩm của nhà máy và kết thúc bằng không gian thưởng thức ẩm thực. Cách tiếp cận này không chỉ mang lại trải nghiệm trực quan mà còn góp phần tăng sự tin tưởng của người tiêu dùng đối với sản phẩm thông qua việc minh bạch quy trình sản xuất.
Sản phẩm du lịch giàu tính giáo dục, trải nghiệm
Theo các chuyên gia du lịch, du lịch công nghiệp đặc biệt phù hợp với nhiều nhóm khách khác nhau. Đối với học sinh, sinh viên, đây là cơ hội để tìm hiểu thực tế về quy trình sản xuất, công nghệ và quản lý chất lượng. Với khách quốc tế, trải nghiệm này giúp họ tiếp cận sâu hơn với đời sống kinh tế, xã hội và văn hóa tiêu dùng của địa phương. Trong khi đó, du khách nội địa lại có cơ hội nhìn thấy “bên trong” những thương hiệu quen thuộc mà trước đây họ chỉ biết qua sản phẩm.
Một hành trình tham quan nhà máy nếu được tổ chức bài bản có thể bao gồm nhiều lớp trải nghiệm: từ câu chuyện lịch sử thương hiệu, không gian trưng bày sản phẩm, khu vực quan sát dây chuyền sản xuất, cho đến các hoạt động tương tác như chế biến món ăn, thử sản phẩm hoặc mua sắm tại cửa hàng chuyên đề.
Chính yếu tố trải nghiệm trực tiếp này giúp du lịch công nghiệp tạo ra sự khác biệt so với các tour tham quan truyền thống.
Hướng đi mới cho du lịch đô thị
Nếu được phát triển đúng hướng, các điểm tham quan nhà máy hoàn toàn có thể trở thành một phần của các tuyến du lịch trong thành phố. Một hành trình khám phá TP.HCM có thể kết hợp giữa các di tích lịch sử, không gian văn hóa đô thị và các điểm trải nghiệm công nghiệp.
Du khách có thể bắt đầu từ khu trung tâm với những công trình kiến trúc mang dấu ấn lịch sử, sau đó tiếp tục hành trình đến các nhà máy hoặc cơ sở sản xuất để khám phá câu chuyện phía sau những thương hiệu quen thuộc. Thậm chí trong tương lai, các tuyến đường thủy hoặc giao thông đô thị cũng có thể được kết nối để đưa khách đến những điểm trải nghiệm này thuận tiện hơn.
Trong chiến lược phát triển du lịch TP.HCM đến năm 2030, việc đa dạng hóa sản phẩm và tạo ra những trải nghiệm đặc trưng mang bản sắc riêng là một nhiệm vụ quan trọng. Du lịch tham quan nhà máy, nếu được xây dựng bài bản với sự phối hợp giữa doanh nghiệp sản xuất, ngành du lịch và các đơn vị lữ hành, có thể trở thành một hướng đi nhiều triển vọng.
Không chỉ tạo thêm nguồn thu cho ngành du lịch, mô hình này còn giúp lan tỏa giá trị của những thương hiệu Việt lâu đời, đồng thời biến các nhà máy vốn là biểu tượng của nền kinh tế đô thị thành những không gian trải nghiệm mở cho công chúng.
