Qua góc nhìn hội họa hóm hỉnh và mộc mạc, từng chi tiết trang phục, đạo cụ cho đến tư thế biểu diễn di sản dân tộc hiện lên vô cùng sống động, không chỉ chạm vào ký ức tuổi thơ của nhiều thế hệ mà còn truyền cảm hứng mạnh mẽ để cộng đồng trẻ cùng gìn giữ và lan tỏa tình yêu di sản Việt.
Thực hành Then không chỉ thể hiện đời sống tâm linh, mà còn là sinh hoạt văn hoá văn nghệ độc đáo của người Tày, Nùng, Thái. Năm 2019, Thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái ở Việt Nam được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Hình ảnh những cô gái Tày e ấp trong tà áo dài nhuộm chàm, đầu vấn khăn tròn, trên tay nâng niu cây đàn Tính quen thuộc được họa sĩ Khoa Phùng khắc họa với vẻ dịu dàng, trong trẻo, gợi nhắc nét văn hóa ngập tràn hơi thở núi rừng.
Hát Xoan Phú Thọ, di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO công nhận năm 2017 là một trong những loại hình nghệ thuật dân gian độc đáo bậc nhất của Việt Nam. Hát Xoan Phú Thọ gần đây lại càng thêm bùng nổ và quen thuộc với giới trẻ qua bài hát “Thử lòng quân tử” của Phương Mỹ Chi. Qua nét vẽ mộc mạc mang phong cách SGK xưa của họa sĩ Khoa Phùng, hình ảnh các Đào xoan vùng Đất Tổ trong trang phục truyền thống, đầu đội khăn mỏ quạ với tư thế uốn tay uyển chuyển hiện lên duyên dáng và sinh động.
Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên được UNESCO ghi danh là Kiệt tác truyền khẩu và Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại năm 2005, không gian văn hóa cồng chiêng gắn bó mật thiết với đời sống cộng đồng các dân tộc Tây Nguyên. Trong tranh của họa sĩ Khoa Phùng, đội cồng chiêng nữ Bahnar ở Gia Lai hiện lên với dáng vẻ khỏe khoắn, gương mặt rạng rỡ và nhịp điệu rộn ràng. Sắc màu gợi nhớ sách giáo khoa xưa mang đến cách thể hiện gần gũi, trẻ trung, làm nổi bật sức sống của di sản giữa đời sống hôm nay.
Những thiếu nữ Thái trong chiếc áo Cóm truyền thống, tay nâng khăn piêu rực rỡ, uyển chuyển hòa mình vào vòng xòe hoa. Bức tranh của họa sĩ Khoa Phùng tái hiện vẻ đẹp duyên dáng của Nghệ thuật Xòe Thái - Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO ghi danh năm 2021. Từng đường nét, sắc màu góp phần khắc họa sức sống của điệu xòe, nét văn hóa gắn kết cộng đồng vùng Tây Bắc.
Gắn liền với giai điệu “Điệu Lâm Thôn Trà Vinh” của cố nhạc sĩ Thanh Sơn, Rom Vong là điệu múa quen thuộc trong sinh hoạt cộng đồng và các dịp lễ, Tết của đồng bào Khmer Nam Bộ. Qua nét vẽ mang sắc thái hoài niệm của họa sĩ Khoa Phùng, những thiếu nữ Khmer trong trang phục xăm-pốt rực rỡ, dải khăn vắt chéo vai cùng đôi tay uốn lượn nhịp nhàng hiện lên thướt tha, duyên dáng. Tất cả tạo nên bức tranh giàu sức sống, thể hiện tinh thần giao lưu và gắn kết cộng đồng qua từng điệu múa.
Katê là lễ hội dân gian truyền thống quan trọng nhất trong năm của đồng bào Chăm Nam Trung Bộ. Trong tranh của họa sĩ Khoa Phùng, hai điệu múa tiêu biểu trong múa Lễ Katê là “múa chim công” (múa quạt) và múa “đội nước” (đội chum) được kết hợp hài hòa. Những thiếu nữ Chăm trong trang phục lễ hội truyền thống hiện lên rạng rỡ, khéo léo giữ thăng bằng chiếc chum nhỏ trên đầu, tay xòe quạt duyên dáng. Các đường nét và sắc màu tươi sáng làm nổi bật vẻ đẹp vừa trang trọng, vừa mộc mạc, góp phần tái hiện sức sống văn hóa đặc sắc của cộng đồng Chăm.
Là một trong những vũ khúc đặc sắc của nghệ thuật cung đình Huế, Lục Cúng Hoa Đăng gắn với nghi lễ dâng hương, hoa, đèn, nến, trà và quả, tạo nên không gian biểu diễn trang nghiêm, huyền ảo. Nhã nhạc - Âm nhạc cung đình Việt Nam được UNESCO vinh danh là Kiệt tác di sản truyền khẩu và phi vật thể của nhân loại năm 2003. Trong tranh của họa sĩ Khoa Phùng, hình ảnh những vũ công nâng đèn hoa sen cùng trang phục cung đình với họa tiết cổ áo, đai lưng được tái hiện tỉ mỉ, làm nổi bật vẻ đẹp tinh tế và uy nghi của nghệ thuật triều Nguyễn.
Gắn liền với tín ngưỡng thờ Cá Ông và lễ hội Cầu ngư của cư dân ven biển miền Trung, Hát Bả Trạo là loại hình diễn xướng dân gian kết hợp lời ca với động tác chèo thuyền nhịp nhàng. Những câu hát vừa ca ngợi công đức Cá Ông, tổ tiên và các bậc tiền nhân, vừa gửi gắm ước vọng mưa thuận gió hòa, ra khơi bình an, đánh bắt thuận lợi. Trang phục và phong cách biểu diễn của đội Bả Trạo có những nét riêng tùy theo từng địa phương. Tác phẩm của họa sĩ Khoa Phùng tái hiện Hát Bả Trạo Bình Thuận qua hình ảnh đội hát làng Phú Hài (Phan Thiết cũ), với những con trạo trong trang phục lụa ngũ sắc rực rỡ, tay cầm mái chèo đồng điệu. Đây cũng là địa danh gắn với mối duyên riêng của tác giả với ngôi đình làng.
Bằng sự kết hợp giữa góc nhìn đương đại và chất liệu ký ức, những bức tranh của Khoa Phùng không chỉ đem lại sự hoài niệm mà còn góp phần khơi dậy niềm tự hào và tình yêu đối với di sản dân tộc trong lòng thế hệ trẻ.
