Chiều 26/02/2026 tại Hà Nội, Trung tâm Hỗ trợ Khởi nghiệp sáng tạo Quốc gia (National Startup Support Center NSSC), đơn vị trực thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam, phối hợp cùng Korea Testing Certification (KTC) chính thức ra mắt chương trình Vietnam Excellent Innovative Enterprise (VEIE), Chứng nhận Doanh nghiệp Đổi mới sáng tạo cấp quốc gia, đồng thời khởi động Liên minh Chứng nhận Doanh nghiệp Đổi mới sáng tạo Việt Nam - Hàn Quốc. Sự kiện đánh dấu bước đi mới trong nỗ lực xây dựng một hệ thống đánh giá năng lực đổi mới mang tính chuẩn hóa, gắn với chính sách hỗ trợ và hợp tác quốc tế dài hạn.
Việt Nam hiện đứng thứ 44 trên bảng xếp hạng Chỉ số Đổi mới Sáng tạo Toàn cầu (GII) năm 2025, phản ánh những chuyển biến tích cực trong nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ. Tuy nhiên, cùng với xu hướng gia tăng đầu tư cho R&D và nhu cầu nâng cấp chuỗi giá trị, thị trường đặt ra yêu cầu về một cơ chế đánh giá minh bạch, có thể xác lập chuẩn tham chiếu cho doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, đồng thời tạo nền tảng tin cậy cho hợp tác và đầu tư. Trong bối cảnh đó, VEIE được thiết kế như một chương trình đánh giá, chứng nhận, tư vấn ở quy mô quốc gia.
Phát biểu tại sự kiện, ông Lê Toàn Thắng, Giám đốc NSSC, nhấn mạnh rằng đổi mới sáng tạo không chỉ là việc tạo ra sản phẩm mới hay ứng dụng công nghệ tiên tiến, mà cốt lõi nằm ở năng lực hệ thống của doanh nghiệp trong việc duy trì, quản trị và phát triển đổi mới theo thời gian. Theo ông, việc xây dựng một khung đánh giá tập trung vào cấu trúc tổ chức, cơ chế vận hành, quản trị rủi ro và khả năng tạo giá trị thực chất sẽ giúp xác định đúng năng lực đổi mới bền vững của doanh nghiệp.
Từ cách tiếp cận đó, NSSC đã phối hợp cùng KTC xây dựng khung chứng nhận tham chiếu kinh nghiệm Hàn Quốc, quốc gia đã triển khai thành công cơ chế chứng nhận gắn với chính sách hỗ trợ và hiệu quả thực tiễn. Chứng nhận không chỉ mang ý nghĩa ghi nhận, mà còn hướng tới trở thành công cụ tham chiếu cho nhà đầu tư, nhà hoạch định chính sách và các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp, đồng thời từng bước hình thành một chuẩn đánh giá năng lực đổi mới ở cấp quốc gia tại Việt Nam.
Khung đánh giá của VEIE được xây dựng trên năm nhóm năng lực cốt lõi, bao gồm bối cảnh và định hướng đổi mới; lãnh đạo và tổ chức; quy trình và cơ chế triển khai; học hỏi, quản trị rủi ro và khả năng thích ứng; cùng với tác động, kết quả và tiềm năng phát triển. Tổng thang điểm là 1.000 điểm, với trọng số điều chỉnh theo từng lĩnh vực như sản xuất, dịch vụ, công nghệ sinh học, thiết kế, phần mềm ICT, môi trường và công nghệ xanh, nông nghiệp và xây dựng nhằm bảo đảm tính công bằng giữa các ngành. Doanh nghiệp được phân hạng từ C đến AAA, trong đó AAA thể hiện năng lực đổi mới xuất sắc, có hệ thống quản trị trưởng thành và khả năng thương mại hóa cao. Chương trình đồng thời áp dụng cơ chế bảo đảm tối thiểu theo từng nhóm năng lực; nếu doanh nghiệp không đạt ngưỡng yêu cầu ở bất kỳ nhóm nào, cấp chứng nhận sẽ bị giới hạn, bất kể tổng điểm đạt được, nhằm bảo đảm tính cân bằng và toàn diện.
Không dừng lại ở việc trao chứng nhận, VEIE được định vị như một công cụ chính sách phục vụ lựa chọn doanh nghiệp trọng điểm tham gia các chương trình hỗ trợ, kết nối dự án, triển khai POC và xúc tiến đầu tư. Theo công bố tại sự kiện, hồ sơ được tiếp nhận quanh năm, thời gian đánh giá từ hai đến ba tháng, với hiệu lực chứng nhận từ một đến ba năm tùy theo cấp hạng.
Trong cấu trúc hợp tác lần này, vai trò của KTC và các đối tác Hàn Quốc được nhấn mạnh như một yếu tố bảo đảm chuyên môn và kinh nghiệm triển khai. Hàn Quốc hiện là một trong những đối tác chiến lược hàng đầu của Việt Nam trong lĩnh vực đầu tư và công nghệ, vì vậy việc khởi động Liên minh Chứng nhận Doanh nghiệp Đổi mới sáng tạo Việt Nam - Hàn Quốc được xem là bước mở rộng hợp tác ở chiều sâu hơn, gắn với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo hai nước.
Đại diện KIAT tại sự kiện cho biết, Việt Nam và Hàn Quốc trong thời gian qua đã duy trì nhiều hoạt động hợp tác giữa các cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp. Chương trình chứng nhận lần này được kỳ vọng sẽ tạo thêm cơ hội tiếp cận thị trường cho doanh nghiệp Hàn Quốc, từ đó thúc đẩy sự tham gia tích cực và bền vững hơn tại Việt Nam.
Đại diện tỉnh Chungcheongnam-do (Hàn Quốc) cũng chia sẻ rằng nhiều doanh nghiệp công nghệ và đổi mới sáng tạo của địa phương đang quan tâm tới thị trường Việt Nam. Lễ khởi động và ra mắt chương trình được kỳ vọng sẽ trở thành tiền đề quan trọng giúp doanh nghiệp Hàn Quốc tiếp cận thị trường Việt Nam thuận lợi và minh bạch hơn, đồng thời tạo nền tảng gia tăng độ tin cậy khi tìm kiếm cơ hội hợp tác.
Tính thực chất của chương trình được minh chứng qua trường hợp doanh nghiệp đã triển khai POC với ngân sách 50 triệu won trong năm 2025 và tiếp tục nhận hỗ trợ dự án 400 triệu won năm 2026 sau khi được chứng nhận. Đây là minh họa cụ thể cho định hướng gắn chứng nhận với cơ hội triển khai thực tế, thay vì chỉ dừng ở giá trị biểu trưng.
Việc ra mắt VEIE và khởi động Liên minh Việt Nam - Hàn Quốc cho thấy nỗ lực của Việt Nam trong việc chuyển từ khuyến khích đổi mới sáng tạo theo phong trào sang xây dựng một cơ chế đánh giá mang tính hệ thống và dài hạn. Trong bối cảnh cạnh tranh khu vực ngày càng gia tăng, một chuẩn đánh giá minh bạch và có tính cấu trúc không chỉ giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực nội tại, mà còn góp phần củng cố vị thế Việt Nam như một điểm đến hợp tác và đầu tư công nghệ đáng tin cậy.
